Çin'in insanlı uzay misyonları kapsamında büyük önem taşıyan Shenzhou-23 uzay aracı başarıyla fırlatıldı ve yerel saatle Pazartesi sabahı erken saatlerde uzay istasyonuyla kenetlendi. Bu görev, Çin'in 2030 yılına kadar Ay'a insan gönderme hedefleri doğrultusunda atılan kritik bir adım olarak öne çıkıyor.
Shenzhou-23 görevi kapsamında, bir Çinli astronotun Tiangong uzay istasyonunda tam bir yıl boyunca görev yapması planlanıyor. Bu, Çin'in Ay'a iniş programı için bir ilk olma özelliği taşıyor.
Long March 2-F roketi, Pazar gecesi saat 23:08'de (GMT 15:08) Çin'in kuzeybatısındaki Gobi Çölü'nde bulunan Jiuquan fırlatma merkezinden başarıyla havalandı. Devlet televizyonu CCTV tarafından yayınlanan görüntülerde roketin alevler ve dumanlar eşliğinde yükseldiği görüldü.
Çin İnsanlı Uzay Ajansı (CMSA) tarafından sosyal medyada yapılan açıklamada, uzay aracının fırlatmadan yaklaşık 10 dakika sonra rokete ayrıldığı ve yörüngeye girdiği belirtildi. Açıklamada, "Astronotlar iyi durumda ve fırlatma tamamen başarılı oldu." ifadelerine yer verildi.
Devlet haber ajansı Xinhua'nın CMSA'dan aktardığı bilgiye göre, uzay aracı yaklaşık 3,5 saat süren bir yolculuğun ardından Tiangong uzay istasyonu ile başarıyla kenetlendi.
Bu görev, daha önce Hong Kong polisi bünyesinde görev yapmış olan 43 yaşındaki Li Jiaying'in (Kantonca'da Lai Ka-ying) uzaydaki ilk görevine işaret ediyor.
Diğer iki mürettebat üyesi ise 39 yaşındaki uzay mühendisi Zhu Yangzhu ve yine 39 yaşında, daha önce hava kuvvetleri pilotluğu yapmış olan ve ilk kez uzaya seyahat edecek olan Zhang Zhiyuan.
Fırlatmadan önceki veda töreninde Çin bayrakları sallayan coşkulu kalabalıklar tezahürat yaparken, bir orkestra eşlik etti ve üç astronot sahnede selam verdi.
Mürettebatın yaşam bilimleri, malzeme bilimi, akışkanlar fiziği ve tıp alanlarında çok sayıda bilimsel projeyi hayata geçirmesi bekleniyor.
Shenzhou-23'ün önemli deneylerinden biri, uzun süreli mikro yerçekimi ortamının etkilerini incelemek amacıyla mürettebattan birinin bir yıl boyunca yörüngede kalacak olması.
Bir Yıl Sürecek Deney
Bu deney, Çin'in gelecekteki Ay misyonları ve hatta Mars'a yapılacak görevler için yaptığı hazırlıkların bir parçası.
CMSA sözcüsü Cumartesi günü yaptığı açıklamada, bu bir yıllık görev için seçilecek astronotun isminin, Shenzhou-23 görevinin ilerleyişine bağlı olarak daha sonra açıklanacağını belirtti.
Uzay bilimci ve Macquarie Üniversitesi'nden Profesör Richard de Grijs, uzun süreli uzay görevlerinin insan sağlığı üzerindeki etkileri konusunda kemik yoğunluğu kaybı, kas erimesi, radyasyona maruz kalma, uyku bozuklukları, davranışsal ve psikolojik yorgunluk gibi zorlukların altını çizdi. Ayrıca, güvenilir su ve hava geri dönüşüm sistemlerinin yanı sıra Dünya'dan uzakta potansiyel tıbbi acil durumları yönetme yeteneğinin önemine de dikkat çekti.
De Grijs, Çin'in Tiangong uzay istasyonunun "sürdürülebilir işgali" için operasyonel deneyimini "istikrarlı bir şekilde" geliştirdiğini ve bir yıllık görevlerin gelecekteki Ay ve potansiyel derin uzay hedefleri için önemli bir adım olduğunu belirtti. Bir yıl boyunca yörüngede kalmanın, önceki aşamalardaki daha kısa Shenzhou görevlerine kıyasla hem donanımı hem de insanları farklı bir operasyonel rejime taşıdığını ekledi.
Şu ana kadar Tiangong'daki mürettebatlar genellikle altı ay boyunca yörüngede kalarak değiştiriliyordu.
Shenzhou-23 görevi, Çin'in 2030'dan önce Ay'a astronot gönderme hedefinin bir parçası. Bu yarışta Amerika Birleşik Devletleri de Artemis programı ile yer alıyor.
Pakistanlı Astronot Heyecanı
Çin, Ay'a iniş hedefleri için gereken ekipmanları test ediyor. Yeni Mengzhou uzay aracının yörünge test uçuşu 2026'da gerçekleştirilecek.
Mengzhou uzay aracı, eskiyen Shenzhou serisinin yerini alacak ve Çinli astronotları Ay'a taşıyacak.
Pekin yönetimi, 2035 yılına kadar Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) olarak bilinen insanlı bilimsel üssün ilk aşamasını inşa etmeyi umuyor.
Çin ayrıca bu yılın sonuna kadar Tiangong istasyonuna Pakistan'dan ilk yabancı astronotu kabul etmeyi planlıyor.
Asya devi, son 30 yılda uzay programlarını önemli ölçüde genişletti ve Amerika Birleşik Devletleri, Rusya ve Avrupa ile rekabet edebilmek için sektöre milyarlarca dolar yatırım yaptı.
2019'da Çin, Ay'ın uzak yüzüne Chang'e-4 sondası ile iniş yaparak bir ilke imza attı.
Ardından 2021'de Mars'a küçük bir keşif aracı indirdi.
Çin, 2011 yılından bu yana Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) resmen dışlanmış durumda. O dönemde Amerika Birleşik Devletleri, NASA'nın Pekin ile işbirliği yapmasını yasaklamış, bu da Asya devini kendi uzay istasyonu projesini geliştirmeye itmişti.
