Dünyamız dışından gelen uzay taşları, gezegenleri yok eden yıkıcı güçleriyle bilinse de, aslında kozmik bir armağan da olabiliyorlar. Dünya'yı parçalayacak kadar büyük olmayan meteoritler, Güneş Sistemi'nden bile çok daha eski ortamlara dair bilgiler sunuyor. Binlerce yıl önce meteoritler, hem sembolik hem de demir Çağı öncesi toplumlar için değerli bir demir kaynağı olarak daha da kıymetli olmuş olabilir.
Bu topluluklar arasında, efsanevi etkisiyle bilinen Antik Yunan öncesi uygarlıklar, özellikle Girit'in ünlü Minosları ve Homeros'un İlyada ve Odysseia destanlarındaki Miken Uygarlığı'ndan elitler yer alıyor. Yakın zamanda yapılan bir araştırmaya göre, bu uygarlıklar kendilerini öne çıkarmak ve güçlerini göstermek için meteoritlerden yapılmış parlak yüzükler kullanmışlar.
Tarih boyunca insanlar, dünyanın dört bir yanında meteoritleri alet, silah ve mücevher yapımında kullanmışlar. Grönland'da kazıyıcılar, Çin'de baltaya benzeyen adak eşyaları, Kolomb öncesi Amerika'da mücevherler ve Mısır'da çobanları ve develerini koruyan uğurlu tılsımlar bunlara örnek. Hatta Mısır'da Firavun Tutankamon'un uzay taşından yapılmış meşhur hançeri hala büyülemeye devam ediyor.
Ancak Tunç Çağı Yunanistan'ında bu tür eşyalara pek rastlanmıyordu. Bu durum, araştırmacıları iki temel soruyu incelemeye yöneltti: İlk olarak, Minoslar ve Mikenler de kendi çeşitli ve ustaca işlenmiş aletlerinde meteoritik demiri kullanmışlar mıydı? İkinci olarak, bu kudretli demirciler ne zaman demir eritme işlemine başlamışlardı?
Yapılan 'beş yıllık bir yolculuk' niteliğindeki araştırmada, günümüzde Yunanistan olarak bilinen topraklardan toplanan 100'den fazla eserin kimyasal bileşimi incelendi. Özellikle Tunç Çağı'ndan, yani yaklaşık 3.800 ila 3.000 yıl öncesine ait 91 demir objeye odaklanıldı. Bunların çoğunluğu yüzük, bilezik ve bıçaklardan oluşuyordu.
Tahribatsız X-ışını floroskopisi (XRF) yöntemi kullanılarak yapılan incelemelerde, bu objelerden 13'ünün nikel içerdiği ve meteoritlerden elde edilmiş demirden yapılmış olabileceği tespit edildi. İlginç bir şekilde, bu 13 objenin tamamı altın veya gümüş gibi başka metallerle de süslenmiş gösterişli, adeta fantastik oyunlardaki gibi duran parmak yüzükleriydi. Bu yüzüklerde ayrıca mühürlerin yerleştirilebileceği kısımlar da bulunuyordu.
Ek olarak, bu yüzüklerin çoğu Miken'deki mezarlar gibi lüks cenaze törenlerinin yapıldığı yerlerden çıkarıldı. Gerçek bir fantastik hikaye gibi, bir yüzük Minos nekropolünde, bir başrahibin parmağında bulunmuştu.
Araştırmacılar, "Bu gözlemler, meteoritlerden yapılmış yüzüklerin Minos ve Miken saray elitleri arasında popüler güç sembolleri olabileceği spekülasyonuna yol açtı" açıklamasını yaptı.
Meteoritik demir, yerel olarak bulunmak yerine Mısır'dan ithal edilmiş olabilir. Yunanistan'ın coğrafi yapısı, meteoritlerin parçalanmasına veya denize karışmasına neden olabileceğinden, meteoritler için pek elverişli değil. Buna karşılık, Mısır'ın kurak çöllerinde meteoritler oksidasyondan ve çözünmeden korunarak çok daha iyi bir şekilde birikiyor.
Araştırmacılar ayrıca demir objelerden 78'inin uzay demiri yerine eritilmiş demir kullandığını ve bu tür eritilmiş demir objelerin Tunç Çağı'nda, MÖ 1400'lere kadar erken bir tarihte ortaya çıkmış olabileceğini belirledi. Ancak MÖ 1200'den önce yapılan bu objelerden sadece iki tanesi (bir kolye ve bir yüzük) bulunuyor.
Şaşırtıcı bir şekilde, Anadolu'dan elde edilen bulgularla karşılaştırıldığında, "insan yapımı demirin kullanımının Yunanistan'da bir şekilde geciktiği" gözlemleniyor. Araştırmacılar, bu objelerin Kıbrıs gibi yerlerden ithal edilmiş olabileceği olasılığını da belirtiyor.
Meteorit yüzük çılgınlığı, MÖ 1200'lere kadar sürdü ve tedarik veya talep zorlukları gibi çeşitli nedenlerle ya da en basit ve en insani sebep olan modanın değişmesiyle sona ermiş olabilir.
Araştırmacılar, "Minos ve Miken Geç Tunç Çağı'na özgü olan meteorit yüzük modasının, herhangi bir moda gibi 'doğal olarak' solmuş olması mümkündür" sonucuna varıyor.
