Google, Proje Suncatcher'ı gerçeğe dönüştürme yolunda ilk somut adımını atıyor. Geçtiğimiz yıl duyurulan Suncatcher, Google'ın uzayda yapay zeka veri merkezleri tasarlama hedefi olarak biliniyor. Bu vizyon, birçok yapay zeka öncüsü tarafından, dünya üzerindeki veri merkezlerinin yarattığı tartışmalara bir alternatif olarak sunuluyor. Google'ın ilk deneysel uydu testinin 1 Ekim'de fırlatılması planlanıyor. Bu fırlatma ile Google, uzayda bir yapay zeka uydu takım yıldızı hayalini doğrulamayı amaçlıyor.
Adı MVP (Minimum Viable Product) olan bu uydu, bir buzdolabı boyutlarında. İçerisinde, yapay zeka modellerini eğitmek ve yapay zeka iş yükleri için token üretmek amacıyla kullanılan dört adet Google yapımı TPU yapay zeka hızlandırıcı bulunuyor. Yeryüzünde bir veri merkezi binlerce bu tür çip kullanırken, bu çipler muazzam miktarda güç tüketiyor. Uzayda güneş enerjisiyle çalışan yapay zeka donanımları fikri de bu yüzden oldukça cazip hale geliyor.
MVP, başlangıçta oldukça mütevazı bir güçle çalışacak. Teknoscope olarak edindiğimiz bilgilere göre, uyduya entegre edilen güneş panelleri yalnızca yaklaşık bir kilowatt güç sağlayacak. Bu güç, bir mikrodalga fırını veya saç kurutma makinesini çalıştırmaya yetecek düzeyde. Google, bu uyduyu tamamen sıfırdan inşa etmedi. Yapay zeka donanımı Google'a ait olsa da, uzay aracının kendisi uydu görüntüleme firması Planet Labs'tan temin edildi. Aslında başlangıç planı, 2027'de iki adet özel uydu fırlatmaktı. Ancak Google, bu süreci hızlandırmak istediği için, Planet Labs'ın erken bir test için zaten inşa ettiği bir uyduya kendi çiplerini entegre etme yolunu seçti.
Google'ın yapay zeka testi, SpaceX Falcon 9 roketiyle gerçekleştirilecek Transporter-18 görevine entegre edilerek yapılacak. Nihai hedef olarak Google, yüksek hızlı lazer bağlantıları üzerinden iletişim kuran yörünge uydusu ağlarına sahip olmak istiyor. Bu tek uydu, çeşitli teknolojileri test etmek amacıyla kullanılacak ve sadece birkaç ay boyunca görev yapacak.
Gerçek Test Zamanı
Google, yer yüzeyinde kapsamlı testler gerçekleştirdiğini belirtiyor. Ancak uydunun uzaya fırlatılması, mevcut zorluklar hakkında daha kapsamlı bir fikir verecek. Özellikle, Tensor çiplerin uzay koşullarına nasıl dayanacağını değerlendirmek kritik öneme sahip. Birçok uzay görevi için özel olarak tasarlanmış aşırı sıcaklıklara veya radyasyona dayanıklı donanımlar kullanılır. Ancak bu çipler, Google'ın yerdeki sunucularında da kullandığı TPU'lar. Radyasyon, çiplere zarar verebilir veya bitleri ters çevirerek hesaplamalara müdahale edebilir. Fırlatma sırasındaki titreşim ve yüksek ivmelenme kuvvetleri de ayrı birer sorun teşkil ediyor. Yine de, Mars'a iniş yapan Ingenuity helikopteri gibi görevlerde gördüğümüz gibi, hazır donanımlar bile uzayda oldukça dayanıklı olabiliyor.
Çiplerin soğutulması, belki de en büyük zorluk olacak. Birçok gözlemci, yapay zeka sektörü uzaydaki veri merkezleri fikrine giderek daha fazla ilgi duydukça bu konuya dikkat çekiyor. Uzayda radyasyon sistemleri mevcut olsa da, bunlar nispeten küçük miktarda ısıyı gidermek için tasarlanmıştır. Yapay zeka hızlandırıcıları ise çok daha fazla ısı üretiyor. Google'ın bu soruna getirdiği çözüm, çipleri alüminyum ve bakır ısı borularına bağlayan esnek bir "termal arayüz malzemesi" katmanı kullanmak. Bu bileşenler, ısıyı uzaya yayabilen bir radyatöre iletecek.
Google, testler sırasında TPU'larda Gemini modellerini çalıştıracak. Ancak çipler sürekli olarak çalışamayacak. Soğutma sistemi, yalnızca yaklaşık 15 dakikalık kısa aralıklarla çalışabilecek. Ardından, radyatörlerin yetişebilmesi için TPU'ların kapanması gerekecek.
Google, bu ilk testle birlikte nelerin işe yarayıp nelerin yaramadığını anlayarak, gelecekteki görevler için tasarımlarını iyileştirmeyi umuyor. 2027'deki fırlatmalar hala planlarda yer alsa da, ekibin Suncatcher'ın bir "proje"den "ürün"e evrilmesinin yıllar süreceğini öngördüğü belirtiliyor.
