Bilgisayar tarihinin en önemli işlemcilerinden biri olarak kabul edilen 16-bit Intel 8086 mikroişlemci, tam 46 yıl önce, 8 Haziran 1978'de teknoloji dünyasına adım attı. Bu tanıtım, günümüzdeki kişisel bilgisayarların büyük çoğunluğunda hala kullanılan x86 mimarisinin doğuşuna sahne oldu.
İronik bir şekilde, 18 aylık bir Ar-Ge çalışması sonucunda ortaya çıkan bu işlemci ve x86 mimarisi, aslında Intel'in o dönemde gecikmekte olan karmaşık 32-bit iAPX 432 projesi için geçici bir çözüm olarak düşünülmüştü. 8086, Motorola ve Zilog gibi rakip firmaların 16-bit işlemci tasarımlarına pratik ve zamanında bir alternatif sunmak amacıyla dört mühendis ve on iki tasarımcıdan oluşan bir ekip tarafından geliştirildi.
Intel'in ilk 16-bit işlemcisi olarak pazarlanan 8086, kendinden önceki 8-bit Intel işlemcileriyle (8008, 8080, 8085) bir dereceye kadar geriye dönük uyumluluk avantajına sahipti. Önceki modellere göre çarpma ve bölme gibi komutlar için mikro kod desteği gibi önemli yenilikler içeriyordu.
Donanım özelliklerine bakıldığında, Intel 8086 yaklaşık 20.000 transistör içeriyordu (ROM ve PLA dahil edildiğinde 29.277 transistör) ve Intel'in yüksek performanslı statik RAM ürünleri için geliştirdiği HMOS (High Performance MOS) üretim süreciyle üretildi. 40 pinli çip 33 mm² boyutundaydı ve minimum özellik boyutu 3.2μm idi. İşlemcinin ömrü boyunca 5 ila 10 MHz arasında değişen saat hızlarında sürümleri piyasaya sürüldü.
x86 mimarisinin temellerini atan 8086'nın ardından gelen 8088 tasarımı (1979), ilk IBM PC'nin (1981) kalbi olacaktı. 80286, 80386 ve 80486 gibi doğrudan 8086'nın ardılları, Wintel işbirliğinin öncüsü oldu ve kişisel bilgisayarları üretkenlik, ev kullanımı ve bilgisayar oyunları tutkunları için varsayılan seçenek haline getirdi. Bu durum, 1990'ların ortalarından itibaren Pentium (yine x86 mimarili) işlemcilerin popülerleşmesine kadar sürdü.
Orijinal 8086'nın 40. yıl dönümü anısına Intel, 2018'de Core i7-8086K adlı özel bir işlemciyi piyasaya sürdü. Bu özel sürüm, x86 mimarisinin mirasını kutlarken, teknoloji dünyası 2028'deki 50. yıl dönümü için de heyecanla yeni sürprizleri bekliyor.
Ayrıca, önümüzdeki yıllarda ARM işlemcilerin Intel ve AMD gibi firmaların Windows PC pazarındaki hakim x86 tasarımlarını ne ölçüde etkileyeceği de merak konusu. Qualcomm ve Mediatek gibi firmaların ARM tabanlı çözümleriyle x86'ya meydan okuma çabaları, geçmişte sınırlı başarıya ulaşmış olsa da, bu alandaki rekabetin gelecekteki seyrini belirleyebilir.
