Vücut yağları, konumlarına ve miktarlarına bağlı olarak hem sağlık sorunlarına hem de faydalara yol açabilir. Özellikle kahverengi yağ dokusunun büyük ölçüde faydalı olduğu düşünülüyor; fazla şekeri ve yağı yakarak vücut ısısını düzenliyor.
Bilim insanları tarafından yapılan yeni bir araştırmada, kahverengi yağın sadece fiziksel sağlığı değil, aynı zamanda ruh sağlığını da destekleyebileceğine dair yeni kanıtlar sunuldu. Araştırmada ayrıca potansiyel bir ilaç seçeneği de belirlendi: Tansiyon ilacı olarak bilinen losartan, elde edilen verilerde tespit edilebilir kahverengi yağın daha fazla bulunmasıyla ilişkilendirildi.
Tüm bu bulgular, yapay zeka kullanılarak 101.243 kişinin tıbbi kayıtlarının taranması ve kahverengi yağın tespit edilmesiyle elde edildi. Bu analizlere ek olarak fare modellerinde de ek testler yapıldı.
Araştırmacılar, yapay zeka ve büyük verilerden yararlanarak kahverengi yağ dokusuyla ilişkili yeni klinik bulgular tanımladıklarını ve bu dokuyu insanlarda aktive etmek için ilaç yeniden konumlandırma platformu görevi gördüğünü belirtti.
Araştırmanın ilk aşamasında, katılımcıların yaklaşık 8.900'ünde tespit edilebilir miktarda kahverengi yağ bulundu. Kahverengi yağ, herkeste çok büyük miktarlarda bulunmuyor ve özellikle yaygın olan beyaz yağa kıyasla daha az. Yaşla birlikte azalan kahverengi yağ dokusunun büyük bir kısmı ise genellikle inaktif durumda bulunuyor.
Bu katılımcıların verileri, eşleştirilmiş kontrol gruplarıyla karşılaştırıldığında, kahverengi yağı olan kişilerin Tip 2 diyabet veya kalp hastalığına yakalanma olasılığının önemli ölçüde daha düşük olduğu görüldü. Ruh sağlığına dair bulgular da dikkat çekiciydi; kahverengi yağa sahip grupta anksiyete veya depresyon yaşanma olasılığı daha düşüktü.
Daha aktif kahverengi yağ, daha fazla fayda sağlarken, koltuk altı bölgesindeki yağın bu bağlantıyla en güçlü ilişkiye sahip olduğu belirlendi. Veriler doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi göstermese de, gelecekteki araştırmalar için dikkate değer bağlantılar olduğu görülüyor.
Araştırmacılar daha sonra tansiyon ilaçlarına odaklandı. Tansiyon ilaçları kullanan kişilerin, tespit edilebilir düzeyde kahverengi yağa sahip olma olasılığının daha yüksek olduğu bir örüntü ortaya çıktı.
Fareler üzerinde yapılan testlerde, losartan verilen hayvanlarda kahverengi yağın daha aktif hale geldiği, daha fazla enerji harcadığı ve daha fazla ısı ürettiği gözlemlendi. Ancak bu durumun sağlık üzerindeki etkilerinin henüz belirlenmesi gerekiyor.
Bu aktivasyon, farelerdeki kahverengi yağ hücrelerinin analizleriyle de desteklendi. Araştırmada, bu aktivasyonun tansiyonu düşürmek için kullanılan yoldan farklı bir yol izlediği ve bu durumun gelecekteki tedaviler için daha fazla potansiyel sunduğu belirtildi.
Araştırmacılardan biri, ilacın farklı etkilerinin farklı moleküler yollarla aracılık etmesinin avantajlı olduğunu, çünkü bu sayede gelecekteki terapilerde bu etkilerin izole edilebileceğini belirtti. Bu sayede, tansiyonu normal olan kişilerde de kahverengi yağın uyarılması mümkün olabilir.
Bu bulgularla ilgili dikkate alınması gereken bazı önemli noktalar bulunuyor. Tansiyon ilaçları ile kahverengi yağ arasındaki ilişki insanlarda tespit edilmiş olsa da, ilacın kahverengi yağı aktive etme yeteneği farelerde gösterildi. Fareler, insanlardan daha fazla kahverengi yağa bağımlı canlılardır.
Kullanılan tıbbi kayıt veritabanındaki tüm katılımcılarda kanser tanısı vardı ve katılımcıların dörtte üçünden fazlası kadındı. Bu nedenle gelecekteki araştırmaların daha geniş bir insan grubunu kapsaması gerekmektedir.
Tüm bu kısıtlamalara rağmen, kahverengi yağın faydalarını ve nasıl daha kolay aktive edilebileceğini anlamak yolunda sağlam bir adım atıldığı düşünülüyor. Buradaki her bir bulgu, diğer çalışmaların üzerine inşa edebileceği bir temel oluşturuyor.
Araştırma, büyük klinik veri setleri ve yeni nesil analitik araçlar sayesinde mümkün olan bu çalışmanın benzersiz tersine çevrilebilir yaklaşımının, kahverengi yağ dokusunu çeşitli hastalıklar için bir terapötik hedef olarak keşfetme konusunda acilen ihtiyaç duyulan bir klinik gerekçe sunduğunu belirtiyor.
