Yetişkinliğe adım atarken oyun oynamak için ayırdığımız zaman giderek azalıyor. Eğlenceyi ve hayal gücünü ciddiyet ve yoğun bir gündelik yaşamla takas etme eğilimindeyiz.
Ancak yapılan araştırmalar, yetişkinlerin de tıpkı çocuklar gibi oyunculuktan büyük fayda sağladığını açıkça ortaya koyuyor.
Bilimsel çalışmalar, oyun dolu aktivitelere katılan yetişkinlerin stresle daha iyi başa çıktığını, daha pozitif duygular hissettiğini, zorluklar karşısında daha dirençli olduğunu ve genel yaşam memnuniyetlerinin daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Özellikle yeni Zelanda'daki ailelerle yapılan bir araştırmanın sonuçları, yapılandırılmamış oyunun desteklenmesinin yetişkinlerin stresini azaltmaya, daha güçlü bağlar kurmalarına yardımcı olurken aynı zamanda günlük aile yaşamında oyunculuğu da normalleştirebildiğini vurguluyor.
Sürekli bir yoğunluk gerektiren dünyamızda oyun, kaybetme riski taşıdığımız spontanlık, birliktelik ve eğlenme özgürlüğü gibi temel nitelikleri bizlere sunuyor.
Yetişkinlikteki oyun, çocukluktaki oyunlardan farklılık gösterebilir. Oyuncaklar veya oyunlar yerine, günlük deneyimlere yaklaşım biçimimizle daha çok ilgilidir.
Yetişkin oyunu fiziksel, sosyal, yaratıcı veya hayali olabilir. Hareket, müzik, mizah, hikaye anlatımı, problem çözme veya sadece bir şeyi keyif aldığı için yapmak gibi unsurları içerebilir.
Bir aktiviteyi oyun haline getiren şey formu değil, arkasındaki zihniyettir: merak, açıklık ve sabit bir sonuç olmadan etkileşim kurma isteği. Yetişkinler için oyun, genellikle hobilerin ve iş ile yükümlülüklerin dışındaki keşif anlarının içine dokunur.
Yetişkin Hayatında Oyunun Faydaları
Yakın zamanda yapılan bir çalışma, yaşlı yetişkinlerde oyunculuk ile bilişsel sağlık arasında potansiyel bir nörobiyolojik bağlantı olduğunu öne sürüyor.
Temelde oyun, baskı ve performanstan sıyrılmamızı sağlayan bir sıfırlama alanı sağlar. Bunu yaparak, sadece stres düzenlemesini desteklemekle kalmaz, aynı zamanda yetişkinlik boyunca duygusal dengeyi ve yaşam kalitesini sürdürür.
Oyunculuğun değeri bireyin ötesine de geçer. Sosyal bağlamlarda oyun dolu etkileşim, insanların zaman içinde nasıl etkileşimde bulunduğunu ve birlikte nasıl başa çıktığını şekillendiren paylaşılan duygusal kaynakların oluşmasına yardımcı olur.
Yetişkinlerde oyunculuk aynı zamanda, özellikle sosyal durumlarda duyguları algılama ve yönetme konusunda daha güçlü bir yetenek de dahil olmak üzere daha yüksek duygusal zeka ile ilişkilidir. Gözlemsel çalışmalar, oyun dolu etkileşimde bulunan yetişkinlerin başkalarıyla olan etkileşimlerinde daha empatik, karşılıklı ve pozitif olduğunu ve böylece sosyal bağlantı ve aidiyet duygusunu güçlendirdiğini göstermektedir.
Önemlisi, oyunun yaş sınırlarını aşma gibi eşsiz bir yeteneği vardır. Yetişkinler ve çocuklar birlikte oyun oynadığında, ilgisiz olsalar bile yaş, rol ve statü farklılıkları ortadan kalkar, yerini ortak keyif ve etkileşim alır.
Araştırmalar, bu nesiller arası oyun deneyimlerinin ilişkileri güçlendirebileceğini, refahı destekleyebileceğini ve yaşa dayalı önyargıları azaltabileceğini göstermektedir. Oyun, modern yaşamın sıklıkla pekiştirdiği yaş farklılıklarını köprüleyen ortak bir dil haline gelir.
Yaptığımız çalışmaların da vurguladığı gibi, yapılandırılmamış oyun çağdaş yaşamda hem mümkün hem de anlamlı olmaya devam etmektedir. Aileler, çocukların gelişiminin yanı sıra aile bütünlüğü ve ortak refah için de faydalar bildirmektedir. Bu bulgular, oyunun aile ve toplum yaşamının olağanüstü değil, sıradan bir özelliği olarak işlev görebileceğini düşündürmektedir.
Günlük Hayatta Oyun İçin Yer Açmak
Eğer oyun yaşam boyu önemliyse, içinde bulunduğumuz mekanlar bunu desteklemelidir.
Ancak çoğu kamusal alan oyunu hala öncelikli olarak çocuklar için tasarlanmış bir şey olarak ele almaktadır. Kentsel tasarım alanındaki araştırmalar, yetişkinler için en etkili oyun dolu ortamların, kendilerini oyun alanı olarak duyurmayan, bunun yerine günlük ortamlara oyun olasılıklarını yerleştiren ortamlar olduğunu göstermektedir.
Büyük basamaklar, basamak taşları, etkileşimli oturma yerleri veya kıvrımlı yollar gibi özellikler keşfetmeyi, denge kurmayı ve hareketi teşvik edebilir. Bazı şehirlerde bu, kamusal alana entegre edilmiş yetişkin boyutunda oyun öğelerine kadar genişler; rutin hareketi oyun dolu etkileşime dönüştüren müzikli salıncaklar gibi.
Bu örneklere rağmen, oyun odaklı tasarım hala kuraldan çok istisna konumundadır ve çoğu kamusal oyun altyapısı hala çocuk alanlarında yoğunlaşmaktadır. Yetişkin oyununu günlük yaşamın bir parçası olarak davet eden şehirler tasarlamak, kapsayıcılık, sosyal bağlantı ve nüfus refahı açısından değerli bir yatırım olabilir.
Oyunu destekleyen ortamlar sadece fiziksel değil, aynı zamanda sosyaldir. Kentsel tasarım oyun dolu hareketi davet edebileceği veya caydırabileceği gibi, sosyal normlar da yetişkin hayatında oyunun kabul edilebilir olup olmadığını şekillendirir.
Oyun utanç verici, keyfi veya özür dilenmesi gereken bir şey olarak ele alındığında hızla ortadan kaybolur. Ancak oyun dolu davranış görünür ve sıradan olduğunda, başkalarının katılması daha kolay hale gelir.
Oyun uzun süredir çocuklukla sınırlı veya nadir eğlence anlarına ayrılmış, yetişkin yaşamından ayrı bir şey olarak ele alınmıştır. Ancak kanıtlar, oyunculuğun erken gelişimin çok ötesinde önemli olmaya devam ettiğini göstermektedir.
Oyunun yetişkin yaşamının meşru bir parçası olarak yeniden çerçevelenmesi, yaşam boyu refah hakkında düşünmenin yeni yollarını açar.
