Sosyal medya platformu X'te (eski adıyla Twitter) yaşanan ilginç bir gelişme, ASML odaklı özel üretim bir Monopoly tahtasının varlığını ortaya çıkardı. Yarı iletken üretimi ve mühendislik alanına ilgi duyan iki meraklı, bir takas anlaşmasına imza atmak üzere. Bu takas kapsamında, bir kişi ASML'nin ürettiği ve dünyanın ilk Yüksek Sayısal Açıklık (High-NA) EUV makinesinin ölçekli bir modelini içeren nadir bir Lego setini devredecek. Karşılığında ise diğer taraf ASML'nin özel üretim Monopoly tahtasını alacak. Görünüşe göre, herhangi bir düzenleyici engele takılmadığı ve tarafların fikrini değiştirmediği sürece bu anlaşma tamamlanacak. Bu durum, söz konusu Monopoly tahtasının geçmişine dair ilgimizi de çekti.
Daha önce ASML'nin çip üretme makinelerinin Lego setleri hakkında haberler yapmıştık. Ancak firmanın bu özel üretim Monopoly seti, ilk kez dikkatimizi çekti. Bu durumun bir nedeni, oyunun 2007 yılında, yarı iletken sektörünün öncü Hollandalı şirketinin bugünkü kadar popüler olmadığı bir dönemde piyasaya sürülmüş olması olabilir. Özellikle son yıllarda yapay zeka (AI) patlamasıyla birlikte yarı iletken segmentinin öneminin artması, ASML gibi ileri teknoloji çip üretim araçları üreten firmaları daha görünür kıldı.
ASML'nin özel ürünleri, 2020'li yıllarda da büyük talep görüyor. Ünlü Monopoly tahtasının kökeni hakkında biraz daha bilgi edinmek mümkün. Oyunun Wiki sayfasında yer alan bilgilere göre, bu özel baskı 2007 yılında, o yılın sonundaki Noel dönemi için “ASML çalışanlarına ve ailelerine bayram hediyesi olarak” hazırlanmış. Bu açıklama, oyundan hatırı sayılır sayıda çalışanın sahip olduğunu düşündürse de, hala oldukça çekici bir koleksiyon parçası olduğu açık.
Maalesef Wiki'deki görsellerde oyunun 'piyonları' (Hasbro'nun küçük metal oyun parçaları için resmi terimi) net olarak görülemiyor. Normal Monopoly oyununda bot, köpek ve araba gibi piyonlar bulunurken, bu özel setteki detayları tam olarak seçmek mümkün değil. Sokaklar ve caddeler yerine, ASML Monopoly tahtasında teknolojiler ve makineler yer alıyor. Ayrıca, geleneksel istasyonların yerini ASML kampüsleri almış. Tahtada ayrıca Kurumsal Vergi ve Basın Bülteni gibi özel kareler de bulunuyor; bu karelerde kart çekmeniz gerekiyor. Başlangıç noktası, Su İşleri, Hapse Git ve Elektrik Şirketi gibi standart Monopoly öğeleri ise korunmuş.
Son yıllarda TSMC ve SK Hynix gibi tüketiciye doğrudan hitap etmeyen yarı iletken markaları da başarılı ürünler ve hatıra eşyaları piyasaya sürdü. Bazı ürünlere çalışan olmayanların ulaşması daha kolay. Örneğin, Tayvan'daki Shopee pazar yerinde TSMC ile ilgili ürünlerin yeniden satıcılarını bulmak oldukça kolay.
