Yapay zeka (YZ) destekli bir araç, Hubble Uzay Teleskobu'nun arşivinde sınıflandırılamayan ve bilimsel açıklama gerektiren yüzden fazla sıradışı kozmik nesne ortaya çıkardı. Sadece iki günlük bir tarama sonucunda araştırmacılar, kaotik bir şekilde birleşen galaksiler, gaz izleri bırakan yıldızlar ve henüz sınıflandırılmamış bazı objeler dahil olmak üzere 1.300 adet tuhaf nesne tespit etti. Bu objelerin 800'ü daha önce hiç görülmemişti.
Bulgular arasında, devasa yıldız oluşum bölgelerine sahip galaksiler, gazdan oluşan 'dokunaçlar' ile denizanasını andıran galaksiler ve Samanyolu Galaksisi'ndeki gezegen oluşum diskleri gibi "göksel hamburgerlere" benzeyen yapılar da yer alıyor. Bu keşiflerin bir düzineden fazlası mevcut sınıflandırma şemalarına tamamen uymuyor.
Yapılan yeni çalışma kapsamında, Uzay Araştırmaları Kurumu'ndan (ESA) araştırmacılar, Hubble Uzay Teleskobu'nun 1990'daki fırlatılışından bu yana yaptığı gözlemleri kapsayan 100 milyon görsel kesiti analiz etmek için bir yapay zeka aracı geliştirdi. Bu görseller, gökyüzünün çok küçük bir bölümünü temsil eden ve yalnızca birkaç düzine piksellik alanları kapsayan kesitlerden oluşuyordu.
Araştırmacılar tarafından geliştirilen ve AnomalyMatch adı verilen YZ aracı, eğitim verilerinden öğrendiği desenleri kullanarak bu özelliklere ulaştı. Bu tür araçlar, gökyüzündeki sıra dışı nesneleri keşfetmenin geleneksel yöntemlerini hızlandırıyor. Geleneksel yöntemler genellikle manuel inceleme veya şans eseri bir gözlem gerektiriyordu.
Uzman gökbilimcilerin sıra dışı özellikleri tanımlamada ne kadar yetenekli oldukları biliniyor, ancak Hubble'ın veri hacminin büyüklüğü kapsamlı bir manuel incelemeyi pratik olmaktan çıkarıyor. Vatandaş bilimi girişimleri veri analizinin kapsamını genişletmeye yardımcı olsa da, Hubble gibi geniş arşivlerle karşılaşıldığında bu çabalar bile yetersiz kalıyor.
Araştırmacıların belirttiği gibi, yapay zekanın arşivlenmiş veri kümelerinden bilimsel geri dönüşü nasıl artırabileceğinin güçlü bir göstergesi olduğu belirtiliyor. Hubble verilerinde daha önce belgelenmemiş bu kadar çok anomalinin keşfedilmesi, aracın gelecekteki görevler için potansiyelini vurguluyor.
Yapay zekanın faydalı olabileceği diğer veri kümeleri arasında, evrenin en büyük 3 boyutlu haritasını oluşturmak için milyarlarca galaksiyi tarayan Euclid uzay teleskobundan ve gelecekteki gökyüzü taramalarından elde edilecek veriler yer alıyor. Yapay zeka, bu büyük taramalardan elde edilen "veri selini" araştırmacıların daha hızlı bir şekilde yeni nesneler keşfetmesine olanak tanıyarak yönetmeye yardımcı olabilir.
