Her gün milyonlarca insanı etkileyen kronik eklem kıkırdağı kaybı olarak bilinen osteoartrit (kireçlenme), ağrıya ve kemik erimesine neden oluyor. Ancak bu rahatsızlığa yönelik yeni bir tedavi seçeneği, basit ve tek bir enjeksiyonla insan denemelerine bir adım daha yaklaştı.
Devam eden hayvan deneylerine dayanarak, araştırmacılar hasarlı eklem bölgesine dikkatlice tasarlanmış, yavaş salınımlı bir ilaç verme sisteminin enjekte edilmesinin, vücudun kendi kıkırdak ve kemik hücrelerini birkaç hafta içinde etkili bir onarım yapmaya teşvik edebileceğini gösterdi.
Araştırma ekibinin bildirdiğine göre, tek bir enjeksiyonun ardından eklemler dört ila sekiz hafta içinde sağlıklı bir duruma kendi kendini onardı. Laboratuvarda, eklem protezi ameliyatı geçiren hastalardan alınan insan hücreleri üzerinde yapılan erken testler de tedavinin insan dokusunu yeniden oluşturmaya yardımcı olabileceğine dair olumlu işaretler gösterdi.
Sonuçların henüz hakemli incelemeye tabi tutulmadığını ve bu nedenle henüz kesin yargılara varmanın erken olduğunu belirtmekte fayda var.
Araştırmacılardan biri, “İki yıl içinde, bir hayalden yola çıkarak bu tedavileri geliştirmeyi ve hayvanlarda osteoartriti tersine çevirdiğini göstermeyi başardık” dedi. İlk aşama hayvan deneylerini tamamlayan ekip, ikinci aşamaya geçmeye hazır. Bu aşama, insan klinik denemeleri için zemin hazırlayarak güvenlik ve toksikoloji üzerine ek veriler toplayacak.
Araştırmacı, “Amacımız sadece ağrıyı tedavi etmek ve hastalığın ilerlemesini durdurmak değil, aynı zamanda bu hastalığı sona erdirmek” diye ekledi. Şu anda osteoartritin bilinen bir tedavisi bulunmuyor. Ya ağrı yönetilmeli ya da eklem metal veya plastik bir protezle değiştirilmelidir. Bu araştırma, hasarlı eklemleri onarmak için vücudun kendi hücrelerini harekete geçirebilecek bir çözüm potansiyeli taşıyor.
İlaç verme sistemlerinin yanı sıra ekip, yerleşip vücut hücrelerini kıkırdak boşluklarını doldurmaya çağıran enjekte edilebilir bir 'implant' da geliştiriyor. Nihai hedef, hastalığın farklı evreleri için farklı seçenekler sunmak.
Osteoartritin erken ve hafif kıkırdak kaybından, tamamen kıkırdak yokluğuna ve kemiklerin birbirine sürtünmesiyle oluşan yoğun ağrıya kadar dört evresi bulunmaktadır. Bu en şiddetli dönemde sertlik, şişlik ve iltihaplanma görülür.
Bir ortopedi cerrahı ve profesörü, “Şu anda birçok hasta için seçenekler ya büyük, pahalı bir ameliyat ya da hiçbir şey. Arada pek bir şey yok” dedi. Osteoartritin yaygınlığı, ağrının şiddeti ve hareket kabiliyetini ve günlük yaşamı ne kadar kısıtladığı göz önüne alındığında, tedavi seçeneklerine yönelik çok sayıda araştırma çabası sürüyor.
Eklemlerimizdeki kıkırdak miktarı zamanla doğal olarak azalır. Ancak düzenli egzersiz, bunun önlenmesi için bir yoldur. Daha güçlü kaslar eklemler üzerindeki yükü azaltır ve hareket, besleyici sıvının eklemler aracılığıyla dolaşmasını sağlar.
Bu yılın başlarında, araştırmacılar yaşlanmayla birlikte gelen kıkırdak kaybından sorumlu belirli bir protein belirledi ve bu proteinin seviyelerini düşürmek, yaşlılıkta eklemleri korumaya yardımcı olabilir.
Bu sırada, Ozempic ve Wegovy gibi ilaçların aktif maddesi olan semaglutide de hücre metabolizmasını artırarak sağlıklı kıkırdağın yerinde kalmasını teşvik etmesiyle osteoartrit tedavisinde umut vaat etti. Gerçek tedavilerin geliştirilmesi biraz zaman alacak olsa da, bu araştırma çabaları cesaret verici.
Enjeksiyon tedavisi üzerinde çalışan ekip, önümüzdeki 18 ay içinde klinik denemelerin başlayabileceği konusunda umutlu. Ancak bu, bir sonraki hayvan deneyi turunun sonuçlarına bağlı.
Araştırmacılardan biri, “İlaç, yaptığımız çalışmalarla osteoartriti tersine çevirebildiğini gösterdi. Bu nedenle, tek bir enjeksiyonun hastalara eklemlerini onarmalarına ve sağlıklı yaşamlarına geri dönmelerine gerçekten olanak tanıyabileceğini umuyoruz” dedi.
Bu araştırma, ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı'na bağlı Gelişmiş Sağlık Araştırma Projeleri Ajansı (ARPA-H) tarafından yürütülen Osteoartrit Doku Rejenerasyonu İçin Yenilikçi Yenilikler (NITRO) programı tarafından finanse edilmektedir.
