Yaşlanma karşıtı etkileriyle dikkat çeken bazı doğal bileşiklerin beklenmedik bir yan etkisi olabileceğine dair yeni bulgular ortaya çıktı.
Yapılan yeni bir araştırmada, poliaminler olarak adlandırılan bir kimyasal grubunun kanser hücrelerinin büyümesini nasıl hızlandırdığı incelendi. Japonya'daki Tokyo Bilim Üniversitesi'nden bir ekip tarafından yürütülen çalışma, hem kanser tedavisi araştırmaları hem de yaşlanma karşıtı terapilerin geliştirilmesi için önemli yeni bilgiler sunuyor.
Poliaminler, tüm canlı hücrelerde bulunan temel moleküllerdir. Spermidin ve putresin gibi ilginç isimlere sahip bileşikleri içeren bu grup, hücre büyümesi ve protein senteziyle ilgili süreçleri düzenler.
Daha önceki hayvan modelleri üzerinde yapılan çalışmalar, spermidinin yaşam süresini uzattığını, sağlığı iyileştirdiğini ve yaşa bağlı hafıza kaybını azalttığını göstermişti. Ayrıca, sağlık ve zindeliği destekleyen birçok reçetesiz takviyede de spermidin bulunmaktadır.
Ancak, araştırmacılar daha önce spermidin ve diğer poliaminleri kanserin yayılmasıyla da ilişkilendirmişlerdi. Bu yeni çalışmanın amacı, bu ilişkiyi ve özellikle kanser hücrelerinin yeterli oksijen bulunmasına rağmen, oksijen kullanmadan şekerleri nasıl tükettiği gibi spesifik biyolojik değişiklikleri daha yakından incelemekti.
Araştırmacılar, yayınladıkları makalede, "Poliamin metabolizmasındaki değişiklikler, kanser ve yaşa bağlı durumlar dahil olmak üzere çeşitli patolojilerle ilişkilidir" şeklinde belirtiyor.
Ayrıca, "Ancak, poliaminlerin kanserin ilerlemesini etkileyen genleri, özellikle de aerobik glikolize bağlı hücre büyümesini nasıl doğrudan modüle ettiği hala net değil" diye ekliyorlar.
Araştırmacılar, rahim ağzı kanseri ve meme kanseri hücrelerinin laboratuvar ortamında çeşitli ayarlamalara ve modifikasyonlara nasıl tepki verdiğini, özellikle eIF5A1 ve eIF5A2 adlı iki proteine olan etkilerini incelemek için laboratuvar kültürleri kullandılar.
Bu iki protein temelde çok benzer olmalarına ve neredeyse aynı amino asit dizilerine sahip olmalarına rağmen, eIF5A1'in sağlıklı hücreler için kritik olduğu belirtilirken, eIF5A2'nin kanser büyümesi ve gelişimi için önemli olduğu düşünülüyor.
Poliaminlerin bu iki proteinin üretimini etkilemesi nedeniyle, araştırmacılar bu proteinlerin spermidinin hem yaşlanma karşıtı bir bileşik hem de kanser tetikleyicisi olarak ikili rolünün arkasında olabileceğini düşündüler.
İlaçlar ve genetik düzenleme teknikleri kullanılarak, laboratuvar kanser hücrelerindeki poliamin ve bu iki proteinin seviyeleri değiştirildi.
Hücre davranışları, poliaminlerin kanser hücrelerini aerobik glikoliz moduna (kanserlerin büyüme yakıtı olarak kullandığı favori yöntem) doğru ittiğini ve eIF5A2 proteininin seviyelerini artırdığını gösterdi. Bu artış, miR-6514-5p adı verilen bir RNA molekülü olan doğal bir üretim "freni"nin kaldırılmasıyla gerçekleşti.
Hücrelerden poliamin veya eIF5A2'nin çıkarılması, kanser hücrelerinin büyümesini önemli ölçüde azalttı. Spermidinin geri eklenmesi ise kanserin yayılmasını yeniden başlattı. Bu durum, spermidinin tümör çoğalmasında kritik bir rol oynayabileceğine dair güçlü bir kanıt sunuyor.
Tokyo Bilim Üniversitesi'nden biyokimyacı Kyohei Higashi, "Poliaminlerin eIF5A aracılığıyla biyolojik aktivitesi normal ve kanserli dokular arasında farklılık gösterir" açıklamasında bulundu.
Higashi, "Normal dokularda, poliaminler tarafından aktive edilen eIF5A1, otofaji yoluyla mitokondriyi aktive ederken, kanserli dokularda, sentezi poliaminler tarafından desteklenen eIF5A2, kanser hücrelerinin çoğalmasını kolaylaştırmak için gen ifadesini translasyonel düzeyde kontrol eder" dedi.
Bu araştırma, spermidin ve genel olarak poliaminlerin kansere neden olduğunu söylemekten çok uzaktır. Bunun yerine, kanser bir biyolojik arıza yoluyla başladığında, kanser hücrelerinin hayatta kalmak ve daha fazla yayılmak için poliaminlerin avantajlarından faydalanabildiğini göstermektedir.
eIF5A2 ve miR-6514-5p'nin rollerine ilişkin ek detaylar, araştırmacılara yeni tedavi hedeflerini test etme fırsatı sunuyor. Bu proteinler ve moleküllerde ilaçla indüklenen bazı değişikliklerle, kanserin güvendiği mekanizmaların bozulabileceği ihtimali bulunmaktadır.
Bu tür potansiyel yeni tedavi hedefleri belirlendiğinde, etkili kanser ilaçları geliştirme şansımız artar. Ancak, sağlıklı hücrelerin olumsuz etkilenmediğinden emin olmak için dikkatli araştırmalar gereklidir ve bu araştırma şimdilik sadece laboratuvardaki hücre kültürleriyle sınırlıdır.
Araştırmacılar, "Bulgularımız, kanser hücre çoğalmasında poliaminler ve miR-6514-5p tarafından düzenlenen eIF5A2'nin önemli bir rolünü ortaya koymaktadır. Bu durum, kanserin ilerlemesini düzenleyen eIF5A2 ile ribozomlar arasındaki etkileşimin, kanser tedavisi için seçici bir hedef olduğunu düşündürmektedir" şeklinde yazdı.
Araştırma, Journal of Biological Chemistry'de yayınlanmıştır.
