Klasik bir psikoloji testinde, iki karga türünün karar verme yetenekleri, hem insanları hem de maymunları geride bıraktı. Bu bulgu, bilim dünyasında şaşkınlık yarattı.
Daha önceki araştırmalar, kargagiller familyasından gelen kuşların (kargalar, kuzgunlar, saksağanlar ve alakabalar dahil) eskiden yalnızca primatlara özgü olduğu düşünülen bir dizi dikkate değer zihinsel yeteneğe sahip olduğunu ortaya koymuştu.
Örneğin, Yeni Kaledonya kargaları karmaşık aletler yapabiliyor ve üç adım sonrasını planlayabiliyor. Batı çalılık saksağanları ise olaylara dayalı hafızaya sahipken, kuzgunlar 'paranoyk olabilecek kadar zekidir'.
Şimdi ise Almanya'daki Tübingen Üniversitesi'nden iki nörobiyolog, leş kargalarının (Corvus corone) karar verme yeteneklerini test etti. Elde edilen sonuçlar, primat beyinlerimizi adeta toz içinde bıraktı.
Bu heyecan verici araştırma, bilim dünyasının saygın yayınlarından birinde yer aldı.
Araştırmacılar Philipp Schmidbauer ve Andreas Nieder, sadece kargaların zekasını göstermekle kalmıyor, aynı zamanda bu zihinsel başarıları, bizden temelde farklı beyin yapılarına rağmen nasıl gerçekleştirdiklerini de anlamaya çalışıyorlar.
Yaklaşık on yıl önce yayımlanan bir makalesinde Nieder, 'memeli beyninin en üst entegrasyon merkezi olan katmanlı serebral korteksin kuşlarda bulunmadığı için bu davranışsal esnekliğin beklenmedik görünebileceğini' belirtmişti.
Bunun yerine, kuş beyinlerinin farklı bir beyin zarından (pallium) kaynaklanan devrelere güvendiğini açıkladı. Beyinleri bizden daha küçük olsa da, nöronları da daha küçüktür. Bu, bilginin daha az mesafede seyahat etmesi ve inç başına daha fazla işlem gücü anlamına gelir.
Nieder, 'bağımsız olarak evrimleşmiş bu uç beyin tasarımı ile kargagiller beyni, eşit kütledeki bir primat beyninin iki katı kadar nörona sahip olup, küçük ve yoğun bir 'kuş beyni' içinde muazzam işlem gücü sağlar' diye ekledi.
Yeni deneyler, bu 'kuş beyinlerinin' ne kadar güçlü olabileceğini gözler önüne seriyor.
Testlere iki yetişkin erkek karga dahil edildi. Bu oldukça küçük bir örneklem boyutu olduğu için, sonuçların kargalar hakkında genel bir fikir verebileceğini söylemek zor. Ancak bu, heyecan verici bir başlangıç.
Her bir karga, dokunmaya duyarlı bir ekranın önüne yerleştirildi. Her seansta, ekranda çok sayıda nokta gösterildi ve bu noktalardan bazıları tek bir yönde, sağa veya sola doğru hareket etti. Kargalar, dokunmatik ekrandaki ilgili taraftaki bir hedefi gagalarıyla işaretleyerek noktaların hangi yöne hareket ettiğini belirledi.
Doğru bir yanıt, lezzetli bir mealworm ile ödüllendirildi.
Görev kendi temposunda ilerledi: Kargalara tepkilerini seçmeleri için geniş bir zaman penceresi verildi. Bunun nedeni, hayvanların sadece hız için değil, aynı zamanda emin oldukları seçimi ifade etmeleri fikriydi.
Gerçek veriler toplanmadan önce, her iki karga da bu testte 100'den fazla seans boyunca eğitildi, böylece göreve tam olarak hakim olduklarından emin olundu.
İnsanlar ve maymunlar daha önce bu rastgele nokta hareketi ayrım testi aracılığıyla algısal karar verme yeteneklerini sergilemişlerdi, ancak kargaların bu testle ilk kez karşılaştığı belirtildi.
Kargaların, 'yaklaşık ortalama 235 milisaniye gibi daha önce maymunlarda veya insanlarda gözlemlenenden yaklaşık iki kat daha hızlı bir sürede' kararlarını bildirdikleri belirtildi.
Ve bu hız, doğruluktan ödün verilmeden elde edildi.
Ardından araştırmacılar, kargaların beyinlerine elektrotlar yerleştirdi. Bu elektrotlar, ekran üzerindeki noktalar gibi hareket yönünü algılamaktan sorumlu nöronları içeren nidopallium caudolaterale'yi (NCL) izlemek için özel olarak yerleştirildi.
Ameliyattan uyandıktan sonra kargalar, bu kez 248 bireysel nöronun aktivitesi kaydedilirken, rastgele nokta görevini tekrar gerçekleştirdi.
Bu nöronlar, noktalar hareket etmeye başladıktan yaklaşık 70 milisaniye sonra ve nihai gagalamadan yaklaşık 170 milisaniye önce, karganın yaklaşan kararıyla ilgili sinyaller yaydı.
Bu sonuçlar, karga beyninin 'belirgin şekilde daha yüksek zamansal verimliliğe sahip, farklı bir nöral mimari içinde primat benzeri hesaplama dinamiklerine' sahip olduğunu düşündürüyor. Araştırmacılar, kargaların karar verme hızının, kuşların evrimde karşılaştığı belirli baskıların bir sonucu olabileceğini ekliyor.
Nieder, 'Kuşlar uçuş sırasında hassas, hızlı manevralar yapmak ve avlanırken gagalarını nesnelere yönlendirmek için görmelerine güvenirler' diyor.
'Kuş beyni' ifadesi artık bir iltifat gibi duyulmaya başlıyor.
Kaynakça: sciencealert.com
