Bilim insanları, daha önceki çalışmaları bir araya getirerek yapılan derlemelerle yeni bulgulara ulaşmaya devam ediyor. Kapsamlı bir derleme çalışması, beslenmedeki protein miktarının azaltılmasının biyolojik yaşlanmayı yavaşlatabileceğine dair artan kanıtları ortaya koydu. Bu çalışma, 361 bilimsel makalenin verilerini inceledi.
Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden moleküler biyolog Bailey Knopf ve biyomedikal araştırmacı Dudley Lamming'in yürüttüğü bu araştırma, proteinin metabolizma ve yaşam süresi üzerindeki etkilerini mercek altına aldı. Ayrıca, bu bağlantıları açıklayabilecek biyolojik süreçler de değerlendirildi.
Öte yandan, önceki birçok araştırmanın proteinin sağlığımız için faydalı olduğunu gösterdiği de unutulmamalı. Protein, kasları inşa etmek ve onarmak, kilo kontrolüne yardımcı olmak ve özellikle ilerleyen yaşlarda kas kütlesini korumak gibi konularda sağlıklı yaşlanmayla ilişkilendiriliyor.
Araştırmacılar, protein alımının her durumda azaltılması yerine, kişiye özel olarak ayarlanması gerektiğini öne sürüyor. Yayınlanan makalelerinde, araştırmacılar şu ifadeleri kullanıyor: "Yaşlanma sürecinde daha yüksek protein alımı yönündeki yaygın tavsiyelere rağmen, artan kanıtlar diyetle protein kısıtlamasının (PK) metabolik sağlığı, sağlık süresini ve çeşitli organizmalarda yaşam süresini iyileştirdiğini gösteriyor."
Bu kapsamlı derleme, protein ve amino asit kısıtlamasının sağlıklı yaşlanmaya yönelik faydaları hakkındaki güncel bilgilerin bir özetini sunuyor. Ayrıca, bu diyetlere dayalı müdahalelerin sağlık süresini ve uzun ömürlülüğü teşvik etme potansiyelini vurguluyor.
Derlemeden çıkarılabilecek pek çok sonuç var. Yazar tarafından vurgulanan bulgulardan bazıları, düşük proteinli diyetlerle beslenen hayvanlarda gözlemlenen daha yavaş yaşlanma belirtileri. İnsan çalışmalarında ise, diyetteki proteinin azaltılmasının biyolojik yaşlanmayı hızlandıran iltihabı azaltabileceği ve genel metabolik sağlığı iyileştirebileceğine dair kanıtlar bulunuyor.
Bununla birlikte, araştırmacılar egzersiz ve protein tüketimi arasındaki ilişkiye de dikkat çekiyor. Düzenli olarak aktif olan ve kaslarını çalıştıran bireyler için daha fazla proteinin faydalı olabileceğini belirtiyorlar. Lamming, "Aktif bireylerin kas gelişimi ve egzersiz tepkisi açısından proteinin faydalarının olduğu kesinlikle ortada" diyor. Ancak, "Çoğu insan nispeten hareketsiz olduğu için, birçok insan muhtemelen ihtiyaç duyduğundan daha fazla protein tüketiyor ve bu da muhtemelen olumsuz sağlık sonuçlarına yol açıyor" diye ekliyor.
Derleme ayrıca, diyetle proteinin kısıtlanmasının potansiyel açıklamalarını da ele alıyor. Bunlar arasında, hücre sinyalleşmesini büyümeden ziyade bakıma odaklanmaya kaydırmak, yaşlı hücrelerin (uzaklaştırılması gereken atık hücreler) birikimini azaltmak ve hücresel enerji üretimini artırmak yer alıyor.
Daha az protein tüketmenin getirdiği bazı kimyasal değişiklikler arasında, fibroblast büyüme faktörü 21 (FGF21) hormonunun daha bol bulunması yer alıyor. Araştırmacılar ayrıca, diyet proteinini yaşlanma süreçlerine bağlayabilecek belirli amino asitlere de dikkat çekiyor. Nihayetinde, tükettiğimiz proteinin türleri ve içeriğindeki amino asit kombinasyonu, toplam alım kadar önemli olabilir.
Lamming, "Bu çalışmalar, hareketsiz insanların bugün tükettiği protein miktarının, en azından nüfus düzeyinde, olumsuz sağlık sonuçları doğurabileceğini gösteriyor" ifadelerini kullanıyor. Araştırmacılar, genel bir protein azaltımı önermiyorlar. Ancak, özellikle yaş ve egzersizle ilişkili olarak ne kadar proteine ihtiyaç duyduğumuzun yeniden değerlendirilmesini istiyorlar.
Gelecekte, biyolojik yaşlanma ve metabolizma üzerindeki protein etkilerini analiz eden insan gruplarının incelenmesi, en sağlıklı şekilde yaşlanmamızı nasıl sağlayabileceğimize dair anlayışımızı şekillendirebilir. Lamming, "Son tavsiyeler insanları daha fazla protein yemeye teşvik etti, ancak aynı zamanda daha fazla egzersiz yapmaya da teşvik etti" diyor. "Muhtemelen protein önerilerini yalnızca yaşa değil, aynı zamanda insanların ne kadar fiziksel olarak aktif olduklarına göre de kişiselleştirmemiz gerekiyor."
Araştırma, Cell Press Blue dergisinde yayınlandı.
Kaynakça: sciencealert.com
