Vücudumuzdaki atıkların geri dönüştürülmesi ve bertaraf edilmesinden sorumlu ana organ olan karaciğerin temizlik potansiyelini artırmanın, beyin ve kalp hastalıklarını önlemeye yardımcı olabileceği yönünde yeni bir çalışma yapıldı. Bu bulgu, özellikle Alzheimer gibi beyin hastalıkları için umut verici olabilir.
Beyne ilaç ulaştırmak, kan-beyin bariyeri gibi etkenler nedeniyle zorlu bir süreçtir. Ancak karaciğeri hedef alarak beyne ulaşmak, ilaçlar için daha basit bir yol sunabilir.
Journal of Biological Chemistry'de yayımlanan yeni araştırmada, bilim insanları yaşlandıkça zararlı maddeleri kandan temizleme yeteneğini yitiren eski karaciğer hücrelerini canlandırmaya odaklandı. Laboratuvar ortamında fareler üzerinde denenen deneysel bir ilaç olan cinaciguat, yaşlı karaciğer hücrelerinin gençlikteki yapılarını geri kazanmasına ve daha etkili hale gelmesine yardımcı oldu.
Araştırmacılar, bu bulguların yeni tedavilere yol açabileceği konusunda umutlu. Yaşın Alzheimer ve ateroskleroz için önemli bir risk faktörü olması ve karaciğer hasarının Alzheimer için bir risk faktörü olarak gösterilmesi, bu araştırmanın önemini artırıyor.
Beyin sağlığı açısından, karaciğer hücrelerinin gençleştirilmesi, Alzheimer hastalarının beyinlerinde tehlikeli bir şekilde biriken amiloid-beta proteinlerinin kandan daha etkin bir şekilde temizlenmesini sağladı. Kalp sağlığı açısından ise kandaki “kötü” kolesterol olarak bilinen düşük yoğunluklu lipoproteinin (LDL) seviyeleri azaldı. Yüksek LDL seviyeleri, felç ve kalp krizi riskini artıran arter daralması olan ateroskleroza yol açabilir. Ayrıca arterlere zarar veren oksitlenmiş LDL seviyeleri de düştü.
Bu bulgular henüz erken aşamada olsa da, insanlarda da aynı şekilde çalışıp çalışmayacağı ve Alzheimer veya kalp hastalığı riskini gerçekten etkileyip etkilemeyeceği henüz bilinmiyor. Ancak bunlar cesaret verici ilk işaretler.
Araştırmacılar, cinaciguat tedavisinin sağlıklı yaşlanma modelinde, amiloid-beta, LDL ve oksitlenmiş LDL'nin dolaşımdaki seviyelerinde önemli bir azalmaya neden olduğunu ve bu seviyelerin genç farelerde görülen seviyelere yaklaştığını belirtti.
İlaç, öncelikle yaşlı karaciğer hücrelerini daha geçirgen hale getirerek zararlı maddelerin daha fazla geçişini sağladı. İkinci olarak, hepatositler de dahil olmak üzere belirli karaciğer hücreleri arasındaki iletişim sinyallerini iyileştirdi. Bu, kan filtreleme sürecini düzenleyen kimyasal mesajların geri kazanılmasını sağladı.
Bu bulgular, cinaciguat veya benzeri bir ilacın karaciğer yoluyla Alzheimer ve kalp hastalığı riskini azaltabileceği fikrini ortaya koyuyor. Bunu doğrulamak için gelecek çalışmalar, kanda olduğu kadar beyindeki amiloid-beta protein seviyelerini de ölçmeli ve zaman içindeki ateroskleroz belirtilerini izlemelidir.
Bu çalışma, Alzheimer, kalp hastalığı ve yaşlanmayla ilişkili diğer sağlık sorunları için yeni araştırma yolları açıyor. Bilim insanları, bu alandaki araştırmacıların bu fikri benimseyerek daha ileri çalışmalar yapmasını umuyor.
Kaynakça: sciencealert.com