Uykuya dalmamızda kritik rol oynayan doğal hormon melatonin, yaygın olarak uyku düzenleyici olarak reçete ediliyor. Ancak son araştırmalar, bu takviyelerin başka bir sağlık faydası olabileceğini öne sürüyor: Kalıcı ağrıların hafifletilmesi.
Bir uyku yardımcısı olarak melatonin, vücudumuzdaki doğal rezervleri destekler ve vücudu uykuya hazırlayan kimyasal değişiklikleri tetikler. Özellikle beynin hipotalamus bölgesindeki hücrelere, yavaşlama ve dinlenme zamanının geldiğini bildiren sinyaller gönderir.
Bu beyin etkileşimlerinin bir kısmının ağrı kesici etki gösterebileceğine dair kanıtlar da mevcut. Ancak bu kanıtların büyük çoğunluğu insan denekler yerine hayvan çalışmaları üzerine kurulu.
Pain dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, Sydney Üniversitesi'nden araştırmacılar, insanlarda melatonin ve kronik ağrı arasındaki ilişkiyi daha iyi anlamak amacıyla 23 önceki deneme verilerini inceledi.
Araştırmanın öne çıkan bulgusu, melatoninin kronik kas-iskelet (MSK) ağrılarını, yani kasları, kemikleri, eklemleri ve bunları birbirine bağlayan tendon ve bağları etkileyen ağrıları etkili bir şekilde hafifletebildiği yönünde.
Bazı vakalarda, melatonin opioidler, steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar (NSAID'ler) ve parasetamol gibi diğer ağrı kesicilerle aynı derecede etkili bulundu.
Çalışmayı yöneten Sydney Üniversitesi'nden kas-iskelet araştırmacısı Kangchao Wu, "Melatonin zaten insanların evlerinde bulunuyor, ucuz ve güvenli olduğunu biliyoruz" dedi.
Wu, "Heyecan verici olan, melatoninin kronik ağrıları yönetmeye de yardımcı olabilmesi, bu da daha fazla riski olan ilaçlere olan bağımlılığı azaltmanın yolunu açıyor" diye ekledi.
İncelenen tüm araştırmalar, kronik bir durum olarak veya yakın zamanda geçirilmiş ameliyat sonrası MSK ağrısı olan kişileri kapsıyordu. Denekler, klinik denemelerde bir miktar melatonin tedavisi aldı veya karşılaştırma amacıyla plasebo veya başka bir ağrı kesici ilaç kullandı.
İncelenen denemeler toplamda 2.028 katılımcıyı kapsıyordu. Katılımcılar, bel ağrısı, osteoartrit ve fibromiyalji gibi çeşitli rahatsızlıklara sahipti.
Bireysel denemeler melatonin ve ağrı hakkında kesin sonuçlar çıkarmak için yeterince büyük veya kapsamlı olmasa da, verileri bir araya getiren yeni çalışmanın yazarları anlamlı bir bağlantı tespit etti.
Araştırmacılar, yayımladıkları makalede, "Melatoninin, karşılaştırıcı ilaç türünden bağımsız olarak çeşitli kronik MSK ağrısı durumlarında ağrı yoğunluğunu azaltmada ve uyku kalitesini iyileştirmede etkili olduğu bulundu" diye belirtti.
Araştırmacılar ayrıca, "Düşük hata payı olan çalışmalarla sınırlanan hassasiyet analizleri, melatoninin etkinliğini daha da doğruladı ve plaseboya kıyasla anlamlı bir ağrı azalması ortaya koydu" diye ekledi.
Ortalama olarak, melatonin ağrıyı 0-100 ölçeğinde yaklaşık 9 puan azalttı.
Ancak denekler arasında farklılıklar vardı: Ameliyat sonrası iyileşme sürecindeki kişilerde ağrıda istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş gözlenmezken, gerçek fark kronik MSK ağrısı vakalarında görüldü.
Mide bulantısı, baş ağrısı ve baş dönmesi gibi bazı yan etkiler de bildirildi.
Melatonin, hamile veya emziren kadınlar dışındaki kişilerde kısa süreli (yaklaşık 1 ila 2 ay) kullanım için genellikle güvenli ve iyi tolere edilir kabul ediliyor.
Bazı çalışmalar uzun süreli melatonin kullanımının güvenli olduğunu öne sürse de, bu konuda sınırlı veri bulunuyor. Bu durum, bazı araştırmacılar tarafından giderilmesi gereken bir eksiklik olarak görülüyor.
Wu, "Tavsiyemiz, melatoninin her ağrı kesicinin yerini alması yönünde değil" dedi.
Wu, "Bunun yerine, bir doktorla görüştükten sonra mevcut tedavilere ek olarak kullanılabilir" diye ekledi.
Melatoninin bu ağrı kesici etkisinin nedenini anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulacak, ancak araştırmacıların bazı fikirleri var.
Melatoninin antioksidan ve anti-inflamatuar etkileri bulunur, yani çeşitli şekillerde hücre stresi ve hasarını azaltır.
Melatoninin birincil görevi de uykuyu iyileştirmesidir. Kasların dinlenebildiği daha iyi bir gece uykusunun, uykunun yenileyici etkileriyle hissedilen kas-iskelet ağrısını hafifletebileceği mantıklıdır.
Tüm bu fikirler gelecekteki çalışmalarda ve daha büyük insan gruplarında araştırılabilir. Ancak şimdilik, melatonin hem uykuyu iyileştirerek hem de en azından bazı kronik ağrı türleri için ağrı seviyelerini azaltarak ikili bir görev üstlenebilir gibi görünüyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından Paulo Ferreira, "Zaten anladığımız bir ilacı, küresel nüfusun büyük bir bölümünü etkileyen bir probleme uyguluyoruz" dedi.
Ancak kronik ağrının karmaşıklığı, bireye özgü sosyal ve psikolojik faktörlerle birleştiğinde, melatonin takviyelerinin yalnızca şanslı bir azınlık için işe yarayabileceğini unutmamak gerekir.
Bu bile yardımcı olacaktır.
Araştırma Pain dergisinde yayımlandı.
