Kullanıcılar arasında yüksek başlangıç gereksinimleri, donanım kısıtlamaları ve gelişen yapay zeka entegrasyonları nedeniyle eleştirilen Windows 11, yapılan bir karşılaştırmada altı farklı Windows sürümü arasında en düşük performansı gösteren işletim sistemi olarak kayıtlara geçti. Yapılan bu bağımsız testte, beklenmedik bir şekilde Windows 8.1, genel performansta öne çıktı.
Testte, tamamı Lenovo ThinkPad X220 model dizüstü bilgisayarlar kullanıldı. Bu bilgisayarların her biri Core i5-2520M işlemci, 8GB RAM ve 256GB sabit disk ile donatılmıştı. Üzerlerine ise Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Windows 8.1, Windows 10 ve Windows 11'in en güncel sürümleri yüklendi. Kullanılan donanımın eski olması, test metodolojisinin eski yazılımları daha avantajlı konuma getirdiği şeklinde yorumlanabilir. Hatta Windows 11'in bu donanım konfigürasyonunda resmi olarak desteklenmediği de belirtiliyor.
Başlangıç hızında yapılan testte Windows 8.1 en hızlı açılan işletim sistemi olurken, Windows 11 en yavaş performansı sergiledi. Windows 8.1, Windows 10 ve Windows 11'in "Hızlı Başlangıç" özelliği bulunurken, eski sürümlerde bu özellik yoktu. Test sırasında Windows 11'in, kullanıcıların şikayetçi olduğu görev çubuğunun yüklenmesinde de gecikmeler yaşadığı gözlemlendi.
Depolama alanı kullanımı açısından ise Windows XP öne çıktı. Yüklenen tüm uygulamalarla birlikte yalnızca 18.9GB alan kullandı. Aynı sayıda program ve işletim sisteminin kendisi, Windows 11'de 37.3GB'lık bir alan kapladı. Bu durum, Windows 11'in içerdiği ek özelliklerin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. İlginç bir şekilde, bu testte Windows 11, Windows Vista (37.8GB) ve Windows 7'den (44.6GB) daha az yer kaplayarak üçüncü sıraya yerleşti.
Bellek (RAM) yönetimi testinde ise Windows XP, 0.8GB'lık boş bellek kullanımıyla tekrar kazanan oldu. Windows 11 ise ortalama 3.3GB bellek tüketimiyle, arka planda çalışan ve sürekli veri toplayan servisler nedeniyle oldukça yüksek bir değer gösterdi. Bu durum, özellikle düşük RAM'e sahip eski bilgisayarlarda Windows 11'in daha yavaş çalışmasına neden olabilir.
Testin ikinci aşamasında, RAM kullanımının 5GB'a ulaşana kadar açılabilen tarayıcı sekmesi sayısı ölçüldü. Bu testte de Windows 11, yalnızca 49 sekme ile en arkada kaldı. Buna karşılık, Windows 8.1 tam 252 sekme açmayı başardı. Eski nesil Windows XP bile 50 sekmeye ulaşabiliyordu; ancak bu sayıdan sonra çökmesinin nedeni bellek yetersizliği değil, sayfa dosyası (paging file) sorunuydu.
Batarya ömrü testinde Windows XP en uzun kullanım süresini sunarken, Windows 11 en kısa sürede şarjı bitti. Ancak, tüm cihazlar arasındaki farkın sadece iki dakika olması, bu sonucun gerçek kullanımda büyük bir fark yaratmayacağını gösteriyor. Tüm bataryalar %100 dolu iken ve aynı süre içinde tüketilmeleri için hazırlanan program kullanılarak test yapıldı.
Ses dosyası aktarımında Windows 11 beşinci sırada yer alırken, video işleme testinde ise sonuncu oldu. Bu testte Windows 10 birinci sıraya yerleşti. XP ve Vista sürümleri ise kullanılan video düzenleme yazılımını çalıştıramadığı için test dışı kaldı.
Uygulama açılış süreleri testinde Windows 11, dosya gezgini, paint, hesap makinesi, Adobe Reader ve VLC Media Player gibi beş farklı programın açılmasında tüm testlerde en yavaşı oldu. Eski sürüm Adobe Reader ve VLC kullanılması uyumluluğu sağlamış olsa da, yerel uygulamaların da ilk sıralarda yer almadığı görüldü.
Web tarama testinin bir bölümünde görsel yükleme hızında Windows 11 üçüncü sıraya kadar yükselse de, Google Görseller ve Microsoft hesap girişi gibi sitelerde tekrar sonuncu oldu. Dosya aktarımında ise Windows 10'un ardından ikinci sırayı aldı. Kötü amaçlı yazılım tarama testinde ise (MalwareBytes kullanılarak) dördüncü sıraya yerleşti; bu testin galibi ise Windows 7 oldu.
Son olarak yapılan sentetik benchmark testlerinde, CPU-Z'nin tek çekirdek performansında Windows XP, çoklu çekirdek performansında ise Windows 7 zirveye yerleşti. Windows 11 ise her iki kategoride de dördüncü oldu. Geekbench testinde ise farklı sürümler kullanılmasına rağmen, Windows 11 tek çekirdekte daha yüksek skor elde ederken, çoklu çekirdekte daha düşük kaldı. Eski işletim sistemleri arasında ise en yüksek puanı Windows Vista aldı.
CrystalDiskMark testinde Windows 11 ve Windows 10 üçüncü sırayı paylaşırken, Windows XP birinci oldu. Cinebench R10 tek çekirdek testinde Windows 8.1 ikinci zaferini elde ederken, çoklu çekirdek testinde Windows 11 sadece Windows 10'u geçebildi ve en hızlısı Windows Vista oldu.
Yapılan testler genel olarak Windows 11 için hayal kırıklığı yaratsa da, kullanılan donanımın günümüz standartlarının oldukça altında olması bu sonuçları etkilemiş olabilir. Testte yer alan bilgisayarlar modern işletim sistemlerini çalıştırmak için tasarlanmamıştı ve Windows 11 de bu donanımı resmi olarak desteklemiyor. SSD gibi modern bileşenlerin yokluğu da Windows 11'in performansını olumsuz etkileyen faktörlerden biri olarak öne çıktı. Yine de, aynı koşullar altında Windows 10'un bu kadar büyük performans düşüşü yaşamamış olması dikkat çekici.
Testi yapan kişi de bu çalışmanın pratik bir kullanım senaryosundan çok tarihi bir değer taşıdığını belirtiyor. Genel galibi ise yapım aşamasında eleştirilmesine rağmen akıcı ve hızlı hissettiren Windows 8.1 olarak seçti.
