Yarı iletken üretiminde kullanılan kritik hammaddelerin fiyatları katlanarak artarken, özellikle galyumdaki yükseliş dikkat çekiyor. Çin'in ihracat kısıtlamalarının yarattığı tedarik sıkıntısı, Orta Doğu'daki mevcut çatışmalarla birleşince çip üretimi için gerekli birçok malzemenin fiyatı tavan yaptı.
Sektör kaynaklarına göre, yüksek sıcaklık gerektiren ve yarı iletken ekipmanlarında kullanılan tungsten, tantal ve molibden gibi metallerin fiyatları son haftalarda iki katına çıktı. Bazı özel kimyasalların fiyatlarında ise üç kata varan artışlar yaşandı. Galyum arsenit (GaAs) ve galyum nitrür (GaN) tabanlı çiplerin üretiminde temel malzeme olan galyumun fiyatı da hızla yükseldi. Pazar verileri, galyumun Mart 2026 başında kilogram başına yaklaşık 2.100 dolardan işlem gördüğünü gösteriyor. Bu rakam, Çin'in 2024 sonunda ABD'ye galyum ihracatını yasaklamasının ardından 2025 başından bu yana %123'lük bir artışı temsil ediyor.
Orta Doğu'daki çatışmalar, galyum tedarikinin önemli bir parçasını oluşturan alüminyum üretimine de darbe vurdu. Katar Enerji'nin alüminyum üretimini durdurması, galyumun elde edildiği alüminyum rafinerilerini olumsuz etkiledi. Galyum, neredeyse tamamen alüminyum rafinasyonunun bir yan ürünü olarak elde ediliyor. Gaz tedarikinin kesintiye uğramasıyla birlikte Bahreyn Alüminyum ve Norsk Hydro'nun Qatalum tesisi gibi büyük eriticiler mücbir sebep ilan etti. Bu durum, Londra Metal Borsası'nda alüminyum fiyatını dört yılın en yüksek seviyesi olan ton başına 3.418 dolara çıkardı. Ayrıca, yüksek frekanslı optik ve telekomünikasyon bileşenlerinde kullanılan indiyum fosfit substratlarında da sıkıntılar devam ediyor ve bu durumun yakın zamanda düzelmesi beklenmiyor.
Bu gelişmeler, Samsung ve SK Hynix gibi şirketlerin çatışmaların başlamasından bu yana helyum stoklarını aktif olarak takip etmelerine neden oldu. ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'na göre, Katar küresel helyum arzının üçte birinden fazlasını üretiyor ve bu element yarı iletken üretiminde, özellikle litografi ve termal yönetimde, ikame edilemez bir role sahip. Hormuz Boğazı'nın fiili kapanması ve artan lojistik riskler de bu tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor.
Piyasa analistlerine göre, üreticiler bu duruma 'tam zamanında' (just-in-time) stok yönetimini terk ederek, hammadde stoklarını artırma ve birden fazla tedarikçi ile çalışma yoluna giderek yanıt veriyor. Şirketler, olası fiyat düşüşlerinden kaynaklanabilecek zararları daha sonra telafi etmeyi planlayarak, önceliği tedarik güvenliğine verdiklerini belirtiyor.
GaN ve GaAs bileşenleri, PC güç kaynakları ve dizüstü bilgisayar şarj cihazlarındaki güç yarı iletkenleri, WiFi 7 radyo ön uçları, router ve ağ adaptörlerindeki RF çipler gibi çok çeşitli tüketici elektroniği ürünlerinde kullanılıyor.
