Ara

Avrupa’nın Uzaydaki Tam Kapsamlı Oyuncusu Olma Yolunda: ICEYE’den Avio’ya Dev Yatırım Girişimi

Finlandiyalı uydu geliştiricisi ICEYE, Avrupa'nın ilk gerçek anlamda uçtan uca entegre uzay şirketini kurma hedefiyle İtalyan roket üreticisi Avio'yu 2,2 milyar doların üzerinde bir bedelle satın almak için harekete geçtiğini duyurdu.

Bu gelişme, ICEYE'nin İtalyan savunma şirketi Leonardo liderliğindeki Avio hissedarlarına yönelik nakit karşılığı gönüllü devralma teklifiyle birlikte geldi. Avio, yönetim kurulunun ICEYE'den gelen bildirimleri aldığı ve satın alma teklifini değerlendirdiği bilgisini paylaştı.

Avio, 2022'den bu yana sekiz denemede yedi başarılı uçuş gerçekleştiren ve düşük Dünya yörüngesine 3,3 metrik tona kadar yük taşıyabilen katı yakıtlı bir fırlatıcı olan Vega C roketini üretiyor. Vega C, 2012'de ilk kez fırlatılan ve o zamandan beri 22 denemede 20 başarılı sonuca ulaşan Vega roketinin devamı niteliğinde.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü'nün (OECD) yakın tarihli bir raporuna göre, özel sermayeye erişim, düzenleyici engeller ve parçalı pazarların startup büyümesini engellediği Avrupa'da, ICEYE şu ana kadar en başarılı uzay girişimi olarak öne çıkıyor. Şirket, Haziran ayındaki son finansman turunun ardından 12 milyar doların üzerinde bir değerlemeye ulaştı.

Egemenliğin Peşinde

ICEYE'den yapılan açıklamada, Avrupa'nın "egemen uzay ve savunma yetenekleri" ihtiyacını karşılamak için Avio ile güçlerini birleştirmek istedikleri belirtildi. ICEYE, radar gözetleme için kendi uydularını üretiyor ve işletiyor; ayrıca Ukrayna gibi ticari müşterilere ve ulusal hükümetlere veri satıyor. Ukrayna, Rus asker hareketlerini hedef almak ve izlemek için ICEYE görüntülerini kullanıyor.

ICEYE'nin CEO'su ve kurucu ortağı Rafal Modrzewski, "Hükümetlerin kritik uzay altyapıları üzerinde kontrol sahibi olması gerekiyor ve Avrupa'nın buna en çok ihtiyacı var. Avio, Avrupa'nın güvendiği fırlatma ve itici güç yeteneğini geliştirdi. ICEYE'nin uzun vadeli sermayesiyle tedarik zincirini entegre edebilir, üretimi artırabilir ve halihazırda buna bağımlı olan Avrupa programlarını güçlendirebiliriz. Birlikte, Avrupa'da üretilen ve dünya çapındaki hükümetlere hizmet veren egemen uzay sistemlerini uçtan uca inşa edebilir, fırlatabilir ve işletebiliriz" dedi.

Avio, Vega C roketini üreten Avrupa şirketleri konsorsiyumuna liderlik ediyor ve Roma yakınlarındaki fabrikasında Vega C roket aşamalarının son montajını gerçekleştiriyor. Vega programının geçmişinde büyük ölçüde, pazarlama, satış ve Fransız Guyanası'ndaki fırlatma günü operasyonlarını yöneten Fransız fırlatma sağlayıcısı Arianespace'e roketleri devreden Avio, son dönemde tüm Vega C operasyonlarını şirket bünyesine almak için bu sorumlulukları üstlendi.

ICEYE, 84 radar keşif uydusu inşa edip fırlattı ve karanlık veya bulutlu havalarda bile dünyanın dört bir yanındaki yerlerin rutin olarak yukarıdan görüntülerini sağlıyor. Ticari uydu filosunun yanı sıra ICEYE, Finlandiya, Polonya, Almanya, İsveç, Portekiz, Yunanistan ve Hollanda dahil olmak üzere ulusal hükümetlere anahtar teslimi uydular sattı.

Geçtiğimiz ay ICEYE, Avrupa bağlantı ihtiyaçlarını, özellikle de savunma ve güvenlik sektörleri için karşılayacak düşük Dünya yörüngesi uydu takımyıldızı geliştirmek üzere başka bir Finlandiya şirketi olan Nokia ile bir ortaklık duyurdu. Ukrayna Savunma Bakanlığı, SpaceX tarafından sunulan Starlink ve Starshield genişbant hizmetlerine erişiminde yeni kısıtlamalar bildirdikten günler sonra, takımyıldızı üzerinde ICEYE ve Nokia ile çalışmayı amaçladığını belirterek ön anlaşmasını duyurdu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, "Modern savaş, güvenilir iletişimin ulusal güvenlik meselesi olduğunu kanıtladı. Hepimiz kontrol edebileceğimiz yeteneklere güvenmeliyiz" dedi.

ICEYE ve Nokia'nın takımyıldızlarını konuşlandırmaya başlamasına daha uzun bir yol olsa da, hedefleri 2028'den itibaren yılda 50 uydu fırlatmaya başlamak. Şirketler, küresel veya bölgesel kapsama alanı için ağdaki verim ve gecikme süreleri veya toplam uydu sayısı gibi beklenen rakamları açıklamadı. Yüksekliğe bağlı olarak yüzlerce veya binlerce uydu gerekebilir. SpaceX'in Starlink takımyıldızında şu anda 11.000'den fazla aktif uydusu bulunuyor.

Ancak açık olan bir şey var ki, ICEYE'nin gelecekteki radar ve genişbant uyduları uzaya taşınmaya ihtiyaç duyacak ve Avio'nun Vega C roketinin de işe ihtiyacı var. Vega C'nin ana müşterisi Avrupa Uzay Ajansı'dır ve roketin geri kalan programı büyük ölçüde Avrupa ulusal hükümetlerinin uydularıyla dolu. Vega C'nin tamamen ticari iş kolu ise oldukça zayıf.

Önerilen işlemle ICEYE, fırlatma hizmetlerine daha fazla erişim sağlayacağını ve Avio'nun ise yılda ortalama üçten az fırlatma gerçekleştiren Vega roket ailesi için daha yüksek üretim ve daha sık uçuşlar için yatırım alacağını belirtiyor.

En güncel verilere göre, özel bir Vega C fırlatmasının maliyeti yaklaşık 55 milyon dolar civarında. Bu rakam, çok daha güçlü olan SpaceX Falcon 9'un ticari fiyatına yaklaşıyor. ICEYE'nin ilk demo uzay aracının dışında, uydularının neredeyse tamamı SpaceX'in 2028'den sonra kullanımdan kaldırmayı planladığı Falcon 9 yolcu paylaşımlı görevlerle fırlatıldı. SpaceX, ICEYE'nin uydu boyut ve kütlesindeki uyduları için yaklaşık 700.000 dolara yolcu paylaşımlı fırlatma yuvaları sattı. ICEYE'nin Avio'yu potansiyel satın alımından sonra olası tasarruflar dikkate alındığında, bir ICEYE uydusu Vega C ile bu fiyatın iki ila üç katına fırlatılabilir.

Avio ve Avrupa Uzay Ajansı, Vega C'nin üst kısmını daha yüksek performanslı yeni bir metan yakıtlı üst kademeyle değiştiren yeni bir Vega versiyonu olan Vega E'nin geliştirilmesini ortaklaşa finanse ediyor. ESA ve Avio ayrıca geçen yıl, SpaceX'in Starship'ine benzer konsept ve görünümde ancak çok daha küçük bir yeniden kullanılabilir üst kademenin tasarımına başlamak için yaklaşık 50 milyon dolarlık bir sözleşme imzaladı. Fikir, Vega E'nin potansiyel bir alternatifi olarak yeniden kullanılabilir üst kademenin erken tasarım çalışmalarını tamamlamak.

Trendi Takip Etmek

İş sonuçları, fırlatma ve uydu hizmetlerini tek çatı altında birleştirmenin faydalarını doğruluyor gibi görünüyor. SpaceX'in Starlink ağı ve Falcon 9 roketi, birbirleri olmadan bu kadar başarılı olamazdı. Fırlatma oranına göre ABD'nin ikinci en büyük fırlatma şirketi olan Rocket Lab, Electron roketinin güvenilirliğini sağladıktan sonra hızla uydu üretimine yöneldi. ABD'deki hemen hemen her fırlatma sağlayıcısı, United Launch Alliance hariç, uydu üretiminde veya uzay içi hizmetlerde bir role sahip veya planlıyor.

SpaceX'in Falcon 9'u emekliye ayırma planlarının tetiklediği yaklaşan fırlatma sıkıntısı, uzaya güvenceli erişimin önemini vurguladı. SpaceX, Starship fırlatmalarını kendi Starlink ağı ve gelecekteki Starmind yapay zeka uyduları için önceliklendiriyor.

Uydu genişbant işindeki SpaceX rakiplerinden AST Space Mobile, geçen hafta iletişim ağını fırlatmak için kendi roketini geliştirdiğini duyurdu. Bugüne kadar uydularının çoğunu Falcon 9 ile fırlattı. Cowboy Space adlı başka bir şirket ise uzaya yörüngesel veri merkezleri yerleştirmeyi planlıyor ve bu da onu SpaceX'in Starmind girişimiyle rekabete sokuyor. Cowboy Space de son zamanlarda kendi roketini geliştirdiğini duyurdu.

Her iki şirketin de fırlatıcı planlarına inanmamak için nedenler var. Hiçbiri roket geliştirme deneyimine sahip değil ve her ikisi de 2028'de ilk uçuşları hedefliyor, bu da fırlatma rampasına gidiş için şaşırtıcı derecede hızlı bir yol. ICEYE ve Avio'ya inanmamak için de nedenler var, ancak güçlerini birleştirirlerse, birleşen şirket, ABD ile olan bağların zayıfladığı bir ortamda egemenliği yeniden kazanmak isteyen Avrupa hükümetlerinin desteğiyle, yerleşik uydu ve roket üretim hatlarına sahip olacak.

Kaynakça: arstechnica.com

Önceki Haber
Teknoscope Özel: Strateji Oyunlarının Devi Firaxis Games'te Büyük Kıyım! 60 Çalışan İşten Çıkarıldı
Sıradaki Haber
Optimizely Aracılığıyla Çok Yönlü Zararlı Yazı Tehlikesi: Web Siteleri ve Kullanıcılar Risk Altında

Benzer Haberler: