Bilimsel araştırmalar bazen inanılmaz derecede yavaş ilerleyebilir. Veriler parça parça gelir, gerçekler süzülür ve doğruluğun ispatı gecikir.
Dünyanın en uzun soluklu laboratuvar deneyi, sabrın ve bilimin sessiz bir zaferidir. Neredeyse bir asırdır kesintisiz devam eden bu deney, titiz bir gözetim altında, birçok bilim insanı ve meraklı izleyici eşliğinde, yavaş yavaş damla damla ilerliyor.
Her şey 1927 yılında, Avustralya'daki Queensland Üniversitesi'nden fizikçi Thomas Parnell'in, bilinen en yoğun akışkan olan zifti (Pitch) kapalı bir huniye doldurmasıyla başladı. Zift, bir zamanlar gemilerin denizden korunması için kullanılan, katrana dayalı bir maddedir.
1930 yılında Parnell, adeta bir tören havasında, huninin ucunu keserek Zift Damla Deneyi'nin başlangıcını müjdeledi. O andan itibaren, bu kara madde akmaya başladı.
Ancak bu akış, bildiğimiz anlamda hızlı bir akış değildi. Oda sıcaklığında katı gibi görünen zift, aslında suya göre 100 milyar kat daha viskoz, yani yoğun bir akışkandır.
İlk damlanın aşağıdaki beher damlaması tam sekiz yıl sürdü. Ardından, ortalama sekiz yılda bir damlama hızıyla devam etti. 1980'lerde binaya klima takılmasının ardından bu hız biraz daha yavaşladı.
Huninin kesilmesinden bu yana geçen 96 yılda, toplamda yalnızca dokuz damla akabildi. En son damla 2014 yılında düştü.
Bilim insanları, bir damlanın daha 2020'li yıllarda düşmesini bekliyor, ancak hala sabırla bekleyiş sürüyor.
Tüm bu gözlere rağmen, bir damlanın düştüğü anı kimse doğrudan göremedi. Deney şu anda canlı yayınlansa da, geçmişteki bazı teknik aksaklıklar nedeniyle her kritik an kaçırıldı.
Parnell'den sonra, 1961 yılında fizikçi John Mainstone deneyin bakımını devraldı. Ne yazık ki, her iki bilim insanı da bir damlanın düşüşünü kendi gözleriyle görmeden hayatını kaybetti.
Mainstone, 52 yıl boyunca deneye göz kulak oldu. 2000 yılında, bir fırtına nedeniyle canlı yayının kesintiye uğraması yüzünden bir damlayı kaçırdı. Bir sonraki damla Nisan 2014'te akmadan sadece birkaç ay önce vefat etti.
Fizik profesörü Andrew White, zift damla deneyinin üçüncü ve şu anki sorumlusu olarak, uzun zamandır beklenen 10. damlayı gözlemlemek için nöbetini sürdürüyor.
Dünyanın en uzun soluklu laboratuvar deneyi daha yeni başlıyor.
