Yapay zeka (YZ) şirketlerinin, modellerini eğitmek amacıyla milyonlarca kitabı, hatta nadir bulunanları bile satın alarak süreçte bu kitapları imha ettiği yönündeki iddialar giderek daha fazla detay kazanıyor. Bu sürecin nasıl işlediğine dair daha somut bilgiler, yapılan bir araştırmayla ortaya çıktı. Araştırmacılar, nadir bulunan bir kitaba gizlice bir takip cihazı yerleştirerek, bu kitabın büyük bir siparişin parçası olarak Amazon'un bir veri işleme tesisine ulaştığını tespit etti.
Tesis çalışanları ile yapılan görüşmelere göre, buradaki temel işlev, kitapların ciltlerini ayırıp tarayıcıdan geçirmek. VGT3 olarak adlandırılan bu tesisin, Las Vegas'ta bulunan daha büyük bir yapının parçası olduğu belirtiliyor. Çalışanlar, tesisteki görevlerinin yalnızca kitapları taramak olduğunu ifade ediyor. Hatta tesisin logosunda, bir kitabı parçalamaya hazırlanan bir dinozor figürünün yer alması, bu durumun sembolik bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Bu detaylı inceleme, Temmuz ayında, bir kitapçı aracılığıyla yapılan 1000 kitaplık bir siparişe gizlice bir takip cihazı yerleştirilmesiyle başladı. YZ çağında bu denli büyük kitap siparişlerinin arttığı ve bunun, artan okuyucu sayısından ziyade, gelişmiş YZ modellerini eğitmek için kullanıldığı düşünülüyor. Siparişin, dünyanın en büyük bağımsız kitap pazaryeri olduğunu iddia eden bir platform üzerinden verildiği belirtiliyor.
Bu tür büyük siparişler genellikle farklı türlerde kitapları içeriyor. Örneğin, daha önce başka bir ülkede bir kitapçının, YZ eğitimi için olmasından şüphelendiği 5000 kitaplık bir sipariş aldığı ve bu siparişte hem kaliteli kurgusal eserlerin hem de daha popüler yayınların bulunduğu rapor edilmişti. VGT3 tesisindeki çalışanların her bir kitabın ISBN barkodunu taramakla yükümlü olması, YZ şirketlerinin yayınlanmış her kitaba yönelik bir liste üzerinden çalıştığı teorisini güçlendiriyor. Kitapçılar, bu tür büyük siparişlerde genellikle ISBN numarası olmayan nadir kitapların yer almadığını da belirtiyor.
Bu yılın başlarında ortaya çıkan mahkeme belgeleri, bir teknoloji şirketinin 'Proje Panama' adlı girişimiyle ilgili önemli bilgiler içeriyordu. Bu projenin amacının, dünyadaki tüm kitapları imha edici bir şekilde taramak olduğu belirtilmişti. Bir yargıç, şirketin YZ modellerini eğitmek için kitapları kullanmasına izin verirken, şirkete 7 milyon korsan kitap barındırdığı gerekçesiyle büyük bir para cezası kesilmişti. Benzer şekilde, başka bir teknoloji devinin de YZ eğitimi için neredeyse 82 TB'lık korsan kitap indirdiği mahkeme kayıtlarıyla ortaya konmuştu.
Kitapların toplu olarak taranması yeni bir olgu değil. 2005 yılında bir teknoloji devi, telif hakkı süresi dolmuş eserleri özel tarayıcılarla tarayarak dijitalleştirmeye başlamıştı. O dönemde kitaplar, ciltlerine zarar vermeyecek özel tarayıcılar aracılığıyla taranıp sonra sahiplerine iade edilmişti. Ancak VGT3 tesisinde ise kitapların ciltleri kesilerek düzleştirilip endüstriyel tarayıcılara veriliyor.
Bu tür tesislerin bu şekilde faaliyet göstermesinin temel nedeninin maliyet olduğu düşünülüyor. Korsan kitap kütüphaneleriyle yakalanan büyük şirketler artık kitapları satın almak zorunda kalıyor. Binlerce kitabı aynı anda tedarik ederken, dijital versiyonları (varsa bile) tam fiyatına almaktan ziyade, ikinci el piyasasından daha ucuza temin etmek muhtemelen daha avantajlı görünüyor.
