Dayanıklılıklarıyla bilinen tardigradlar (su ayıları), bilim insanlarının bile sınırlarını zorlayan bir ortamla karşılaştı. Mars toprağını taklit eden minerallerle yapılan bir deneyde, bu mikroskobik canlıların hayatta kalma mücadelesi gözlemlendi.
Mars'taki toprağı taklit eden mineral karışımına maruz bırakılan iki farklı tardigrad türü, birkaç gün içinde hızla sayılarında azalma yaşayarak hayatta kalma konusunda büyük zorluklar çekti. Ancak şaşırtıcı bir şekilde, Mars toprağı simülatörü suyla yıkandıktan sonra mikroskobik hayvanlar çok daha iyi durumda olduklarını gösterdi.
Bu sonuç, gelecekte Kızıl Gezegen'de tarım yapma çabaları için umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Uzay araştırmalarında görev alan uzmanlar, Dünya dışı ortamlara insan gönderildiğinde, bu ortamın insanları nasıl etkileyeceğinin ve insanların çevreyi nasıl etkileyeceğinin anlaşılması gerektiğini belirtiyor. Yapılan bu araştırma, insan yerleşimleri için potansiyel bir kaynak olarak bitki yetiştirme olasılığını değerlendirmenin yanı sıra, Mars'taki toprağın (regolit) Dünya'dan gelebilecek olası kirleticilere karşı bir koruma sağlayıp sağlamayacağını da inceliyor.
Önceki deneyler, Mars toprağı simülatörlerinde belirli bitki türlerinin yetişebileceğini göstermiş olsa da, Dünya'daki organizmaların bu ortama nasıl tepki vereceği konusunda hala bilinmeyenler bulunuyor. Dünya'da geniş bir alana yayılan tardigradlar, mikroskobik olmalarına rağmen ekosistemlerde önemli roller üstleniyor ve hem av hem de avcı olarak görev alıyorlar. Mars'ta işlevsel toprak ekosistemleri kurma girişimlerinde, tardigradlar gibi organizmalar mikroorganizma topluluklarını düzenlemeye yardımcı olabilir.
Ayrıca, tardigradlar aşırı koşullar altında hayvan gelişimi ve hayatta kalma üzerine yapılan araştırmalar için de iyi bir model organizma olma özelliği taşıyor. DNA'larını koruyan özel bir protein, zorlu koşullar oluştuğunda girebildikleri ve hayatta kalmalarını sağlayan dehidre olmuş 'tun' durumu ve etkili hasar onarım mekanizmaları sayesinde, tardigradlar gezegenimizdeki en dayanıklı canlılardan biri olarak kabul ediliyor.
Mürettebatlı Mars görevlerinin ufukta belirmesiyle birlikte, araştırmacılar Mars regolitinin yaşanabilirliğini değerlendirmek ve potansiyel olarak iyileştirmenin yollarını bulmak için tardigradları kullanmaya odaklandı. Uzmanlar, bakteri ve mantarlar hakkında regolit simülatörlerinde çok şey bilindiğini, ancak bu mikroorganizmaların tardigradlar gibi hayvanları nasıl etkilediği konusunda ise çok az bilgi olduğunu vurguluyor. Bu nedenle, regolitlerin tardigradlar üzerindeki spesifik ve izole edilmiş etkileri araştırıldı.
Deneylerde, karasal yaşam süren dayanıklı bir tür olan Ramazzottius cf. varieornatus ve tatlı su habitatında yaşayan Hypsibius exemplaris olmak üzere iki tardigrad türü incelendi. Bu türlerin grupları, MGS-1 ve OUCM-1 olarak adlandırılan iki farklı Mars regolit simülatörüne yerleştirildi ve birkaç gün boyunca gözlemlendi. Karşılaştırma için kontrol grubu olarak sıradan Dünya kumu da kullanıldı.
Her iki simülatörde de, dört gün sonra canlı ve aktif tardigradların sayısında keskin bir düşüş gözlendi. Özellikle MGS-1 simülatörü, Hypsibius türlerinin iki gün içinde tamamen yok olmasıyla en elverişsiz ortam olarak belirlendi. Ramazzottius türleri biraz daha iyi performans gösterse de sayılarında yine de azalma görüldü. OUCM-1 simülatörü daha iyi bir sonuç verse de, popülasyonların çoğunda önemli bir düşüş yaşandı; sadece tek bir Ramazzottius grubunda minimal etki gözlemlendi. Bu sırada, kumda bulunan tardigradlar ise sağlıklı ve aktif bir şekilde yaşamlarını sürdürmeye devam etti.
MGS-1 kumunda suyla yıkanabilen ve zararlı olabilecek bir madde olduğunu teorize eden araştırmacılar, simülatörü yıkayıp deneyi tekrarladılar. İşte bu noktada deney daha da ilginçleşti. Yıkanmış simülatöre yerleştirilen tardigradlar, Dünya kontrol grubunda görülen aktivite seviyelerine benzer şekilde daha uzun süre hayatta kaldı.
Araştırmacılar, MGS-1'de bulunan ve suda çözünebilen, belki de tuz veya başka bir bileşik olan zararlı bir madde olabileceğini düşünüyor. Bu durum beklenmedik olsa da, regolitlerin savunma mekanizmasının kirleticileri engelleyebileceği anlamına geliyor. Aynı zamanda, bitki büyümesini desteklemek veya insanlarla temas halinde zararı önlemek için yıkanabileceği de belirtiliyor.
Elbette daha fazla çalışma yapılması gerekiyor. MGS-1'deki tardigradlara zarar veren şeyin ne olduğu hala tam olarak belirlenmiş değil. Araştırmacılar pH ve tuzluluk gibi olasılıkları dışlasa da, toksik kimyasallar, reaktif mineraller veya tardigradların hareketini engelleyen çok ince partiküller hala olası faktörler arasında yer alıyor. Ayrıca, radyasyon, atmosfer basıncı veya sıcaklık gibi Mars'ın diğer çevresel özellikleri de incelenmedi. Ancak, bilgi alanındaki her küçük adım, Mars gibi zorlu bir dağın zirvesine tırmanmada yardımcı olacaktır.
Araştırmacılar, bu karmaşık sistemin bileşenlerini ayırmaya başladıklarını ve bu bileşenlerden her birinin, gezegen koruma konusundaki daha geniş anlayışa bir dezavantaj veya fayda sağlayabileceğini belirtiyor. Bu araştırma sonuçları, Uluslararası Astrobiyoloji Dergisi'nde yayımlandı.
