SpaceX, salı günü yaptığı test uçuşuyla Dünya yörüngesinden dünyanın herhangi bir noktasına kargo teslimatı yapabilecek yeni bir iniş aracı geliştirdiğini duyurdu. Şirketin gizlice geliştirdiği ve Starfall adını verdiği disk şeklindeki bu araç, uzay aracılığıyla eşya taşımacılığı ve teslimatı için tasarlanmış durumda.
Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) geçen ay yayımladığı bir çevresel değerlendirme raporuna göre, Starfall'ın temel amacı uzay yoluyla “mal ve eşyaların taşınmasını ve teslim edilmesini” desteklemek.
Starfall aracının ilk gösterim denemesi, Doğu Saati ile sabah 6:53'te (UTC 10:53) Florida'daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'ndan bir Falcon 9 roketiyle havalanarak başladı. Falcon 9’un yörüngeye en az bir Starfall iniş aracı yerleştirmesi bekleniyordu, muhtemelen açıklanmayan başka bir yükle birlikte. Dünyanın etrafında iki tur döndükten sonra, Falcon 9'un üst kademesinin Starfall'ı atmosfere geri göndermesi ve Kaliforniya'nın yaklaşık 1300 kilometre batısındaki Pasifik Okyanusu'na paraşüt yardımıyla kontrollü bir iniş yapması öngörülüyordu.
Bu bilgi, havayolu ve denizcilik uyarılarında pilotlara ve denizcilere, Starfall'ın iniş yapacağı bölgeden uzak durmaları yönünde yapılan bildirimlerden anlaşıldı.
SpaceX’in bu görevle ilgili resmi web sitesinde, fırlatma sırasındaki önemli olaylara dair bir zaman çizelgesi yer alsa da, yük hakkında veya Falcon 9’un üst kademesinin tam olarak nasıl bir olay dizisi izleyeceği konusunda ek bilgi bulunmuyor.
SpaceX, X (eski adıyla Twitter) üzerinden yaptığı açıklamada, “Bugünkü görev, bilimsel araştırmalar ve uzayda üretim için mikro yerçekimi ortamına uygun maliyetli ve rutin erişim sağlayacak yeni bir aracın gösterimini içeriyor. Kontrollü uçuşun ardından uzay aracı Pasifik Okyanusu'na iniş yapacak.” dedi.
Her Yerden Her Yere Teslimat
Starfall hakkında bildiklerimizin çoğu, FAA'nın çevresel değerlendirme raporundan geliyor. Bu belgede FAA, Starfall'ın “hızlı zaman çizelgeleriyle uzay üzerinden kritik kargoların noktadan noktaya teslim edilmesini sağlayacağını” ve şu anda büyük ölçüde ilaç sektörüne odaklanmış, henüz gelişmekte olan bir pazar olan uzayda üretime ticari erişim sağlayacağını belirtiyor. Starfall, bu tür materyalleri ticari kullanım için Dünya'ya geri getirebilir. Zaten uzayda üretim alanında çalışmalar yapan Varda Space Industries adında özel bir şirket de bu alanda faaliyet gösteriyor.
FAA'nın çevresel incelemesi, SpaceX'in iki adet Starfall iniş aracı gösterim denemesi teklifini onayladı. Bu denemelerin tek bir görevde mi yoksa iki ayrı görevde mi gerçekleşeceği belirtilmedi. FAA, SpaceX'in aracı, paraşütleri ve ısı kalkanı dahil olmak üzere “uygun olduğu ölçüde” kurtarmayı amaçladığını bildirdi.
Starfall aracı silindirik bir şekle sahip olup, 3,1 metre (10,2 fit) çapa ve 0,75 metre (2,5 fit) yüksekliğe sahip. Starfall, yaklaşık 2,1 ton (4.600 pound) ağırlığında ve yaklaşık 1 ton (2.200 pound) yük kapasitesiyle toplamda 3,1 ton (6.800 pound) ağırlığa ulaşıyor. Yalnızca kargo taşımacılığı için tasarlanan Starfall, astronotları Uluslararası Uzay İstasyonu'na taşıyan SpaceX'in insan taşımaya uygun Crew Dragon uzay aracından daha küçük.
İlk Starfall Demo görevi, alçak Dünya yörüngesinde birkaç saat geçirecek, ancak araç, Falcon 9 veya çok daha büyük olan Starship roketiyle fırlatıldıktan sonra daha kısa yörünge altı yörüngelerde de uçabilir. Bu Starfall versiyonu kendi başına yörüngeden çıkma yeteneğine sahip değil, bunun yerine atmosfere geri dönmek için fırlatma aracına bağımlı. Roket taşıyıcısından ayrıldıktan sonra disk şeklindeki araç, yeniden giriş için ısı kalkanını yönlendirmek üzere sıkıştırılmış nitrojen gazı kullanıyor.
Peki Starfall gibi bir aracı kimler kullanabilir? ABD ordusu açıkça bir cevap olarak öne çıkıyor. Pentagon, zaten SpaceX ile birlikte “Roket Kargo veya Noktadan Noktaya Teslimat” adını verdiği bir konsept üzerinde çalışıyor. Bu konsept, Starship'i kullanarak devasa ekipman ve malzeme yüklerini bir saatten daha kısa sürede uzak lokasyonlara teslim etmeyi amaçlıyor. Starship, yaklaşık 20 katlı bir bina yüksekliğinde ve 9 metre genişliğinde, hazırlanmış sahalara inmesi gereken devasa bir araç. Starfall, daha hafif teslimatlar için daha çok yönlü bir seçenek olabilir.
Ordu ayrıca, uzaydan küresel kargo teslimatı için teknolojilerin incelenmesi ve geliştirilmesi amacıyla Blue Origin, Rocket Lab ve Anduril ile de anlaşmalar imzaladı. Hala deneysel uçuş testleri devam eden Starship'in yanı sıra, SpaceX’in Starfall teslimat aracıyla erken bir avantaja sahip olması muhtemel.
