Teknoloji dünyasının ve özellikle yapay zeka alanının nabzını tutan Nvidia'da, şirketin CEO'su Jensen Huang'ın durumu, teknoloji devinin geleceğini belirsizliğe sürükledi. Silicon Vadisi'nin en uzun soluklu yöneticilerinden biri ve yapay zeka devriminin kilit isimlerinden olan Huang'ın, potansiyel bir halefinin olmaması endişeleri artırıyor.
Huang, kişisel hayatıyla ilgili bir skandalın ardından zorlu bir süreçten geçiyor. İddialara göre, şirketinin büyük bir müşterisi olan ve aynı zamanda ABD yetkililerince casuslukla suçlanan bir executive ile bir ilişkisi olduğu ortaya çıktı. Bu durum, Nvidia'nın yaklaşık 30 yıldır birlikte şekillendirdiği kurucusunun görevden alınması ihtimalini gündeme getirdi.
Nvidia gibi ABD'li bir çip üreticisinin CEO'sunun olası bir ayrılığı, teknoloji sektörü yatırımcılarını ve müttefiklerini alarma geçirdi. Yapay zeka hisselerindeki genel düşüşün ortasında, geçtiğimiz ay Apple'a kaptırdığı dünyanın en değerli şirketi unvanını geri kazanmaya çalışan Nvidia'nın hisseleri, Pazartesi günü işlem saatlerinde %5'in üzerinde bir düşüş kaydetti.
Nvidia'ya erken yatırım yapan Sequoia Capital'ın ortağı Shaun Maguire, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Jensen, Amerika'nın yapay zeka liderliği için vazgeçilmezdir," diyerek Huang'ın önemine vurgu yaptı.
Nvidia'nın çiplerinin, ChatGPT gibi üretken yapay zeka araçlarının geliştirilmesinde kritik rol oynadığı ve günümüzde teknoloji devlerinin trilyon dolarlık yapay zeka altyapısı çılgınlığının merkezinde yer aldığı biliniyor. Jensen Huang, bizzat onlarca yapay zeka girişimi ve veri merkezi sağlayıcısı için milyarlarca dolarlık yatırımlara ve garantilere imza attı, ayrıca ABD Başkanı ile yapay zeka düzenlemelerinin gevşetilmesi konusunda lobi faaliyetleri yürüttü.
Analistlere göre, "Nvidia sıradan bir şirket değil ve Jensen de sıradan bir CEO değil; o, Nvidia'nın kendisidir."
Washington'daki politika yapıcıların, Huang'ı kendisini açıklamak üzere Kongre komiteleri önünde ifade vermeye çağırmasıyla tüm gözler, hafta sonu patlak veren skandalı kendi bünyesinde "bağımsız" bir şekilde inceleyeceğini açıklayan Nvidia Yönetim Kurulu'na çevrildi.
Soruşturmanın, duruma aşina olan kişilere göre, yönetim kurulu üyesi ve eski Cooley CEO'su Stephen C. Neal tarafından yürütüleceği tahmin ediliyor.
Büyük bir Nvidia pozisyonuna sahip bir fon yöneticisi, "Bilgiler tehlikeye girdiyse, bu sadece bir ilişkiden çok daha büyük sonuçlar doğurur, ki bu açıkça hoş haber değil. Nvidia [Huang'ın ayrılığını] atlatır ancak şirketi yönetmek için Jensen'dan daha iyi biri yok; onsuz çok farklı olurdu," yorumunu yaptı.
Diğer büyük teknoloji şirketlerinin aksine, Nvidia'nın yıllık raporları ve kurumsal yönetim belgelerinde "halef planlaması"na dair özel bir atıfta bulunulmuyor ve CEO'sunun nasıl değiştirileceğine dair herhangi bir detay belirtilmiyor. Şirket, sadece "kapsamlı liderlik gelişimine inandığını" belirtiyor.
2024 yılındaki bir açıklamaya göre, Huang'ın doğrudan rapor sayısı 60'ın üzerinde. Bu durum, Nvidia Yönetim Kurulu'na "gelecekteki terfiler için mükemmel adaylardan oluşan bir havuz" sunduğu ifade ediliyor.
Huang, Finans Direktörü Colette Kress, Operasyon Şefi Debora Shoquist ve genel danışman Tim Teter gibi isimlerin de yer aldığı küçük bir üst düzey yönetici ekibini yönetiyor. 2017'de şirkete katılan Teter, Huang'ın en yakın yardımcılarından biri haline geldi ve Washington'da ihracat kontrolleri konusunda lobi yaptı.
Nvidia'nın satış operasyonlarını yöneten ve Huang adına uluslararası ziyaretlerde bulunan yakın yardımcılarından Jay Puri, Ağustos ayında görevinden ayrıldı ve yerine Microsoft tecrübesi olan Nick Parker getirildi.
Nvidia içinde dokunulmazlık havası estiren Huang, CEO'luktan ayrılacağına dair herhangi bir işaret vermedi.
Huang ve Nvidia hakkında yazılan son biyografiler, onun hem derin teknik bilgiyi hem de ileri görüşlü liderliği nadir bir şekilde bir araya getiren bir figür olarak tasvir ediyor.
Şirketinin 42.000 çalışanının her birinin son 12 ayda ortalama 7 milyon doların üzerinde yıllık gelir elde etmesini sağlayan, teknoloji devleri arasındaki diğer şirketlerden çok daha yüksek bir verimlilikten sorumlu olduğu biliniyor. Ancak, Huang'ın aynı zamanda şirketin "tek hata noktası" olduğu, pazarlama, satış ve ürün geliştirme başkanı olarak işlev gördüğü de vurgulanıyor.
Teknoloji endüstrisindeki etkisi de benzersiz. Huang'ın yapay zeka yarı iletken tedarik zincirindeki şirketlere yönelik onayları, onların hisse senetlerini uçurabiliyor; geçen yılın başlarında kuantum bilişimin yakın vadeli ticari beklentilerini küçümsemesi ise bu sektördeki hisse senetlerinin spirale girmesine neden oldu.
İmparatorluk statüsüne rağmen Huang, Nvidia'nın sadece %3.6'sına sahip. Bu pay, onu Nvidia'nın en büyük bireysel hissedarı yapıyor ve 150 milyar doların üzerinde değere sahip. Ancak Huang, Meta'nın Mark Zuckerberg'i ve Google'ın Larry Page ile Sergey Brin'i gibi birçok Silikon Vadisi kurucusunun sahip olduğu, yönetim kurulunu kontrol etmelerini veya kendisini uzaklaştırmaya çalışan dış yatırımcılara karşı durmalarını sağlayacak özel oy haklarından yoksun.
Geçen yılki toplam 36,3 milyon dolarlık tazminatı, büyük ölçüde hisse ödüllerinden oluşuyordu. Bu ödemeler arasında Nvidia tarafından karşılanan yaklaşık 4 milyon dolarlık güvenlik harcaması da yer alıyor. Belgeler, bunun "CEO'muzun olağanüstü derecede yüksek halk profili ve bilinirliği" nedeniyle yapıldığını belirtiyor.
Bu maliyetler, evdeki ve "kişisel seyahatler" sırasındaki korumayı, ayrıca tüm iş seyahatlerinde özel uçak kullanımını içeriyordu. Belgeler, Huang'ın şirket tarafından ayarlanan özel uçakla yapılan kişisel hava yolculukları için Nvidia'ya geri ödeme yaptığını gösteriyor.
Şimdiye kadar düşük profillerini koruyan Nvidia yönetim kurulu üyeleri, CEO'sunu çevreleyen iddiaları incelemek üzere dış avukatların yardımıyla görev yapacak özel bir komite atayacaklarını doğruladı.
Neal, 2019 yılında Nvidia yönetim kuruluna katıldı ve 2001-2008 yılları arasında hukuk firmasının CEO'su olarak görev yaptıktan sonra Cooley'de emeritus başkan ve kıdemli danışman olarak görev yapıyor.
Nvidia yönetim kurulu, ABD'deki en büyük şirketler arasında belirlenmiş bir başkanı olmayan nadir şirketlerden biri. Hukuk firması Fenwick'in 2025 tarihli bir raporuna göre, S&P 100 endeksindeki sadece bir şirketin (Nvidia kendi beyanlarına göre) başkanı yoktu.
Yönetmelik beyanlarında Nvidia, bu düzenlemenin "her üyenin Nvidia'nın işlerinde ve yönetiminde eşit bir söz hakkına sahip olmasını sağladığını" belirtiyor.
Huang dışındaki diğer dokuz yönetim kurulu üyesi arasında, 1990'lardan beri şirketle birlikte olan dört kişi, eski bir Taco Bell yöneticisi, bir havacılık profesörü ve bu yıl katılan eski bir Goldman Sachs yöneticisi bulunuyor.
Yönetim kurulunun Pazar günü yaptığı kamuoyu açıklaması, "Jensen ve liderlik ekibine güvendiklerini" ve "ulusal güvenliğin veya Nvidia sırlarının tehlikeye girdiğine dair hiçbir nedenleri olmadığını" belirtti.
Buna rağmen, Pazar günü ilişkisini kabul etmesi, FT ile konuşan çalışanları ve eski meslektaşlarını şok etti.
Nvidia'nın ürün pazarlama ekibinde üst düzey yönetici olarak görev yapan ve şirketin konferanslarında giderek daha görünür hale gelen Jensen'ın kızı Madison Huang, Pazartesi günü Güney Kore'de planlanan bir şirket etkinliğine katılımını iptal etti.
Nvidia'nın kurulduğu Delaware eyaletindeki yasalar, yöneticilerin şirkete karşı bir özen ve sadakat yükümlülüğü gibi belirli görevleri olduğunu belirtiyor.
Nvidia'nın davranış kuralları, yöneticilerin "en yüksek düzeyde dürüstlük, etik ve namusla hareket etmelerini" gerektiriyor. "Güvenilirliğimiz ve itibarımız, iyi yargılarına, etik standartlarına ve kişisel bütünlüklerine bağlıdır."
Huang'ın bu yönergeleri ihlal ettiği tespit edilse bile, Silikon Vadisi'ndeki savunucuları onun "kovulamayacak kadar büyük" olduğunu savunuyor.
Sequoia'dan Maguire, "Evet, daha dikkatli olmalıydı. Ama aynı zamanda Çin başarılı bir istihbarat operasyonu yürüttüğü için yapay zeka endüstrimizi yok etmeyelim," dedi.
Kaynakça: arstechnica.com
