Rusya'nın yeni nesil insanlı uzay aracı projesinin hikayesi, yaklaşık 20 yıl öncesine dayanıyor. O dönemde Rusya ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA), altı yolcu taşıyabilen bir kapsül için Avrupa'nın bir servis modülü sağlaması konusunda iş birliği yapmayı düşünüyordu. Ancak Avrupa bu projeden vazgeçince, Rusya'nın devlet destekli uzay şirketi Roscosmos kendi başına bir uzay aracı geliştirme kararı aldı.
Bu proje, yıllar içinde çeşitli isimlerle anıldı ve farklı aşamalardan geçti:
- PPTS (Perspektivnaya Pilotiruemaya Transportnaya Sistema / Gelecek Vadeden İnsanlı Taşıma Sistemi): İlk konsept projesi adı (2009).
- PTK NP (Pilotiruyemy Transportny Korabl Novogo Pokoleniya / Yeni Nesil İnsanlı Taşıma Gemisi): 2016'ya kadar kullanılan resmi teknik adı.
- Federatsiya (Federasyon): 2016'da halk oylamasıyla seçilen resmi isim.
- Orel / Oryol (Kartal): Eylül 2019'da Roscosmos'un o dönemdeki başkanı Dmitry Rogozin'in kontrolündeyken benimsenen yeni isim.
Gerçek Donanım Testleri Başlıyor mu?
Peki, yaklaşık 20 yıllık bir geliştirme sürecinin ve sürekli isim değişikliklerinin ardından, 'Orel' uzay aracı projesinde somut bir ilerleme var mı?
Roscosmos'un yeni başkanı Dmitry Bakanov'un, Rogozin'in desteklediği 'Orel' ismini kullanmadığı ve projeden PTK NP olarak bahsettiği görülüyor. Bakanov'un yaptığı açıklamalara göre, bu sonbaharda uzay aracının paraşüt sisteminin testleri başlayacak.
Bakanov, "İlk adım, yeni, gelecek vaat eden, yeniden kullanılabilir insanlı taşıma aracının fırlatma ve testleridir. Sonbaharda ise Uzak Doğu'da paraşütle iniş ve testler yapılacak," dedi. Raporda ayrıca, uzay aracının bu yıl içinde "fırlatma rampasındaki acil durumlarda acil kurtarma modlarında" test edileceği ve 2027'de "maksimum dinamik basınç bölgesinde" testlerin gerçekleştirileceği belirtiliyor.
İleri Tarihli Fırlatma Tarihleri
Bu testlerin gerçek uçuş donanımıyla mı, prototiplerle mi yoksa maketlerle mi yapılacağı net değil. Ancak "maksimum dinamik basınç bölgesi" ifadesi, muhtemelen Max-Q'yu işaret ediyor ve bir tür fırlatma iptali testi yapılacağını gösteriyor. Bu, uzay uçuşuna doğru önemli bir adım olacaktır.
Habere göre, Rus uzay yetkilileri şu anda uzay aracının ilk insanlı uçuşunu 2028 veya 2029'da, muhtemelen Angara A5M roketiyle gerçekleştirmeyi hedefliyor. Ancak bu tarihlerin kesinleşmesi için henüz erken olduğunu belirtmekte fayda var. Dört yıl önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, "Orel" uzay aracı ve ülkenin Ay programının yeniden başlaması konusunda oldukça iddialı açıklamalarda bulunmuştu ancak bu vaatler henüz gerçekleşmedi.
Adı ne olursa olsun ve ne zaman tamamlanırsa (eğer tamamlanırsa), Rusya'nın yeni nesil insanlı uzay aracı, kozmonotları alçak Dünya yörüngesine taşımak için Soyuz uzay aracının yerini almayı ve insanları Ay'a gönderme esnekliğine sahip olmayı amaçlıyor.
