Teknoloji dünyasında eski nesil ekran kartlarının mühendislik örneklerini incelemek, geçmişe dönüp analiz yapmak açısından her zaman ilgi çekicidir. Son zamanlarda, ikinci el pazarında ortaya çıkan ve AMD'nin RX 7900 XTX modeli için erken bir prototip olduğu düşünülen bir ekran kartı dikkat çekti. Bu kartı satın alan kişi, normal bir 7900 XTX sipariş ettiğini düşünse de, donanım olarak belirgin farklılıklar gösteren, ancak yazılımsal olarak 7900 XTX olarak tanınan bir ürünle karşılaştı.
Görsel incelemelerde kartın belirgin bir şekilde kırmızı bir PCB'ye sahip olduğu görülüyor. AMD'nin mühendislik örneklerinde kırmızı PCB kullanımına daha önce de rastlandığı bilgisi, bu kartın bir prototip olduğuna dair şüpheleri güçlendiriyor. Kartın kutusuyla birlikte gelmediği ve ikinci görselde de görülebileceği üzere arka plakaya sahip olmadığı belirtiliyor. Üçüncü görselde ise, piyasadaki kartlarda bulunmayan ve PCB'nin ortasından çıkan iki ek konnektör göze çarpıyor.
Bu mavi renkli konnektör, I2C, PMBus ve JTAG başlıklarından oluşuyor. JTAG, mühendislerin dahili devreleri atlayarak çekirdekten veya bellek kontrolcüsünden doğrudan teşhis verileri toplamasını sağlıyor. Diğer yandan I2C ve PMBus, güç tüketimini ve sıcaklıkları izlemekle sorumlu. Test yapanlar, özel USB adaptörleri aracılığıyla VRM'lere ve anakart üzerindeki telemetri sensörlerine doğrudan erişebiliyor.
2026 yılının en etkileyici çıkışı hangisi oldu?
Alttaki siyah renkli ve kapalı konnektör ise sinyal kalitesini kontrol etmek için kullanılan bir mantık analizörüne ait. Temel olarak, mühendisler buraya bir osiloskop veya mantık analizörü şerit kabloları bağlayarak PCB'deki hatlar boyunca temiz ve yüksek hızlı sinyal dalgalarını yakalıyor. Bu, RDNA 3 GPU'ların MCM (Multi-Chip Module) tasarımını kullandığı göz önüne alındığında, çiplerin nihai üretime gönderilmeden önce yongadan yongaya iletişimi test etmek için önemli bir adım.
Ayrıca, PCB'nin alt kısmında bulunan küçük DIP anahtarlarının, farklı PCIe nesilleri arasında geçiş yaparak ekran kartını eski anakartlarda test etmek için kullanılabileceği düşünülüyor. Daha olası bir senaryo ise, bu anahtarların kurtarma VBIOS'ları için farklı önyükleme yapılandırmaları sunması. Bahsedilen VBIOS'a gelince, kartı satın alan kişi bu ünitenin "Navi 31" olarak tanımlanan özel bir VBIOS ile geldiğini ve RX 7900 GRE VBIOS'unu tamamen flaşlamayı reddettiğini doğruladı.
Satın alan kişinin bu denemeyi yapmasının sebebi, kartın bir "hileli RX 7900 GRE" olduğunu düşünmesiydi. Yani, birisi RX 7900 GRE'nin PCB'sini alıp yazılımda RX 7900 XTX gibi görünmesini sağlamıştı. GPU-Z ekran görüntüleri bu durumu bir ölçüde destekliyor, zira kart resmi olarak 7900 XTX olarak tanınıyor ancak özellikleri eşleşmiyor. 24GB GDDR6X VRAM yerine, bu GPU 16GB GDDR6 bellekle geldi. Bu tam olarak RX 7900 GRE ile aynı.
Ek olarak, ROP ve TMU sayıları da RX 7900 GRE ile eşleşiyor; sırasıyla 160 ve 320, 7900 XTX'in 192 ve 384'lük değerlerinin altında kalıyor. Veri yolu genişliği 256-bit olarak işaretlenmiş, bu da GRE'nin sahip olduğu bir özellikken, 7900 XTX 384-bit genişliğinde bir veri yolu ile geliyor. Çıkış tarihi, yonga boyutu, saat hızları gibi diğer parametreler ise bunun bir RX 7900 XTX olduğunu gösteriyor, bu da ortada kesin bir çelişki olduğunu gösteriyor.
Gerçekçi bir yaklaşımla, bu kartın Navi 31 silikonunun daha kırpılmış bir sürümü için konsept kanıtı olarak hizmet vermiş bir 7900 XTX prototipi olabileceği düşünülüyor. Bu PCB üzerinde 12 bellek modülü bulunuyor ve bunlar normalde 24GB'a denk gelse de, burada sadece 16GB ile sınırlanmış. Her Navi 31 yongası mükemmel şekilde bin edilmiyor ve bazı artık ürünler önce Çin'de RX 7900 GRE'yi, ardından 2023'te küresel bir sürümü oluşturdu.
