Robert, Ryan ve Kirby Carlisle kardeşler, Falcon 9 roketlerinin çağında SpaceX bünyesinde çalışarak küresel uzay sektöründeki devrimi içeriden deneyimlediler. Roket fırlatma, bakım ve satış süreçlerine tanıklık eden üç mühendis, kendi uzay şirketlerini kurma hayallerini gerçekleştirmek için kolları sıvadıklarında roket üretmek yerine uzay araçlarına odaklanmayı seçtiler.
2022'nin sonlarında kurulan Argo Space, uzayda altyapı oluşturma vizyonuyla yola çıktı. Şirketin amacı sadece uzay içi ulaşımı sağlamak değil, aynı zamanda uzayda hareket etmek için Dünya'dan temin edilen yakıtlara olan ihtiyacı ortadan kaldırmak. Bu doğrultuda, potansiyel olarak Ay'da bulunabilen ve Güneş Sistemi'nin her yerinde mevcut olan suyu itici yakıt olarak kullanma kararı aldılar.
Robert Carlisle'ın bir röportajda belirttiği gibi, "Şirketi suya dayandırdık."
Suyun kullanılabilirliği, şirketin düşük Dünya yörüngesi, jeostatik yörünge ve Ay arasındaki ulaşım ağını kurma vizyonunun temelini oluşturuyor. Bu, uydu ikmal, yakıt ikmali, onarım ve yeniden konuşlandırma gibi çok sayıda uygun fiyatlı lojistik seçeneğinin önünü açacak. Argo Space'in vizyonunda su sadece bir itici yakıt değil; aynı zamanda bir soğutucu ve radyasyon kalkanı görevi de görüyor. İtki sistemlerinden aviyoniklere kadar uzay aracının büyük bir kısmı su ile soğutuluyor. Bu, uzay aracının yakıt kütle oranını artırarak daha fazla yakıtın araca entegre edilmesini sağlıyor ve aracın daha uzağa gitmesine ve daha fazla işlevi yerine getirmesine olanak tanıyor.
Robert Carlisle, "Uzun vadede bu su bazlı ulaşım, Ay'ın daha sığ yerçekimi kuyusundan su hasat etmek için bize ticari bir teşvik, bir kar motivasyonu sağlayacak" dedi.
SpaceX Eski Çalışanları Bile Falcon 9 Bulamıyor
Argo Space, ilk gösterim görevini Temmuz ayında bir Falcon 9 roketiyle gerçekleştirdi. Şirket uzay aracıyla başarıyla iletişim kurdu, ancak iki adet açılabilir güneş paneli düzeneğinden biri açılmadı. Görev kontrol ekibi, sorunu gidermek ve uzay aracının durumu hakkında veri toplamak için yaklaşık yarım gün harcadı. Ancak ne yazık ki, uzay aracı güç tüketmeye devam ederek pilini boşalttı ve itici yakıt sistemini test etmek için yeterli enerji sağlanamadı.
Robert Carlisle, "Uçuş yazılımını, yer yazılımını, temel aviyonikleri, yapıları ve uçuş niteliğine kadar her şeyi doğrulayabildik, ancak itki sistemini test edemedik. Dolayısıyla, açıkçası bu bir sonraki iki görev için ana hedefimiz olacak" şeklinde konuştu. Şirketin bir sonraki nesil uzay aracı olan Chiron, yaklaşık 200 kg'lık küçük bir paket içinde yüksek performans sunmayı hedefliyor.
Şirket, 2027 yılında iki adet Chiron görevi planlıyor; her ikisi de gizli bir ulusal güvenlik müşterisi için yük taşıyacak. İlk görev düşük Dünya yörüngesine, ikincisi ise jeostatik transfer yörüngesine fırlatılacak. İki uçuşun amacı, Chiron'un itici yakıt sistemini ve farklı yörünge ortamları arasında manevra yapma kabiliyetini sergilemek.
Carlisle kardeşlerin SpaceX'te çalışma hayatlarının önemli bir bölümünü Falcon 9 roketiyle uzaya erişimi kolaylaştırmak için geçirmelerine rağmen, Argo'nun planladığı bir sonraki görevlerin SpaceX araçlarıyla gerçekleştirilmeyecek olması dikkat çekici. Bunun nedeni, şirketin temel fırlatma aracının ticari olarak erişilebilirliğini azaltması.
Bu nedenle, Argo'nun ilk Chiron görevi gizli tutulan yeni bir ticari roketle fırlatılacak, bu da kesinlikle hesaplanmış bir risk. İkinci görev ise belirtilmeyen bir devlet tarafından sağlanan fırlatma aracıyla gerçekleştirilecek. Argo Space muhtemelen ilk Chiron görevi için bir Falcon 9 roketiyle yolculuk yapmayı tercih ederdi, ancak programlarına uygun bir seçenek bulunamadı.
Robert Carlisle, "Bir buçuk, iki yıl daha beklemek istemiyoruz. Şu anda bekleme listesine girmeniz gerekiyor ve sıra çok ileride. Satılık fırlatma yok" dedi.
Su İtici Yakıt Olarak Nasıl Çalışır?
Argo, yaklaşık 200 kg'lık bir uzay aracında 2 km/s'nin üzerinde delta-v (hız değişimi) sağlayabildiğini belirtiyor. Bu, küçük bir araç için oldukça yüksek bir kapasite sunarak, Dünya yüzeyinin yaklaşık 400 km üzerindeki dairesel bir yörüngeden 5.000 km'nin üzerine çıkmak gibi işlevleri yerine getirmesini sağlıyor. Bu kapasite, jeostatik yörüngede on yıllarca süren yörünge konumunu korumaya eşdeğer.
İtici yakıt sistemi temelde hidrojen ve oksijeni itici yakıt olarak kullanan küçük bir rokettir. Ancak, sıvı hidrojen ve sıvı oksijen için ayrı tanklarla fırlatmak yerine, Chiron sıvı su ile başlıyor. Uzayda, araç güneş enerjisini kullanarak suyu hidrojen ve oksijen gazlarına ayırıyor ve itme kuvveti üretmek için bu gazları yakıyor.
Bu itici yakıtları gaz hallerinde depolamak, daha az yoğun bir formda kalmalarını sağlarken, kriyojenik sıcaklıklarda depolama karmaşıklığını ortadan kaldırıyor. Ancak suyun kendisi, ihtiyaç duyulana kadar nispeten yoğun bir sıvı olarak orta basınçlarda saklanabiliyor.
Elektrik tabanlı itki yeni bir kavram olmasa da, Chiron farklı bir yaklaşım benimsiyor; suyu ayırmak için elektrik kullanıyor ve iyon iticiler yerine geleneksel bir roket motoru kullanıyor. Bu, benzer miktarda güçle geleneksel bir elektrikli iticiden daha fazla itme kuvveti sağlıyor.
Argonaut Geliyor
Suyun uzayda itici yakıt olarak kullanılması ilk kez olmuyor. 2017'nin sonlarında, NASA tarafından geliştirilen iki küçük uydu, yörüngede manevra yapmak için kompakt, su bazlı bir itici yakıt sistemini başarıyla denedi. Momentus adlı ticari bir uzay şirketi de yörünge içi manevralar için su itici yakıtı kullandı.
Ancak Argo, bu teknolojiyi daha büyük ölçekte uygulamayı hedefliyor. Chiron'dan sonra şirket, maksimum 1.400 kg yük kapasitesine ve tank başına maksimum 17 km/s delta-v'ye sahip Argonaut adında bir araç üzerinde çalışıyor. Bu, çok daha yetenekli bir araç ve Eylül ayında Argo Space, ispace ile ispace'in Ay'daki iletişim röle uydusu olan Lunar Connect'i bu on yılın ilerleyen dönemlerinde Ay yörüngesine teslim etmek için bir anlaşma imzaladı. Argonaut, Argo'nun kurucularının hayal ettiği Ay ekonomisini canlandırmaya başlayabilir.
Şu ana kadar 20 milyon dolar yatırım alan ve 30'dan az çalışanı olan bir şirket için bu oldukça iddialı bir hedef. Ancak Kirby Carlisle'ın belirttiği gibi, uzay araçlarının geliştirilmesi roketlere göre daha az sermaye gerektiriyor. SpaceX mühendislerinin birçoğu gibi, kendisi de Teksas'ın McGregor kentinde roketler ve motorlar üzerinde çalışarak vakit geçirdi. Argo, uzay aracı sistemlerinin çoğunu Kaliforniya'nın El Segundo kentindeki tesislerinde test edebiliyor.
Kirby Carlisle, "İnsanların roketlerle ilgili sık sık küçümsediği veya unuttuğu bir şey var: ihtiyaç duyulan devasa yer altyapısı. Bizim bir McGregor'a ihtiyacımız yok, değil mi?" dedi.
Kaynakça: arstechnica.com
