Yapay zeka alanındaki yoğun talep nedeniyle PC bileşen fiyatları fırlamış durumda. Sadece RAM değil, SSD'ler ve sabit diskler de giderek pahalı hale gelirken, ekran kartlarının (GPU) bulunabilirliği de düşüyor. Bu durumun yakın zamanda düzelmesi pek olası görünmüyor. Bu yüzden, mevcut bileşenleriniz hala işinizi görüyorsa, yakın zamanda değiştirmeyi düşünmemeniz akıllıca olacaktır.
Peki, bilgisayar bileşenlerinizin birkaç yıl daha sorunsuz çalışmasını sağlamak için neler yapabilirsiniz? Elbette kasanızın ve fanlarınızın temizliğinden emin olmak, bilgisayarınızı kaliteli bir akım koruyucu prize takmak gibi temel önlemler almak önemli. Ancak bunlara ek olarak, fiyatları henüz artmamış destekleyici donanımları gözden geçirmek de faydalı olabilir. Eskiyen veya yeterli performansı sunmayan güç kaynakları ya da zamanla etkinliğini yitirmiş soğutucuları değiştirmek bunlara örnek. Bunlar ilk bakışta heyecan verici yatırımlar gibi görünmese de, ileride çok daha pahalı veya bulunması zor parçaları değiştirmekten sizi kurtarabilir.
Stres Testiyle CPU ve GPU Sıcaklıklarınızı Kontrol Edin
Bilgisayarınızın işlemci (CPU) ve ekran kartı (GPU) sıcaklıklarını kontrol etmek için HWinfo gibi bir araç kullanabilirsiniz. Bir stres testi sırasında bu değerleri gözlemleyerek, çiplerinizin maksimum ve sürekli sıcaklıklarını, üretici tarafından belirtilen veya genel kabul gören TJ Max (maksimum termal kavşak) değerleriyle karşılaştırın. Yüksek performanslı, yeni nesil bir işlemciniz varsa, yoğun testlerde TJ Max değerine ulaşması ve performans düşüşü yaşanması normaldir. Eğer bilgisayarınızla çoğunlukla oyun oynuyorsanız, bu durum genellikle endişe verici değildir çünkü oyunlar CPU'yu yüksek iş parçacıklı uygulamalar kadar zorlamaz.
Ancak, oyun oynarken veya performans gerektiren bir uygulamada işlemci veya ekran kartı sıcaklıklarınız sürekli yüksek seyrediyorsa, soğutucunuzu veya kasa fanlarınızı yükseltmeyi düşünmelisiniz. CPU soğutucusunun işlemci sıcaklığı üzerindeki etkisi açıktır. Ekran kartınızın (GPU) sıcaklığı da sık sık yükseliyorsa, kasanızdaki giriş ve çıkış fanlarının doğru konumda olduğundan emin olun ve ekran kartına doğru hava akışını artırmak için ek fanlar eklemeyi düşünebilirsiniz. İşlemciler ve ekran kartları belirli bir miktar ısıyı tolere edebilecek şekilde tasarlanmıştır, ancak genel olarak sıcaklıklarını düşük tutmak ömrünü uzatacaktır.
Daha düşük sıcaklıklar ve daha iyi sürekli performans için kaliteli termal macun uygulamak ve işlemcinizi yeniden termal macunlamak da iyi bir seçenek olabilir. Bu işlem genellikle çok yüksek maliyetli değildir. Ekran kartınızın termal macununu ve pedlerini de yenileyebilirsiniz ancak bu işlem daha karmaşıktır ve deneyim gerektirebilir. Kartınız birkaç yıllık değilse veya soğutma sorunlarıyla bilinen bir model değilse, çoğu ekran kartındaki fabrika çıkışı termal macun yeterli olacaktır.
Önceki Toplamadan Kalan AIO Soğutucunuzu Yenileyin veya Daha Basit Bir Hava Soğutucuya Geçin
CPU'nuzun sıcaklığı belirgin şekilde artmasa bile, eğer bilgisayarınızın önceki toplamasından kalan bir AIO (Hepsi Bir Arada) soğutucu kullanıyorsanız veya bu soğutucu sisteminizde beş yıldan uzun süredir bulunuyorsa, onu değiştirmeyi veya en azından CPU sıcaklıklarınızı yakından takip etmeyi düşünebilirsiniz. Kapalı devre soğutucularda bile soğutucu sıvı zamanla buharlaşabilir, bu da optimum olmayan seviyelere yol açar. Metal karışımları ve diğer etkenler de soğutucu akışkanında tıkanmalara neden olabilir.
Bu nedenle, sisteminizin ve işlemcinizin önümüzdeki birkaç yıl boyunca beklendiği gibi çalışmasını istiyorsanız, en iyi CPU soğutucularından birini satın almayı düşünebilirsiniz. AIO'lar eskisi kadar pahalı olmayabilir. Ancak AIO'ların sıvı ve pompa sorunlarından uzak, uygun fiyatlı bir soğutucu istiyorsanız, Thermalright Royal Praetor 130 gibi harika bir hava soğutucu birçok toplamada size hizmet edebilir ve 50 doların altında bir maliyete sahiptir.
Eski veya Kalitesiz Bir Güç Kaynağı mı Kullanıyorsunuz? Diğer Donanımlara Zarar Vermeden Yenisini Alın.
İyi bir ATX güç kaynağı birden fazla bilgisayar toplamasına dayanabilir, ancak içindeki bileşenler yıllar içinde yıpranır. Eski veya kalitesiz güç kaynakları zaman zaman arızalanabilir ve diğer pahalı bileşenlere zarar verebilir. Bu nedenle, mevcut sisteminizi beklenenden daha uzun süre kullanıyorsanız ve güç kaynağınız eskiyse veya güvenilir bir markadan değilse, onu değiştirmeyi düşünmek mantıklıdır. İyi haber şu ki, en azından şimdilik en iyi güç kaynaklarının fiyatlarında dramatik bir artış yaşanmadı.
Cooler Master'ın MWE Gold V3 serisi, 850W'a kadar modeller arasında en iyi tercihlerimizden biri ve bu kapasitede yaklaşık 100 dolara satılıyor. Ekran kartınız veya diğer yüksek güç tüketen bileşenleriniz için daha fazla güce ihtiyacınız varsa, Be Quiet Dark Power 13 mükemmel bir seçenektir, ancak önemli ölçüde daha pahalıdır ve daha uzundur, bu da her kasaya sığmayabileceği anlamına gelir.
SSD'nizin Ömrünün Dolmadığından Emin Olun
Mümkünse, sistem sürücünüzün (boot drive) yazılımındaki araçlar aracılığıyla sürücünün kaç terabayt yazdığını (TBW) ve ne kadarının garanti kapsamında olduğunu kontrol edin. Bunu HWinfo aracılığıyla da yapabilirsiniz, ancak bu araç sürücünüzün kalan ömrünü yüzde olarak gösterir. Sürücünün ömrünün dolduktan sonra aniden bozulması pek olası olmasa da, garanti süresinin dolmasının tipik nedenlerinden biridir (diğeri satın alındığı yıldan itibaren geçen süredir). Eğer sürücünüzün belirtilen yazma dayanıklılığına yaklaştıysa ve başka sürücüleriniz varsa, sık kullandığınız programları veya hatta işletim sistemini başka bir diske taşımayı düşünebilirsiniz.
İşletim sistemini bir sürücüden diğerine taşımak kolay olmasa da, bir SSD kopyalama aracı bu işlemi çok daha kolay hale getirir. Günümüzde, işletim sisteminizi taşımak için 50 doların altında bir araç kullanmak, yepyeni 2TB veya 4TB bir SSD satın almaktan çok daha ucuz olabilir. Ayrıca, yeri doldurulamaz verilerinizi yedeklemediyseniz, ömrünün sonuna yaklaşan bir SSD'den bu verileri kurtarmak, bileşen fiyatlarındaki artışlardan daha önemli olabilir. WD'nin My Passport harici sabit diskleri hızlı olmasa da, 4TB modeli hala şaşırtıcı derecede uygun fiyatlıdır (125 dolar) ve maksimum kapasiteli 6TB modeli 185 dolardır. Şahsen ben yıllar önce SSD'ler daha uygun fiyatlı hale geldiğinde sabit disklerden vazgeçmiştim, ancak çoğu hızlı 4TB SSD'nin dört katı fiyatına satıldığı bu günlerde, önemli verilerinizi yedeklemek için 125 dolarlık 4TB bir sabit diske karşı çıkmak zor.
Kasa Fan Filtrelerini ve Fanlarını Temizleyin
Elbette, en temel PC bakım görevlerinden biri, kasa fanlarınızın ve kasanızdaki toz filtrelerinin tıkanmadığından emin olmaktır. Bunu basınçlı hava spreyi gibi çeşitli yöntemlerle yapabilirsiniz. Ayrıca, fanları, klavyeleri ve elektronik cihazları temizlemek için oldukça kullanışlı bulduğum USB şarjlı bir toz temizleyici alabilirsiniz. Bu cihazların çok güçlü olabileceğini ve anakart gibi hassas bileşenlere zarar verebileceğini veya ekran kartınızdan RAM'inize kadar her şeyi bozabilecek statik deşarj oluşturabileceğini unutmayın. Bu nedenle, sisteminizin kapalı olduğundan (tercihen fişten çekili) ve topraklanmış olduğunuzdan emin olun, özellikle düşük nemli bir ortamda yaşıyorsanız.
Daha temkinli kullanıcılar sadece kasa fanlarını temizlemeye yönelebilir. Kasanızda giriş alanında filtreler olduğu sürece, içi çok fazla tozlanmaz. Ancak ekran kartınız kirliyse, onu kasanızdan çıkarıp fanlarını ve muhafazasını hafifçe nemli bir bezle silebilirsiniz. Çoğu kullanıcı için giriş ve çıkış fanları hava akışı açısından öncelikli olmalıdır. Ve üfleyicinizin ucunu hızlı dönen fan kanatlarına çarpmadığınız sürece (tekrar belirtmek gerekirse, temizlemeden önce bilgisayarınızın kapalı olduğundan emin olun), fanlarınızdaki tozu üflemek büyük bir endişe yaratmamalıdır.
X16 Yuvasınızın Yükünü Hafifletmek İçin Ucuz Bir Ekran Kartı Destek Braketi Düşünün
Yıllardır herhangi bir ekran kartı desteği olmadan idare ettiyseniz, bu şekilde devam etmek size uygun olabilir. Ancak büyük bir ekran kartınız varsa ve sisteminizi zaman zaman bir odadan diğerine taşımanız gerekiyorsa, temel bir ekran kartı desteğine yatırım yapmak değerlidir. 3D yazıcınız varsa kendi desteğinizi üretebilirsiniz, ancak ben 2023 yılında 6 dolarlık bir ekran kartı destek vidası satın aldım ve 1080 Ti kartımı iyi bir şekilde destekliyor. Sadece daha uzun bir desteğe ihtiyacınız olup olmadığını kontrol edin, çünkü bu model 72 ila 117 mm arasında ayarlanabilir.
