Alzheimer ve diğer nörodejeneratif hastalıkların erken evrelerinde, nöronlardaki DNA'da zayıflama belirtileri görülmeye başlar. DNA'daki çift zincir kırıkları, bir hücrenin ölmesine veya kontrolsüz hale gelmesine neden olabilecek ciddi bir sorundur. Alzheimer hastalarında, bu kırıklar sağlıklı bireylere göre çok daha yüksek oranlarda meydana gelir, bu da hastalığın semptomlarına katkıda bulunduğunu düşündürmektedir.
Bilim insanları yakın zamanda DNA kırılmaları ile iltihaplanmanın Alzheimer üzerindeki etkilerini araştırmaya başladı. 2022 yılında yayınlanan bir çalışma, Alzheimer model farelerde, çift zincir kırığına sahip nöronların beyinde mikrogliaları (beynin bağışıklık hücreleri) tetikleyerek iltihaplanmaya yol açabileceğini göstermiştir. Mikrogliaların kronik aktivasyonu, Alzheimer'ın temel bir parçasıdır ve hastalığın seyrini değiştirebilecek bir nokta olarak görülmektedir.
Şimdi ise yeni bir çalışmanın nörobilimcileri, bu etkiyi nöron büyümesini teşvik ederek ve retinoik asit yolu üzerindeki belirli bir proteini aktive ederek azaltmanın bir yolunu bulduklarını duyurdular. KCL-286 adındaki bu ilaç, ağız yoluyla alınabilir ve kan-beyin bariyerini kolayca geçebilir. Aslen omurilik ve sinir yaralanmalarını tedavi etmek için geliştirilmiş olup, bu alanlardaki testleri hala devam etmektedir.
Ancak bu ilacı geliştiren ekip, ilacın Alzheimer için de potansiyel taşıdığını fark etti. Mevcut güvenlilik testleri tamamlanmış olduğu için, bu potansiyelin hızla gerçeğe dönüştürülmesi mümkün olabilir. Bu durum, yeni ilaç geliştirme süreçlerinin geleneksel çok yıllık zaman çizelgesini önemli ölçüde kısaltacaktır.
Araştırmacılar, Alzheimer hastalığına benzer bir durumda, beyinlerinde aşırı miktarda amiloid-beta plakları geliştirmek üzere genetik olarak modifiye edilmiş erkek fareler üzerinde ilacı test ettiler. KCL-286 verilen farelerde, çift zincir kırığı onarımının büyük ölçüde iyileştiği görüldü. Bunun bir nedeni, ilacın tümörleri baskıladığı bilinen BRCA1 adlı bir DNA onarım faktörünün üretimini artırmasıdır.
Araştırmacılar, KCL-286'nın Alzheimer model farelerdeki mikrogliaları sakinleştirdiğini ve görünümünü hastalıksız farelere daha benzer hale getirdiğini de gözlemlediler. Benzer şekilde astrositler üzerinde de faydalı etkileri olduğu görüldü.
Bu bulgular, KCL-286'nın yalnızca DNA hasarına hedef olmakla kalmayıp aynı zamanda Alzheimer hastalığının çok erken evrelerinde meydana gelen iltihaplanmayı da azalttığını göstermektedir. Bu da ilacı, sadece semptomları gidermek yerine hastalığı modifiye edici bir tedavi olarak değerli kılmaktadır.
