Intel, bellek teknolojilerinin geliştirilme ve doğrulama süreçlerine dair perde arkasını araladı. Şirketin paylaştığı bilgiler, erken DDR5 bellek prototiplerinin testlerde sıkça başarısız olduğunu ve bu durumun çip üreticisi ile bellek üreticileri arasında yoğun bir iş birliğini gerektirdiğini ortaya koyuyor. Intel ayrıca, DDR5 hızlarını ve kapasitelerini artırmanın getirdiği mühendislik zorluklarını da ele aldı. Özellikle iki modül ile 256GB sistem belleği sunabilen 128GB dört sıralı CQDIMM'leri destekleme çabaları dikkat çekiyor.
Intel'in "Bellek Yığınındaki Gerçekler" (Inside the Memory Stack) serisinin dördüncü bölümünde konuşan Kıdemli Bellek Teknolojisi Program Yöneticisi Gabe Gelfand, şirketin masaüstü ve mobil platformlar için bellek teknolojilerini geliştirmek ve doğrulamak üzere Samsung, SK hynix ve Micron gibi önde gelen DRAM üreticileriyle ve JEDEC ile nasıl çalıştığını anlattı.
Gelfand'a göre, DDR5 ve LPDDR5, önceki bellek nesillerine kıyasla özellikle zorlayıcı oldu. Bunun başlıca nedenleri, artan karmaşıklık, daha düşük çalışma voltajları ve giderek daralan elektriksel toleranslar olarak sıralandı. Bu durum, Intel'in sadece DRAM üreticileriyle değil, aynı zamanda güç yönetim entegre devreleri (PMIC'ler), saat sürücüleri ve baskılı devre kartları (PCB'ler) gibi bileşenlerin tedarikçileriyle de uyumluluğu sağlamak için koordinasyon kurmasını gerektiriyor.
Intel: Erken DRAM Prototip Hataları Standart, Binlerce CPU ve Bellek Örneği Doğrulama Sürecinden Geçiyor
Intel'in sunumundaki en dikkat çekici noktalardan biri, bellek ve işlemci platformlarının eş zamanlı geliştirilmesinin getirdiği güçlükler. Gelfand, bellek üreticilerinin ürünlerini geliştirmek için çalışan test platformlarına ihtiyaç duyması, Intel'in ise aynı platformları etkinleştirmek ve doğrulamak için işlevsel bellek örneklerine gereksinim duyması şeklinde tekrarlayan bir "tavuk-yumurta" sorunundan bahsetti.
Bu durumu aşmak için Intel, ortaklarıyla donanım, yazılım ve test metodolojileri paylaşıyor; ekipman değişiminin pratik olmadığı durumlarda ise tedarikçileri tesislerinde doğrudan iş birliği yapmaya davet ediyor.
Şirket genellikle yeni bellek teknolojileri ve hız kademelerinin etkinleştirildiği ve doğrulandığı ana test platformu üzerinde ilk çalışmalarını yoğunlaştırıyor. Elde edilen bilgiler daha sonra aynı işlemci mimarisine dayanan türev platformlara aktarılıyor, böylece ek geliştirme ihtiyacı azaltılıyor.
Örneğin Intel, CUDIMM ve CSODIMM belleklerini masaüstü referans platformlarında doğruladıktan sonra bu bulguları HX serisi mobil işlemcilere uygulayabiliyor. Benzer şekilde, HX platformlarında gerçekleştirilen LPCAMM doğrulaması, H serisi işlemcilere fayda sağlayabiliyor; ancak güç tasarrufu özelliklerindeki farklılıklar ek optimizasyonlar gerektirebilir.
Gelfand, Intel'in ilk DRAM örneklerini aldığında sıklıkla başarısızlıkla karşılaştığını da doğruladı.
Bu hatalar beklenmedik olmaktan çok, gelişimin normal bir parçası olarak görülüyor. Intel ve ortakları kapsamlı hata ayıklama ve arıza analizleri yürütüyor, sorunları belirlemek için bazen günlük olarak iş birliği yapıyor. Bellek tedarikçileri daha sonra DRAM yongası seviyesinde değişiklikler de dahil olmak üzere düzeltici önlemler alıyor ve daha sonra geliştirilmiş örnekleri daha fazla test için gönderiyor.
Gelfand ayrıca, Intel'in binlerce CPU ve bellek örneğini içeren önemli ölçekte bir doğrulama gerçekleştirdiğini açıkladı. Süreç, bellek yongalarının doğrudan anakarta monte edildiği LPDDR konfigürasyonlarında özellikle karmaşıklaşıyor, bu da geleneksel DIMM'leri değiştirmekten çok daha zorlu tekrarlanan bileşen değişimleri anlamına geliyor.
Intel: Daralan Elektriksel Toleranslar ve Yüksek DRAM Yoğunlukları DDR5 Gelişimini Nasıl İleri Taşıyor?
Bir diğer önemli zorluk, yüksek bellek frekanslarıyla ilişkili giderek daralan elektriksel ve zamanlama toleransları. Hızlar arttıkça, mühendislerin bireysel yongalar arasındaki ve hatta ardışık sistem başlatmaları arasındaki varyasyonları hesaba katması, farklı koşullar altında güvenilir çalışmayı sağlaması gerekiyor.
Intel bu zorlukları kısmen, kurulu DRAM konfigürasyonuna göre bellek alt sistemini eğiten ve yapılandıran Bellek Referans Kodu (MRC) ile ele alıyor. Gelfand, şirketin bu firmware'i sürekli olarak iyileştirdiğini, mümkün olan en çok bellek konfigürasyonunu desteklemek için zamanlamaları, voltajları ve diğer parametreleri optimize ettiğini açıkladı.
Bu arada, bellek kapasitesini artırmak, büyük ölçüde DRAM üretim teknolojisindeki ilerlemelere bağlı farklı zorluklar sunuyor.
Gelfand, Intel işlemci nesilleri boyunca desteklenen DDR5 yongası yoğunluklarındaki ilerlemeyi vurguladı:
- Alder Lake: 16Gb (2GB) DDR5 yongaları için destek sundu.
- Raptor Lake: Desteği 24Gb (3GB) DDR5 yongalarına genişletti.
- Arrow Lake: Desteği 32Gb (4GB) DDR5 yongalarına daha da artırdı.
Bu gelişmeler, DRAM üreticileri üretim süreçlerini iyileştirdikçe Intel platformlarının giderek daha yoğun bellek modüllerini barındırmasına olanak tanıdı.
Özellikle ilginç bir örnek, şirketin uzun süredir devam eden bellek kapasitesi ve sinyal bütünlüğü arasındaki ödünleşmeyi gidermek için üzerinde çalıştığı dört sıralı Clocked Quad-Rank DIMM'ler (CQDIMM'ler).
Geleneksel olarak, bellek kanalı başına iki DIMM takmak toplam kapasiteyi artırabilir, ancak bu ek elektriksel zorluklar getirir. Bu nedenle Intel, sinyal bütünlüğü açısından kanal başına bir DIMM konfigürasyonlarını tercih ediyor, ancak bu genellikle daha az bellek yuvası ve potansiyel olarak daha düşük toplam kapasite sunuyor.
Dört sıralı CQDIMM'ler, tek bir modülde mevcut olan kapasiteyi ikiye katlayarak bu sınırlamayı ele almayı hedefliyor ve kanal başına bir DIMM sistemlerinin geleneksel iki DIMM'li konfigürasyonların kapasitesine ulaşmasını sağlıyor.
32Gb DDR5 yongalarıyla, bu modüller her biri 128GB bellek barındırabiliyor, bu da çift kanallı bir masaüstü sisteminin yalnızca iki DIMM kullanarak 256GB'a ulaşmasını sağlıyor.
Bu teknoloji, şimdiden pratikte potansiyelini gösterdi. Bu yılın başlarında, ASRock, Z890I Nova WiFi R2.0 anakartında iki adet 128GB Kingston CQDIMM kullanarak 256GB bellek ile DDR5-7400 hızında çalışmaya imza attı.
Bellek kapasitesini artırmanın yanı sıra, Intel JEDEC ve endüstri ortaklarıyla iş birliği içinde zamanlama optimizasyonu, anakart iz uzunlukları, PCB yönlendirmesi ve bellek modülü tasarımlarındaki iyileştirmeleri araştırmaya devam ediyor.
Sonuç olarak, Gelfand'ın sunumu, daha hızlı ve daha yüksek kapasiteli bellek geliştirmenin, yalnızca daha iyi DRAM yongaları üretmekten çok daha fazlasını neden içerdiğini gösteriyor. Uyumluluk, işlemcileri, bellek denetleyicilerini, firmware'i, anakartları ve çok sayıda bileşen tedarikçisini kapsayan kapsamlı bir doğrulama sürecine dayanıyor ve Intel, performansı, kapasiteyi veya uygun fiyatı önceliklendiren müşterilere hitap etmeyi hedefliyor.
Kaynakça: wccftech.com