Şehir büyüklüğünde olduğu tahmin edilen ve geceleri parlayan yeşil kuyrukluyıldız, önümüzdeki hafta Dünya'ya yaklaşıyor. Bilim insanları, bu dev buz topunun bir daha geri dönmemek üzere Güneş Sistemi'nden fırlatılacağını ve yıldızlararası boşlukta sürüklenerek kaybolacağını öngörüyor. Bu durum, daha önce gözlemlenen 'uzaylı' kuyrukluyıldız 3I/ATLAS'a benziyor.
C/2024 E1 (Wierzchoś) olarak adlandırılan yeni kuyrukluyıldız, Mart 2024'te Polonyalı astronom Kacper Wierzchoś tarafından keşfedildi. Wierzchoś, Arizona'daki Mount Lemmon Gözlemevi'nde 1.5 metrelik bir teleskopla bu buzlu gökcismine rastladı. Kuyrukluyıldız daha sonra, çevresindeki gaz ve toz bulutu olan 'koma'da yüksek miktarda karbondioksit tespit eden James Webb Uzay Teleskobu (JWST) tarafından da gözlemlendi.
JWST verilerinin ilk analizi, Wierzchoś kuyrukluyıldızının çekirdeğinin yaklaşık 13.7 kilometre çapında olduğunu gösteriyordu. Bu boyut, Manhattan'ın uzunluğunun üçte ikisine ve genişliğinin dört katına denk geliyor. Ancak daha yakın zamanda yapılan ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir çalışma, bu ölçümün abartılı olabileceğine işaret ediyor.
Wierzchoś kuyrukluyıldızı, Güneş Sistemi'nin en dış kenarında yer alan ve kuyrukluyıldızlar ile buzlu cisimlerin bulunduğu devasa Oort Bulutu'ndan geliyor. Yörüngesinin hiperbolik olması, yani Güneş etrafında tekrar eden bir yörüngede bulunmayıp açık ve düz bir hat izlemesi, onun ilk kez iç Güneş Sistemi'ne girdiğini gösteriyor.
Bazı araştırmacılar, kuyrukluyıldızın yaklaşık 1 ila 3 milyon yıldır yavaşça Güneş'e doğru düştüğünü düşünüyor, ancak bu kesin olarak bilinemiyor. Çoğu uzman ise, mevcut Güneş'in çekim gücüyle gerçekleşen sapan hareketinin, onu sonsuza dek kozmik mahallemizden uzaya fırlatacağı konusunda hemfikir.
Bu buz topu, yakın zamanda Güneş'e en yakın noktası olan günberi geçişini 20 Ocak'ta tamamladı ve Güneş yüzeyine yaklaşık 84 milyon kilometre mesafeye kadar yaklaştı. Dünya'ya en yakın geçişini ise Salı günü (17 Şubat) yapacak; bu sırada gezegenimizden yaklaşık 151 milyon kilometre uzakta olacak. Bu mesafe, Güneş'in Dünya'ya olan uzaklığına yaklaşık olarak eşdeğer.
Gidiyor, Gidiyor, Gitti...
Araştırmacılara göre, Wierzchoś kuyrukluyıldızının Güneş Sistemi'ni tamamen terk etmesi on yıllar, hatta yüzyıllar sürebilir. Ancak bir kez ayrıldığında, Samanyolu'nda milyonlarca, belki de milyarlarca yıl boyunca sürüklenerek diğer yıldız sistemlerine uğrayacak.
Bu durum, geçtiğimiz yıl iç Güneş Sistemi'nden geçerken manşetlere çıkan yıldızlararası kuyrukluyıldız 3I/ATLAS'ın başına gelenlerle birebir aynı. 3I/ATLAS, muhtemelen Güneş doğmadan çok daha önce ait olduğu yıldız sisteminden fırlatılmıştı.
3I/ATLAS ilk olarak Temmuz ayında fark edildi ve Ekim sonlarında günberi geçişini yaptı. Ardından Aralık ortasında Dünya'nın yanından geçti. Bu süreçte pek çok sıra dışı özellik sergilemesi, bazı bilim insanlarının onun uzaylı bir uzay aracı olabileceği yönünde tartışmalı iddialarda bulunmasına neden oldu; ancak bunun doğal bir kuyrukluyıldız olduğuna dair güçlü kanıtlar mevcut.
3I/ATLAS şu anda Güneş Sistemi'nden dışarı doğru hızla ilerliyor ve tıpkı Wierzchoś kuyrukluyıldızı gibi birçok başka yıldız sisteminden geçmesi bekleniyor.
C/2024 E1 (Wierzchoś) Nasıl Görülebilir?
Wierzchoś kuyrukluyıldızı günberi geçişini yaptıktan sonra belirgin şekilde parlaklaşarak uzun bir gaz ve toz kuyruğu oluşturdu. Bu durum, gökbilimcilerin gece gökyüzünde hızla ilerleyen kuyrukluyıldızın muhteşem fotoğraflarını çekmesine olanak tanıdı. Avusturyalı astrofotograf Gerald Rhemann, 26 Ocak'ta Namibya'daki bir gökyüzü koruma alanından bu buz topunun en iyi fotoğraflarından birini çekti.
Rhemann'ınki de dahil olmak üzere bu fotoğrafların birçoğunda, kuyrukluyıldızın komasının yeşil parladığı görülüyor. Bu nadir renk, yüksek karbon içeriğiyle ilişkilendirilebilir; ancak renklenmenin kesin nedeni araştırmacılar tarafından henüz açıklanmadı.
Zümrüt yeşili bu buz topu, çıplak gözle görülebilecek kadar parlak olmayacak. Ancak iyi bir teleskop veya dürbünle kolayca gözlemlenebilir.
Kuzey Yarımküre'den bakıldığında, önümüzdeki haftalarda gözlemlenebilecek olan kuyrukluyıldız, gün batımından sonra güneybatı ufkunda, Heykeltıraş takımyıldızı civarında en iyi şekilde görülebilir. Ancak Güney Yarımküre'den gözlemlenmesi daha kolay olacak.
Kuyrukluyıldızı kendiniz ne zaman ve nasıl görebileceğinize dair daha fazla bilgi için çeşitli gökbilimsel gözlem sitelerini ziyaret edebilirsiniz.
Kuyrukluyıldız Benzeri Karşılaşmalar
2026 yılı, geçtiğimiz yılın heyecan verici 3I/ATLAS'ı ve Lemmon ve SWAN gibi diğer kuyrukluyıldızlarının ardından, kuyrukluyıldız meraklıları için yine dolu dolu geçecek gibi görünüyor.
Son haftalarda gökbilimciler, C/2026 A1 (MAPS) adlı yeni bir 'güneşe dalan' kuyrukluyıldız keşfettiler. Bu kuyrukluyıldız, Güneş'in etrafındaki dönüşünü atlatırsa, erken Nisan ayında gündüzleri bile çıplak gözle görülebilecek kadar parlaklaşabilir.
C/2025 R3 (PanSTARRS) olarak adlandırılan bir diğer büyük buz topu da, Nisan sonlarında hem Güneş'e hem de Dünya'ya en yakın geçişlerine yaklaşırken teleskopsız görülebilir hale gelebilir.
Yeni faaliyete geçen Vera C. Rubin Gözlemevi'nin de yardımıyla, bazı araştırmacılar Güneş Sistemi'mizin bir sonraki yıldızlararası ziyaretçisi de dahil olmak üzere birçok gizli nesneyi yakında bulmayı umuyor.
