Türkiye'de tarımsal üretimde yapay zekanın kullanımı yeni bir tartışma konusu haline geldi. Çin'de yaşanan bir olay, yapay zeka tarafından verilen talimatlara körü körüne uymanın potansiyel tehlikelerini gözler önüne serdi. Bir çiftçi, yapay zeka destekli bir tarım uygulamasından aldığı ayıklama ve zararlı kontrolü tavsiyeleri sonucunda 24.7 dönüm (yaklaşık 150 mu) susam fidesini kaybetti.
Chuzhou kentinden 67 yaşındaki Wu isimli çiftçi, bir yıl önce kullanmaya başladığı yapay zeka uygulamasının başlangıçta güven vermese de zamanla faydalı sonuçlar vermesi üzerine uygulamaya olan güvenini artırdı. Ancak son dönemde aldığı bir tavsiye, Wu için felaketle sonuçlandı.
Wu, yapay zekaya yabani ot ve zararlı kontrolü konusunda danıştı. Yapay zeka, “Yabani Ot ve Zararlı Kontrolü” başlığı altında “yüksek verimli flupyrimethalin” ve “flusulfasulfaether” gibi kimyasallarla yabani otları yok etmeyi ve bunu “thiamethoxazine” ve “methyl salt” ile karıştırmayı önerdi. Çiftçi, bu talimatları tarım teknisyenlerine danışmadan veya çevrimiçi olarak teyit etmeden harfiyen uyguladı.
Büyük Hata ve Sonuçları
Yapay zekanın hatasının sonuçları ertesi gün ortalığa çıktı. Çiftçi, “Spreyi sıkınca ertesi gün fideler hayatta kalamadı. Hem yabani otlar hem de susam fideleri öldü, fideler daha hızlı yok oldu,” şeklinde yaşadığı durumu anlattı.
Yapay zekaya neden böyle bir sonuç oluştuğunu sorduğunda, uygulamanın “flusulfasulfaether” isimli kimyasalın sorumlu olabileceğini öne sürdüğü belirtildi. Tarım uzmanları, bu kimyasalın genellikle soya tarlalarındaki geniş yapraklı yabani otlara karşı kullanıldığını ve susamın da geniş yapraklı bir bitki olması nedeniyle bu tür bir herbisitten kolayca etkilenebileceğini ifade etti. Ayrıca bu kimyasalın yalnızca etkilenen alanlara hedeflenerek püskürtülmesi gerektiğini, tüm tarlaya uygulanmaması gerektiğini vurguladılar.
Çiftçi, yapay zekanın bu riskler konusunda kendisini uyarmadığını iddia etse de, uygulamanın sohbet sayfasında “Yapay zeka tarafından üretilen içerikler yanlış olabilir, lütfen doğrulayın” gibi bir uyarı yer aldığı öğrenildi.
Bu olay, yapay zekanın güçlü bir araç olmasının yanı sıra, hatalı tavsiyelerde bulunabileceğini ve gerçek dünyada olumsuz sonuçlara yol açabileceğini bir kez daha gösteriyor. Yapay zekanın yeteneklerine güvenmekle birlikte, özellikle kritik kararlar alırken mevcut sınırlamalarının farkında olmak ve bilgileri doğrulamak büyük önem taşıyor.
