Avrupa'da oyun yaş derecelendirme sistemi olan PEGI (Pan European Game Information), Haziran 2026'dan itibaren önemli değişikliklere gidiyor. Özellikle yağmalama kutuları (loot boxes) gibi ücretli rastgele öğeler içeren oyunlar, varsayılan olarak PEGI 16 yaş derecelendirmesi alacak. Bazı durumlarda ise bu derecelendirme PEGI 18'e kadar yükselebilecek.
Bu değişiklikler sadece yağmalama kutularıyla sınırlı kalmıyor. Derecelendirme kuruluşu, oyun içi satın alımlarla ilgili genel sınıflandırma kategorilerini güncellerken, engelleme veya bildirim mekanizması sunmayan iletişim özelliklerine sahip oyunlar ve günlük görevler gibi teşviklerle oyuncuları oyuna geri dönmeye teşvik eden oyunlar için de yeni sınıflandırmalar ekliyor.
Bu değişiklikler, PEGI'nin kendi komiteleri ve özellikle Almanya'nın yaş derecelendirme otoritesi USK (Unterhaltungssoftware Selbstkontrolle) ile yaptığı iş birliği sonucunda ortaya çıktı. PEGI Direktörü Dirk Bosmans, Almanya'daki meslektaşlarının deneyimlerinden yararlanmanın çok faydalı olduğunu belirterek, bu güncellemelerin ebeveynlere ve oyunculara daha şeffaf ve faydalı bilgiler sunacağına inandıklarını ifade etti.
Yeni eklenen dört kategori ve bu kategorilere giren oyunlar için öngörülen varsayılan derecelendirmeler şunlar:
- Oyun İçi İçerik Satın Alımları: Süresi veya miktarı sınırlı teklifler içeren oyunlar PEGI 12, NFT veya blockchain tabanlı mekanizmalar içeren oyunlar ise PEGI 18 olarak derecelendirilecek.
- Ücretli Rastgele Öğeler: Oyunda ücretli rastgele öğeler (örneğin kart paketleri veya gacha sistemleri) bulunuyorsa, varsayılan derecelendirme PEGI 16 olacak. Nadir durumlarda PEGI 18 de uygulanabilir.
- Günlük Ödüller: Oyuna geri dönmeyi ödüllendiren mekanizmalar (günlük görevler gibi) PEGI 7 alacak. Eğer bu mekanizmalar oyuncuları oyuna dönmemeleri durumunda cezalandırıyorsa (içerik kaybı veya ilerlemenin azalması gibi), bu PEGI 12 olarak derecelendirilecek.
- Güvenli Çevrimiçi Oyun: Tamamen kısıtlanmamış iletişim özelliklerine sahip (engelleme veya bildirim imkanı olmayan) oyunlar PEGI 18 olarak derecelendirilecek.
PEGI Direktörü, yeni "ücretli rastgele öğeler" kategorisinin, kart paket sistemleri, gacha sistemleri ve rastgele öğelerin kilidini açan anahtarlar gibi mekanizmaları kapsadığını belirtti. Bu tür öğeleri satan herhangi bir oyun PEGI 16 derecesi alacak. Bununla birlikte, yayıncıların bu derecelendirmeyi PEGI 7 veya PEGI 12'ye düşürme yolları olabileceği ve bu değişikliklerin henüz deneme aşamasında olduğu da eklenen bilgiler arasında. Yağmalama kutuları içeren oyunların PEGI 3 derecesi almasının ise artık mümkün olmayacağı anlaşılıyor.
Bu yeni kategorilere göre derecelendirilecek ilk oyunların bu yaz piyasaya sürülenler olması bekleniyor. Özellikle spor oyunlarında büyük bir değişim yaşanması öngörülüyor. Mevcut durumda PEGI 3 derecelendirmesi alan birçok popüler spor oyunu, yağmalama kutusu içeren "Ultimate Team" gibi modlar nedeniyle PEGI 16 derecesini alabilir. Bu durum, oyun satışlarını nasıl etkileyeceği bilinmese de, ebeveynlere oyun içi satın alımların riskleri hakkında daha fazla bilgi sunacak.
Yağmalama kutuları uzun süredir eleştiri odağı olmuş durumda ve birçok ülkede yasal düzenleme çabaları bulunuyor. PEGI'nin bu adımı, oyun şirketlerinin yağmalama kutuları ve mikro ödemeler konusundaki yaklaşımlarını değiştirmelerine yol açabilir ve daha adil bir oyun ekosistemi oluşturulmasına katkı sağlayabilir.
PEGI Direktörü, önümüzdeki aylarda bazı şirketlerin bu duruma tepki gösterebileceğini ancak mevcut düzenleyici baskı ve endüstrinin sorumlulukları göz önüne alındığında, firmaların durumu değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
