Ara

Voyager 1 Tarihi Bir Eşiği Aştı: Işık Hızıyla Bile 24 Saat Süren Yolculuk Başladı!

17 Şubat 1998 tarihinde insanlık tarihinde unutulmaz bir an yaşandı. Güneş'ten 10.4 milyar kilometre (6.5 milyar mil) uzaklıkta, Plüton'un yörüngesinin ötesinde ilerleyen Voyager 1, Pioneer 10'u geride bırakarak şimdiye kadar yapılmış en uzak insan yapımı nesne unvanını kazandı.

O tarihi dönüm noktasından bu yana her an, her saat daha da ileriye doğru itildi. Şu anda her salisede daha uzaklara, hatta daha da uzaklara ulaşarak her milimetre ile sürekli bir tarihe imza atıyor.

Bugün, 18 Kasım 2026'da, fırlatılışından yaklaşık 50 yıl sonra Voyager 1, bir başka olağanüstü kilometre taşına ulaştı: Dünya'dan bir ışık günü mesafesi, yaklaşık 25.9 milyar kilometreye (16.1 milyar mil) eşdeğer.

Bu, Voyager 1'in ışık hızındaki radyo sinyallerinin Dünya'ya ulaşmasının tam 24 saat sürdüğü anlamına geliyor.

Dünya'nın Güneş etrafında dönmesi nedeniyle, Voyager 1'e olan mesafesi yıl boyunca dalgalanır, bazen artar bazen de azalır.

Ancak Voyager 1 o kadar amansız bir şekilde dışarı doğru ilerliyor ki, Dünya ona doğru geri dönmeye başlasa bile uzay aracı bir ışık gününden daha fazla uzakta kalacak.

Işık günü engelini aşmak kalıcıdır.

NASA Jet İtki Laboratuvarı'ndan gezegen bilimci Linda Spilker, uzay bilimleri alanındaki bir yayına yaptığı açıklamada, "Voyager üzerinde 1977'de çalışmaya başladığımda, Voyager 1'in bir ışık gününe ulaşacağını hiç beklemiyordum." dedi.

"Güneş Sistemimizin keşfinde öncü olan, önce dış gezegenler Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'ü (sonuncusu ilk ve tek kez), ardından Dünya'dan heliopause geçişine kadar kendi heliosferimizi keşfeden ve şimdi de yıldızlar arasındaki uzayı keşfeden Voyager misyonunun bir parçası olmaktan gurur duyuyorum."

1977 yılındayız ve ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki Uzay Yarışı'nın heyecanlı günleri geride kalmış. İnsanlık Ay'a ayak basmış, etrafına bakmış ve iyi iş çıkardığı için kendine kocaman bir alkış tutmuş.

Ancak NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı'nda yeni bir çağ başlıyordu. Yıllarca süren planlama, mühendislik ve hazırlığın ardından, iki uzay aracı cesur yeni bir yolculuğa çıkmaya hazırdı: daha önce hiçbir insan yapımı nesnenin gitmediği yerlere.

Bunlar, bilimsel cihazlar taşıyan ve bir gün başka bir medeniyetin kıyılarına vurmaları durumunda uzaylılara yönelik iyimser bir mesaj taşıyan Voyager sondaları – Voyager 1 ve Voyager 2.

Buna rağmen, dahil olan bilim insanlarından bazıları Voyager için daha muhafazakar hedeflere sahipti.

Iowa Üniversitesi'nden fizikçi Bill Kurth, "Voyager 2 enstrümanımızın nakliye konteynerine 'Uranüs veya Hiç!' etiketi yapıştırdığımı hatırlıyorum." dedi.

"Nominal Jüpiter-Satürn görevinden öteye, Uranüs'e ulaşmanın harika olacağını düşünmüştüm!"

Dış gezegenlerin nazik yörünge dansından en iyi şekilde yararlanmak için fırlatma zamanlaması dikkatlice seçildi: Yaklaşık her 176 yılda bir meydana gelen nadir bir dış gezegen hizalanması, bir gezegenin yerçekimini bir uzay aracını bir sonrakine doğru sapanla fırlatmak için bir fırsat sunuyordu.

Voyager 2, 20 Ağustos 1977'de ilk fırlatıldı. Voyager 1 ise 5 Eylül'de onu takip etti.

Daha hızlı bir rota izleyen Voyager 1, 1979'da Jüpiter'e ve 1980'de Satürn'e ulaştı. Gözlemleri, iki dünya ve uyduları hakkında daha önce hiç görmediğimiz şeyler gösterdi: Satürn'ün halkalarının aslında yüzlerce küçük halkadan oluştuğu; Jüpiter'in şimşeklerle dövüldüğü; ve uydusu Io'nun aktif volkanlarla kaplı olduğu.

Ardından, Satürn'den bir yerçekimi yardımı, uydusu Titan ile yakın bir geçişle birleşti ve onu gezegenlerin düzleminden çıkan bir yörüngeye göndererek Voyager 2'nin sırasıyla 1986 ve 1989'da Uranüs ve Neptün'ü geçerek turuna devam etmesini sağladı.

Kurth, "Bu iki uzay aracının gezegensel aşamaları boyunca yaptığı keşifleri hayal etmek mümkün değildi." dedi.

"Voyager 1'in Jüpiter karşılaşması sırasında, test edip kalibre ettiğim bu cihazlardan geri gelenleri görmek için kalabilir miyim diye sordum. Neredeyse 50 yıl sonra hala bunu yapıyor olacağımı hiç hayal etmemiştim!"

Voyager 1 sakince yoluna devam etti, gezegenleri çok geride bıraktı.

1998'de o tarihi dönüm noktası yaşandı; ardından 2004'te, Güneş'ten dışarı akan yüklü parçacık akışı olan güneş rüzgarının, ötesindeki uzaydan gelen basınçla karşılaştığında aniden yavaşladığı son şok sınırını geçti.

Voyager 1 artık heliosferin, yani Güneş Sisteminin gezegenlerinin bulunduğu, Güneş'ten sürekli, güçlü plazma rüzgarının oyduğu devasa baloncuğun, girdaplı dış tabakası olan heliosheath'te ilerliyordu.

Güneş rüzgarı mesafeyle zayıflar. Sonunda, dış basıncı, yıldızlararası uzayın uyguladığı çok zayıf basınç tarafından mükemmel bir şekilde dengelenir. Bunun olduğu nokta heliopause'tur – ve son şok sınırını geçtikten sonra oraya ulaşması Voyager 1 için sekiz yıl daha sürecekti.

25 Ağustos 2012'de, Güneş'ten yaklaşık 18.2 milyar kilometre (11.3 milyar mil) uzaklıkta, Voyager 1 nihayet heliopause'u geçti ve yıldızlar arasındaki uzaya giren ilk insan yapımı nesne oldu.

Ancak o sırada kimse kesin olarak bilmiyordu.

Sondanın cihazları, heliosferin içinden gelen yüklü parçacıkların sayısında keskin bir düşüş kaydetti, buna karşılık dışarıdan gelen kozmik ışınlarda bir artış yaşandı. Yine de, bilim insanlarının beklediği gibi manyetik alanın yönü değişmekte direndi.

Bilim insanlarının Voyager 1'in gerçekten de yıldızlar arasındaki uzaya geçtiğini ölçebilmeleri, Güneş'ten gelen bir rahatsızlığın çevredeki plazmayı salınım yapmasına neden olmasından bir yıl daha sürdü.

Kurth, "Voyager'ın ortaya çıkardığı büyük gizemlerden biri, heliopause ötesindeki manyetik alanın, yıldızlararası alanın yönü yerine büyük ölçüde heliosfer içindeki alanla aynı hizada kalmasıdır." diye açıkladı.

"Bunun için birkaç olası açıklama var, ancak bunların hiçbiri üzerinde bir fikir birliği olduğunu sanmıyorum. Umarım beklenen yıldızlararası yöne doğru rotasyonun olup olmadığını ve nerede gerçekleştiğini öğrenmek için Voyager'ı yeterince uzun süre takip etmeye devam edebiliriz."

Heliopause'un ötesindeki vahşi sınırsızlığı geçerken, 10 bilimsel cihazından ikisi hariç hepsi kapatılmış olsa bile, Voyager 1 bulmacaları çözmeye devam ediyor.

Kurth, "İki Voyager, Güneş'in hala heliopause ötesindeki yıldızlararası ortamı, heliosfer boyunca yayılan koronal kütle atımları gibi güneş aktivitesiyle ilgili şoklar aracılığıyla etkilediğini buluyor." dedi.

"Darbe, o sınırın en az 20 astronomik birim (3 milyar kilometre) ötesine kadar yıldızlararası ortamda devam ediyor. Ayrıca, heliopause ötesinde plazma yoğunluğunun 10 veya daha fazla astronomik birim boyunca arttığını da buluyoruz."

Heliopause hakkında önemli bir ayrım yapmak gerekir. Heliosferin sınırını işaretler, ancak Güneş'in etkisi çok daha uzağa uzanır. Örneğin, Güneş'ten tahmini 1.6 ila 3.2 ışık yılına kadar uzanan Oort Bulutu, yerçekimi tarafından yerinde tutulur.

Bu, Güneş Sisteminin aşırı dış sınırı – ancak Voyager 1 ve Voyager 2, güneş patlamalarından kaynaklanan rahatsızlıkların heliopause'un milyarlarca kilometre ötesine yıldızlararası uzayda ilerlemeye devam edebileceğini gösteriyor.

Bu arada, artan plazma yoğunluğu, heliopause'un hemen ötesindeki çevrenin homojen olmadığını, mesafeyle değişmeye devam ettiğini göstermektedir.

Bunlar zaman alan keşiflerdir – sadece Voyager 1'in sinyallerinin Dünya'ya ulaşması için gereken 24 saat değil, uzay aracının bilinmeyene doğru ilerlemesi için geçen uzun yıllar.

Kurth, "Voyager bana sabırlı olmayı öğretti." dedi. "Voyager 1'den Dünya'ya bilgi iletilmesi bir gün sürerken, uzay aracının şu anda bulunduğu yere gelmesi onlarca yıl sürdü."

Voyager 1'in ne kadar süresi kaldığını bilmiyoruz. Bozulmuş plütonyumun ısısını elektriğe dönüştüren nükleer güç kaynağı, her yıl yaklaşık 4 watt çıktı kaybediyor. Mühendisler, uzay aracını çalıştırmak için ekipmanları dikkatlice kapatıyor ve enerji tasarrufu yöntemleri buluyorlar.

NASA, 2030'lara kadar bir cihazı çalıştırmaya yetecek kadar güç sağlayabileceğini tahmin ediyor – Oort Bulutu'nun iç sınırına ulaşması için gereken 300 yılın çok altında, ancak bize kozmosun daha önce görülmemiş bir köşesini göstermeye devam edecek kadar uzun bir süre.

Spilker, "Voyager'ın gezegenler, heliosfer ve yıldızlararası uzay keşifleri bize beklenmeyeni beklemeyi öğretti." dedi.

"Güneş'in etkisi nerede bitiyor ve saf yıldızlararası uzay nerede başlıyor? Belki Voyager bu soruyu cevaplamak için yeterince uzun ömürlü olur."

Kaynakça: sciencealert.com

Önceki Haber
Zelda: Ocarina of Time Remake'in Ardından Majora's Mask Remake'i Geliyor Mu? Kulis Bilgileri Ortaya Çıktı
Sıradaki Haber
Grand Theft Auto VI: Teknoscope İncelemesi - Aksiyon ve Günlük Hayatın Çarpıcı Birleşimi

Benzer Haberler: