Oldukça deneysel bir aşamada olan iddialı bir proje, tamamen açık kaynaklı bir işletim sisteminde modern Windows uyumluluğu sunmayı hedefliyor.
Microsoft'un işletim sistemine alternatif arayan Windows 11 kullanıcıları genellikle Linux dağıtımlarına yönelse de, LiberNT adında daha az bilinen bir açık kaynak projesi farklı bir yaklaşım sergiliyor. LiberNT, Linux çekirdeğine güvenmek yerine, Windows NT mimarisini yeniden yaratmayı amaçlıyor. Bu sayede Microsoft'un kapalı kaynak işletim sistemine bağımlı kalmadan modern Windows uygulamaları ve sürücüleriyle uyumluluk sunması potansiyel olarak mümkün hale geliyor.
Geliştirici Ahmed Arif tarafından kurulan proje, resmi GitHub deposundan ücretsiz olarak indirilebiliyor ve Windows 11 24H2 sürümünü ana uyumluluk hedefi olarak belirlemiş durumda.
LiberNT, Windows 11 Uyumluluğu, Modern Donanım Desteği ve Hatta Linux Uygulamalarıyla ReactOS'un Üzerine İnşa Ediliyor
LiberNT, bağımsız olarak Windows işlevselliğini üretmeyi amaçlayan uzun soluklu bir açık kaynak projesi olan ReactOS üzerine kurulu. Ancak, ReactOS tarihsel olarak çok daha eski Windows sürümlerini hedeflerken, LiberNT çok daha iddialı bir hedefi gözüne kestirmiş durumda.
Projenin resmi geliştirme belgelerine göre, geliştiriciler yeni bir NT uyumlu sanal bellek alt sistemi, bir önbellek yöneticisi değişimi, güncellenmiş bir NTFS uygulaması ve modern grafik sürücüleri ile masaüstü kompozisyonu üzerine çalışmalar gibi önemli mimari değişiklikler yapmışlar.
İşletim sistemi ayrıca AMD64, ARM64 ve RISC-V64 mimarilerini hedefliyor ve PCIe, NVMe depolama ve USB 3.0 gibi modern donanım arayüzlerini destekliyor. Opsiyonel özellikler arasında WoW64 desteği ve ARM64 donanımında FEX tabanlı x86 emülasyonu yer alıyor.
Daha da şaşırtıcı olanı, LiberNT'nin bir Linux çekirdeği veya özel bir sanal makine olmadan Linux uygulamalarını çalıştırmak için deneysel bir destek de sunması.
Yapılan bağımsız testler de gösteriyor ki, işletim sistemi Ubuntu programlarını başlatabilen bir Linux terminali içeriyor. Belirli grafiksel uygulamalar da bireysel masaüstü pencerelerinde çalışabiliyor, ancak bu ortamda donanım hızlandırmalı grafik ve ses hala desteklenmiyor.
Masanüstü, tanıdık bir görev çubuğu, sekmeli Dosya Gezgini, bağlam menüleri ve bir Ayarlar uygulaması ile Windows 11'i yakından andırıyor. Hatta ilk kurulum sihirbazı Google Chrome, Firefox ve Steam gibi popüler uygulamaların indirilmesini sunuyor, ancak bu durumun garanti uyumluluk anlamına gelmediği belirtiliyor.
İlginç bir şekilde, geliştiriciler ayrıca yapay zeka destekli kodlama ve kod incelemeleri kullanıldığını kabul ediyorlar, ancak üretilen değişikliklerin insan incelemesinden ve testinden geçtiğini vurguluyorlar. Windows uyumluluk çabalarını, Microsoft'un halka açık belgelerine, geliştirme başlıklarına ve davranışsal karşılaştırmalara dayanan “temiz oda uygulaması” olarak tanımlıyorlar.
LiberNT Deneysel Kalmaya Devam Ediyor ve Windows 11'in Yerini Almaktan Çok Uzak
İddialı hedeflerine rağmen, LiberNT günlük bilgisayarlarda Windows 11'in yerini alacak durumda değil.
Halka açık sürümleri öncelikli olarak hata ayıklama ön sürümleri olup, eksik uygulama uyumluluğu, sınırlı sürücü desteği ve potansiyel kararlılık sorunları barındırıyor. Belirli sanal ortamlardaki testler ayrıca Güvenli Önyükleme'nin (Secure Boot) devre dışı bırakılmasını gerektiriyor.
Geliştiriciler, LiberNT'yi ana bilgisayarlarında kullanmak yerine sanal bir makine veya yedek donanım üzerinde denemelerini açıkça tavsiye ediyorlar.
Bununla birlikte LiberNT, Windows uyumluluğuna ilginç bir alternatif yaklaşım sunuyor. Valve'ın Proton'u gibi projeler Windows oyunlarının Linux'ta çalışmasını sağlarken, LiberNT sıfırdan bağımsız bir Windows uyumlu işletim sistemi oluşturmaya çalışıyor.
Sonunda yeterince geniş bir yazılım, sürücü ve oyun uyumluluğu sunup sunamayacağı henüz belirsizliğini koruyor.
Kaynakça: wccftech.com