Bugün, 32-bit PhysX desteği sunan bazı klasik Batman Arkham oyunlarında, ikinci bir RTX 5060 ekran kartını PhysX hesaplamaları için kullanarak RTX 5090'ın performansını artırmayı denedik ve sonuçlar etkileyiciydi.
Bundan yıllar önce, 2001 yılında İsviçreli NovodeX AG şirketi, NovodeX adında bir fizik simülasyon motoru geliştirdi. Sadece 3 yıl sonra NovodeX AG, donanım hızlandırmalı fizik teknolojisi üzerinde çalışmaya başlayan fabriksız bir yarı iletken şirketi olan Ageia tarafından satın alındı. Ageia bu teknolojiye PhysX adını verdi.
PhysX, birçok fizik efektini destekleyen ve CUDA uyumlu grafik kartlarında çalışan çok iş parçacıklı bir gerçek zamanlı fizik motoru SDK'sıdır. Batman Arkham serisi, Mafia II, Mirror’s Edge, Metro 2033, Metro: Last Light gibi oyunlar, daha gerçekçi fizik ve daha derin bir oyun deneyimi için PhysX efektlerini kullanır.
Ageia, PhysX API'ını kullanan oyunlarda CPU'ya fizik hesaplamalarında yardımcı olmak amacıyla Fizik İşlem Birimleri (PPU) adını verdiği hızlandırıcı kartlar tasarladı. Nvidia, 2008 yılında Ageia'yı satın aldıktan sonra, şirketin bağımsız PPU'ları kullanımdan kaldırdı ve PhysX için donanım hızlandırmasını kendi GPU'larına ekledi.
GPU Neden PhysX İçin Daha Uygun?
Oyunlardaki fizik hesaplamaları için gereken büyük miktarda eş zamanlı matematiksel ve mantıksal hesaplamayı yapmak, özellikle PhysX entegrasyonunun zirvede olduğu 2005-2015 yılları arasındaki CPU'lar için zorlayıcı bir görevdi. Binlerce paralel çekirdeğe sahip ekran kartları, bu eş zamanlı hesaplamaları CPU'lardan çok daha iyi yapabilir. PhysX efektleri için donanım hızlandırmasını desteklemeyen sistemlerde, CPU bir yedek olarak kullanıldığından performans büyük ölçüde düşer.
Fizik efektleri modern CPU'larda verimli bir şekilde çalışabilse de, bu oyunlardaki PhysX uygulaması özel olarak GPU'lar için optimize edildiğinden, modern işlemciler bile PhysX efektleriyle zorlanır.
Ve PhysX destekli oyunlardaki performans sorunları bununla da bitmiyor. 2025'in başlarında GeForce RTX 50 serisi grafik kartları piyasaya sürüldüğünde, 32-bit CUDA desteği kaldırıldı. Bu, bu GPU'lara sahip kullanıcıların, destekleyen 32-bit oyunlarda PhysX'i etkinleştirdiklerinde yetersiz performansla karşılaşacağı anlamına geliyordu, çünkü donanım hızlandırması artık bir seçenek değildi. Ancak, 2025 Aralık ayında yapılan bir sürücü güncellemesiyle seçili oyunlarda RTX 50 serisi için 32-bit PhysX desteği geri getirildi.
Tekli GPU'ya Karşı Çiftli GPU
GPU'nun PhysX'i CPU'dan daha iyi işlemesine rağmen, GPU hızlandırmalı PhysX'i etkinleştirmek, PhysX'i tamamen devre dışı bırakmaya kıyasla şaşırtıcı derecede önemli bir performans düşüşüne neden olur. Batman Arkham oyunlarında, PhysX tamamen devre dışı bırakılmış halden GPU'da çalışan PhysX'e geçildiğinde performans düşüşü, oyuna bağlı olarak %40-70 arasında değişebilir.
Ancak, bu klasik oyunlarda en iyi performansı arayanlar için bu performans kaybını azaltmanın bir yolu var. İkinci GPU'yu NVIDIA kontrol panelinde PhysX işlemcisi olarak ayarlayıp "PhysX'e Adanmış" kutusunu işaretleyerek çiftli GPU kurulumu, PhysX oyunlarında performansı artırmak için kullanılabilir. Bu, tüm PhysX iş yükünü ikinci GPU'ya aktararak ana GPU'nun render işlemine odaklanmasını sağlar.
Oyuncular bunu uzun yıllardır yapıyor, ancak dünyanın en güçlü tüketici GPU'su olan RTX 5090'ı ikinci bir PhysX'e adanmış GPU ile eşleştirdiğimizde ne olacağını öğrenmek istedik.
Test Sistemi
- MSI GeForce RTX 5090 Vanguard SOC
- Asus Dual GeForce RTX 5060 OC
- Ryzen 7 9800X3D
- 64 GB (2x32 GB) G.SKILL Flare X5 DDR5 @6200 MHz CL30
- Crucial T700 Gen5 SSD
- Asus ROG STRIX B850-F Gaming WiFi
- Corsair Nautilus 360 RS AIO Soğutucu
- HAGS Etkin
- Windows 11 25H2 (Build 26200.7922)
- Nvidia Sürücüsü 595.76
Tüm PhysX efektlerini test süresi boyunca sergilemede harika bir iş çıkardıkları için, her oyunun yerleşik benchmark'ını kullanarak aşağıdaki oyunları test ettik. Oyunları 4K çözünürlükte, tüm ayarlar en üst seviyede (PhysX dahil) test ettik.
Batman: Arkham Asylum
Batman: Arkham Asylum, dinamik sis ve buhar, dinamik yırtılabilen kumaş ve örümcek ağları, kıvılcım efektleri, dinamik kağıt ve yapraklar, ek sert cisimler ve yıkılabilir ortamlar dahil olmak üzere birçok PhysX efektini destekler.
Tek bir 5090'dan 5060'ın özel PhysX GPU olarak kullanıldığı 5090'a geçerken ortalama kare hızında %76'lık devasa bir artış görüyoruz. Ayrıca %1'lik düşüklerde de güzel bir %22'lik artış elde ediyoruz. Neredeyse saniyede 400 kare ortalama hızda, bu kadar çok sürükleyici fizik efektine sahip bir oyunu yüksek yenileme hızına sahip bir monitörde oynamak inanılmaz bir deneyim.
Sadece PhysX'ten sorumlu olan RTX 5060'ın benchmark boyunca ortalama %19, zirve ise %27 kullanım oranına sahip olması ilginç bir not.
Batman: Arkham City
Batman: Arkham City, dinamik sis ve buhar, dinamik banknotlar ve posterler, ek sert cisimler, yıkılabilir ortamlar, kumaş simülasyonu ve döküntü/parçacık efektleri gibi PhysX efektlerini kullanır.
Bir kez daha, ortalama kare hızında %66'lık bir artışla etkileyici bir kazanç daha görüyoruz. Tüm PhysX efektleri etkinleştirilmiş ve 4K çözünürlükte tüm ayarlar en üst seviyedeyken şu anda saniyede ortalama 244 kareye ulaştık. Bu sefer RTX 5060 ortalama %14, zirve ise %26 kullanım oranına sahip.
Batman: Arkham Origins
Batman: Arkham Origins, PhysX ile dinamik sis ve buhar, dinamik banknotlar ve posterler, ek sert cisimler, yıkılabilir ortamlar, kumaş simülasyonu ve kıvılcım ile parçacık efektlerini kullanır.
Ortalama kare hızında %25'lik bir artış söz konusu. Önceki iki örneğe göre o kadar etkileyici olmasa da yine de güzel bir artış. Ne yazık ki, %1'lik düşüklerde hafif bir düşüş yaşanıyor. RTX 5060'ın ortalama kullanım oranı %37, zirve ise %49 oldu. Bu, PhysX'in ne kadar talepkar olduğunu ve tekli GPU kurulumunda etkinleştirildiğinde performansın neden bu kadar dramatik bir şekilde düştüğünü açıkça ortaya koyuyor. RTX 5060, PhysX hesaplamaları dışında hiçbir şeyden sorumlu olmamasına rağmen, benchmark boyunca bu kadar yüksek ortalama kullanıma ulaşıyor.
Batman: Arkham Knight
Batman: Arkham Knight, etkileşimli duman ve sis ile etkileşimli kağıt döküntüleri için PhysX kullanır. Bu, RTX 50 serisinin yerel desteğe sahip olduğu 64-bit bir PhysX oyunudur ve diğer Arkham oyunlarından önemli ölçüde daha talepkardır.
Burada, test edilen oyunlar arasındaki en düşük artış olan ortalama kare hızında %19'luk bir artış görüyoruz, ancak Batman: Arkham Origins'in aksine, %1'lik düşüklerde %13'lük bir artış elde ediyoruz. PhysX'e adanmış GPU için ortalama kullanım oranı burada, %42 ile önceki tüm oyunlardan daha yüksek, zirve kullanımı ise %61. Test ettiğimiz en gelişmiş PhysX oyunu olduğu göz önüne alındığında bu şaşırtıcı değil.
PhysX İçin Çiftli GPU Kurulumu
PhysX için çiftli GPU kurulumunun sonuçları oyundan oyuna değişiklik gösterir ve açık olmak gerekirse, seçimimiz yalnızca Batman Arkham serisine odaklanmıştır, bu nedenle doğal olarak performans diğer oyunlarda değişiklik gösterecektir. Bu, her efektin nasıl kullanıldığına ve bu efektlerin bir oyundan diğerine ne kadar optimize edildiğine bağlı olacaktır. Çoğu durumda, Batman: Arkham Origins'deki %1'lik düşükler hariç olmak üzere, performans artış gösterir. Batman: Arkham Asylum ve Batman: Arkham City söz konusu olduğunda, performans artışı muazzamdır.
Tek bir PC'de iki GPU'ya sahip olmak, maliyet, kasa içinde yer olmaması veya her iki grafik kartına aynı anda güç verecek yeterli gücün olmaması nedeniyle birçok kişi için mümkün olmayabilir. Ancak, elinizde fazladan bir CUDA uyumlu GPU bulunan bir meraklıysanız ve bu oyunları yeniden ziyaret ederken en yüksek performansı istiyorsanız, özellikle çift grafik kartlarını düzgün bir şekilde kaldırabilen bir kurulumunuz varsa, bu ekstra GPU'yu kullanmanın iyi bir yolu olabilir.
