SpaceX'in devasa Starship roketi ve Super Heavy güçlendiricisinin deneme uçuşu, geri sayım sıfıra ulaştığında iptal edildi. Teksas'taki uzay üssünde yapılan fırlatma denemesinde, roketin motorlarından bazılarının çalışmaması üzerine bu karar alındı.
Teksas'ta, ABD-Meksika sınırının hemen kuzeyindeki Starbase'de bulunan fırlatma ekibi, 400 metreden uzun roketi yerel saatle 17:45'te (TSİ 20:45) havalandırmayı hedefliyordu. Gün boyunca sorunsuz ilerleyen geri sayım, iki aşamalı rokete 5 milyon kilogramdan fazla sıvı metan ve sıvı oksijenin yüklenmesiyle doruğa ulaştı.
Ancak geri sayımı kontrol eden bilgisayarlar, Super Heavy güçlendiricisinin motor başlatma sekansı sırasında bir iptal kararı verdi. SpaceX fırlatma girişimini iptal ederken, mühendisler roketin yakıt tanklarındaki yakıtı boşaltma hazırlıklarına başladı. Yetkililer, ne zaman tekrar deneme yapmayı planladıklarını henüz açıklamadı.
SpaceX'in kurucusu ve CEO'su Elon Musk, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, şirketin Cuma akşamı gerçekleşecek bir sonraki uygun fırsatta fırlatma yapamayabileceğini belirtti. Musk, "Motorların bazılarının çalışmaması, otomatik bir fırlatma iptaline yol açtı. Şu anda yakıtı boşaltıyoruz. Bir sonraki fırlatma denemesi umarım birkaç gün içinde olur." ifadelerini kullandı.
Daha sonra açıklama yapan Musk, Starbase'deki yer ekiplerinin Super Heavy güçlendiricisindeki iki Raptor motorunu değiştireceğini ve en muhtemel fırlatma zamanının önümüzdeki hafta başında olacağını ekledi.
Motorlar Ayarlanıyor
Super Heavy güçlendirici, her biri yarım milyondan fazla pound itme gücü üretebilen 33 adet metan yakıtlı Raptor motora sahip. Motorların, dünyanın en güçlü roketinin kalkışı sırasında fırlatma tesisini yoğun ısı ve titreşimlerden korumak üzere tasarlanmış, fırlatma rampasındaki su soğutmalı alev dağıtıcısının aktivasyonundan sonra kademeli bir sekansla ateşlenmesi bekleniyor.
SpaceX yetkilileri, ateşleme sekansı sırasında kaç motorun çalışmadığını belirtmedi, ancak SpaceX'in canlı video akışındaki motor durumu grafiği, 33 motordan dördünün hiç ateşlenmediğini gösterdi. Bu Starship ve Super Heavy'deki motorlar, SpaceX'in üçüncü nesil Raptor tasarımından geliyor. Bu deneme uçuşu, Starship'in 13. tam ölçekli fırlatması ve SpaceX'in güncellenmiş Starship Version 3 roketinde uçan Raptor 3 motorunu kullanan ikinci uçuş.
Starship V3 roketi ve Raptor 3 motoru, Mayıs ayındaki büyük ölçüde başarılı bir deneme uçuşunda tanıtılmıştı. O görevdeki Raptor 3'ler uçuş sırasında sorunlar yaşasa da, fırlatma rampasındaki başlatma sekansı sorunsuz ilerlemişti.
SpaceX'in 13. Starship uçuşu için hedefleri, iki ay önceki 12. uçuşta yaşanan motor sorunlarını gidermeye yönelik bazı değişiklikleri test etmek. Düzeltici önlemlerden biri, kalkıştan birkaç dakika sonra Starship üst aşamasından ayrıldıktan sonra güçlendiricinin çevirme manevrası sırasındaki motor başlatma sekansını değiştirmeyi içeriyor.
SpaceX, Mayıs fırlatmasının bir özetinde, "12. Uçuşta aşama ayrımında, gemideki motor başlatma sırasındaki küçük farklılıklar, güçlendiricinin yönlü dönüşünü yaklaşık 90 derece saptırmıştı. Başlatma sırasının, zamanlama değişkenliğine karşı daha dayanıklı olması ve istenen yönde daha güvenilir bir şekilde dönmesi için değiştirildi, bu da genel performansı artırmak amacıyla yapıldı." şeklinde bir açıklama yapmıştı.
Ayrıca güçlendiricinin 33 motorundan bazıları, Mayıs ayındaki iniş yakma işlemi sırasında yeniden ateşlenememiş ve kontrollü bir şekilde Meksika Körfezi'ne inişini engellemişti. SpaceX yetkilileri, bu hedefi 13. Uçuşta gerçekleştirmeyi umuyor, bu da gelecekteki yeniden kullanılabilir Super Heavy güçlendiricilerinin fırlatma alanına geri dönmesinin yolunu açacak. Şirket, bunu Starship V2 ile zaten göstermişti ancak Starship V3 ile henüz başaramadı.
Son deneme uçuşunda Starship'in üst aşamasındaki altı Raptor motorundan biri de erken kapanmıştı. Gemi, motor arızasına rağmen Hint Okyanusu'nda hassas bir su inişi yaparak uçuşa devam etmişti, ancak SpaceX uzayda bir Raptor motorunu yeniden ateşleme denemesini atlamak zorunda kalmıştı. Bu, SpaceX'in 13. Uçuşta göstermeyi amaçladığı, 12. Uçuş'tan kalan diğer önemli testlerden biriydi.
Starship'in bir sonraki deneme uçuşunun başarılı olması, SpaceX'in yörünge uçuşuna geçmesine yardımcı olacak, bu da Starship'in Starlink uydu fırlatmaları ve yörünge yakıt ikmali testleri için kullanılma yolunda bir adım olacak. Bu da Starship'i, NASA'nın Artemis Ay iniş aracı programını desteklemek üzere Ay'a yapılacak uçuşlar için hazır hale getirecek.
Ek bilgiler ve motor değişimi onayı ile 20:15 (TSİ 00:15) itibarıyla güncellenmiştir.
