İspanya'nın erken Tunç Çağı'na ait görkemli hazineleri arasında yer alan bir grup eser, bilim insanlarını şaşırttı. Parlak altın objelerin arasında, üzerinde altın bezemeler bulunan paslı bir bilezik ve yarım küre şeklindeki bir obje, sıradan metalden değil, gökyüzünden düşen meteoritlerden elde edilmiş demirden yapılmış olabilir.
Bu çarpıcı bulgu, İber Yarımadası'nda 3.000 yıldan daha önce metal işleme teknolojisinin bilindiğinden çok daha ileri düzeyde olduğunu gösteriyor. 1963 yılında İspanya'nın Alicante bölgesinde keşfedilen ve "Villena Hazinesi" olarak bilinen 66 objeden oluşan koleksiyon, Tunç Çağı'nın en önemli altın işçiliği örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.
Ancak, hazinedeki bazı objelerin yaşı konusundaki belirsizlikler sürüyordu. Özellikle üzerlerinde altın süslemeler bulunan yarım küre ve bilezik, demir gibi görünüyordu. Oysa İber Yarımadası'nda demirin yaygın olarak kullanılmaya başlandığı Demir Çağı, MÖ 850 civarında başlamıştı. Altın objelerin ise MÖ 1500-1200 yıllarına ait olduğu biliniyordu. Bu durum, demir görünümlü objelerin hazine içindeki yerini bir muamma haline getirmişti.
Bilim dünyası, Dünya'nın kabuğundan çıkarılan demirin yanı sıra göktaşlarından elde edilen demirin de işlenebilir olduğunu biliyor. Mısır firavunu Tutankamon'un mezarından çıkan hançer gibi, geçmişten günümüze ulaşan pek çok eser meteor demirinden yapılmıştı ve bu tür eserler o dönemlerde oldukça değerliydi.
Meteor demirini, yer altından çıkarılan demirden ayıran temel fark, meteor demirinin nikel oranının çok daha yüksek olmasıdır. Bu bilgi ışığında, Villena Müzesi'nden izin alınarak bu iki eserin detaylı incelemesi yapıldı.
Objelerden alınan numuneler, kütle spektrometrisi yöntemiyle incelendi. Eserlerin üzerindeki yoğun korozyona rağmen, yapılan analizler hem yarım kürenin hem de bileziğin meteor demirinden yapıldığına işaret etti. Bu bulgu, objelerin hazinenin diğer altın eserleriyle yaklaşık olarak aynı döneme, yani MÖ 1400-1200 yıllarına ait olduğunu göstererek bu gizemi de çözmüş oldu.
Araştırmacılar, bu eserlerin İber Yarımadası'nda meteor demirinden yapıldığı tespit edilen ilk objeler olduğunu belirtiyor. Bu durum, yaygın yerel demir üretiminin başlamasından önceki geç Tunç Çağı'na ait bu eserlerin önemini daha da artırıyor.
Eserlerin üzerindeki yoğun korozyon nedeniyle kesin sonuçlara ulaşmak zor olsa da, araştırmacılar daha gelişmiş, temassız tekniklerle daha detaylı veri elde edilebileceğini ve bu bulguların daha da sağlamlaştırılacağını düşünüyor.
