Salyangozlar, yapışkan sıvılarıyla tanınır. Bu salgı, bazı cilt bakım ürünlerinde iltihap karşıtı ve yaşlanma karşıtı bir bileşen olarak değerlidir. Salyangozlar, belirli işlevlere yönelik özelleştirilmiş özelliklere sahip farklı türlerde salgı üretebilirler. Bir grup Alman bilim insanı, salyangozların bu esnekliği nasıl sağladığını ortaya koyan bir reçete belirledi. Science dergisinde yayımlanan yeni bir makaleye göre, kolajen ve kalsiyum, farklı mekanik özellikleri elde etmek için birlikte çalışıyor.
Salyangoz salgısı büyük ölçüde sudan oluşur; ancak mukuslar (glikoproteinler) ve kompleks karbonhidratlar, ona o kaygan ve viskoz dokusunu verir. Kozmetik dışında, salgı ilaç dağıtımı için de büyük potansiyel taşır. 2020'de bilim insanları, yaygın bir bahçe salyangozundan elde edilen salgı ile altın nanopartiküllerinin birleştirilmesinin yara iyileşmesini hızlandırdığını ve farelerde iltihap önleyici özellikler sergilediğini buldu. Bu son makaleyle en çok ilgili olan çalışma ise, bahçe salyangozu salgısı üzerine 2023'te yapılan ve üç farklı salgı türü belirleyen bir araştırmaydı: cildini korumak için nemlendirici bir versiyon, yapışkan bir yapıştırıcı görevi gören bir salgı ve salyangozun yüzeyde daha kolay kaymasını sağlayan bir yağlayıcı.
Araştırma ekibi, çalışmalarını bahçe salyangozu (Cepaea nemoralis) üzerine odakladı. Bu tür, beş farklı işleve sahip salgı ürettiği için denek olarak uygun görüldü. Bahçe salyangozlarında olduğu gibi, hareketi kolaylaştıran bir yağlayıcı ve salyangozun çeşitli yüzeylere yapışmasına yardımcı olan yapışkan bir salgı mevcut. Ayrıca, salyangoz kış uykusuna yattığında salgıladığı, kalsit içeren ve kabuğunu yırtıcılardan ve zorlu çevresel koşullardan korumak için kabuğu etkili bir şekilde kapatan epifragm adı verilen bir salgı tabakası da bulunuyor.
C. nemoralis, rahatsız edildiğinde iki farklı türde koruyucu salgı da salgılar. Biri, kırılmaya veya yırtılmaya karşı oldukça dirençli olan bazı yumuşakçalar tarafından üretilene benzer yapışkan sarı bir salgıdır. Diğeri ise bilim insanlarının küçük yırtıcıları boğmak ve/veya kabuktan dışarı atmak için salgıladığına inandığı köpüklü bir maddedir.
Araştırmacılar, proteomik, X-ışını floresansı, X-ışını kırınımı, kriyo-taramalı elektron mikroskobu ve sıvı kromatografisi gibi çeşitli teknikler kullanarak beş salgı türünün tamamını analiz etti. Beş salgı türünün de benzer bir protein bileşimine sahip olduğunu ve kolajen IV'ün ana yapısal bileşen olduğunu buldular. Belirli bir salgının farklı mekanik özelliklerini belirleyen şey, protein miktarlarındaki değişimler ve amorf kalsiyum karbonatın (ACC) eklenmesidir. İki savunma amaçlı salgıda en yüksek protein sayısına ulaşıldı.
Bu sonuçlar, yazarlara göre, “bu proteinlerin çapraz bağlanma derecesini ve dolayısıyla ağ yoğunluğunu ayarlamak için kullanıldığını ve bunun da mekanik özellikler üzerinde anında bir etkisi olduğunu gösteriyor. Her salgı türü, salgı malzemesinin işlenmesinden etkilenen belirgin ve karmaşık bir hiyerarşik yapı sergiliyor.”
Ek olarak, kalsiyumun “çapraz bağlanma için bir iyon kaynağı veya takviye için bir mineral öncüsü olarak hizmet ederek salgı ile birlikte aktif olarak salgılandığı” belirtildi.
