NASA, gerçekleştirdiği Double Asteroid Redirection Test (DART) göreviyle, ikili bir asteroid sistemindeki küçük gök cisminin yörüngesini başarıyla değiştirdiğini duyurdu. Uzay ajansı, DART sondasını Kasım 2021'de fırlattı ve yaklaşık dokuz ay süren yolculuğun ardından Eylül 2022'de 170 metre genişliğindeki Dimorphos asteroidine çarptı.
Yapılan gözlemlere göre, Dimorphos'un yaklaşık 12 saat süren ve daha büyük kardeş asteroidi Didymos etrafındaki yörüngesi yaklaşık 33 dakika kısaldı. Daha da önemlisi, bu müdahale sistemin Güneş etrafındaki yörüngesini de 0.15 saniye etkiledi.
DART, Dünya'ya yönelik potansiyel tehditleri saptırmak amacıyla yapılan kinetik darbenin uygulanabilirliğini test eden ilk görev olma özelliğini taşıyor. Sondanın çarpmasıyla asteroidden önemli miktarda enkaz fırlaması, DART'ın etkinliğini iki katına çıkardı. Sadece daha küçük olan Dimorphos hedeflenmiş olsa da, momentumundaki ve yörüngesindeki değişimler daha büyük olan Didymos'u da etkiledi.
Bu rakamlar, bu gök cisimlerinin boyutlarıyla karşılaştırıldığında küçük görünebilir. Ancak NASA, gezegenimiz için tehlike oluşturabilecek çarpışma risklerini erken tespit etmeye odaklanıyor. Bir tehdit tespit edildiğinde yörüngesini değiştirmek, uzayın devasa mesafelerinde küçük bir değişikliğin bile büyük bir etki yaratmasını sağlıyor.
DART Geleceği Değiştirebilir
Bilimsel bir çalışmanın baş yazarlarından biri, ikili sistemdeki yörünge hızındaki değişikliğin saniyede yaklaşık 11.7 mikron, yani saatte 1.7 inç olduğunu belirtti. Bu küçük hareket değişikliğinin zamanla, tehlikeli bir gök cisminin gezegenimize çarpması ile ıskalaması arasındaki farkı yaratabileceği vurgulandı. DART'ın hedefi olan küçük asteroid gezegeni yok etmeyecek olsa da, Londra ve çevresi kadar bir alanı yerle bir etme potansiyeline sahipti. Daha büyük olan yoldaşı ise tüm Güney İngiltere'yi yok edebilecek büyüklükte bir tehdit oluşturuyordu.
Neyse ki, bu iki asteroid DART görevi sonrasında bile Dünya'ya çarpacak bir yörüngede değildi. Ancak NASA, uzayda gezegenimiz için tehlike oluşturabilecek daha pek çok küçük gök cismi olabileceği endişesini taşıyor. Bu nedenle, ABD uzay ajansı, yaklaşan asteroid ve kuyrukluyıldız gibi tehditleri tespit etmek üzere tasarlanmış, gezegen savunması için ilk uydu niteliğindeki bir teleskop inşa ediyor. Bu sayede erken uyarı sistemleri kurulabilecek ve potansiyel bir çarpışma durumunda, NASA erken müdahale ile yönünü değiştirebilecek kinetik darbe araçları gönderebilecek.
