NVIDIA'nın yapay zeka destekli görüntü iyileştirme teknolojisi DLSS (Deep Learning Super Sampling), yeni sürümü DLSS 4.5 ile oyun deneyimini bir üst seviyeye taşımaya hazırlanıyor. Özellikle Super Resolution (Yeniden Yapılandırma) ve Frame Generation (Kare Üretimi) teknolojilerinde yapılan yenilikler, oyunculara daha keskin görüntüler ve daha akıcı bir oynanış vadediyor. Tüm GeForce RTX GPU kullanıcıları için sunulacak olan bu güncelleme, oyunlarda görsel kaliteyi artırırken performans dengesini korumayı hedefliyor.
DLSS 4.5 Nedir? Teknik Bir Bakış
DLSS 4.5, temel olarak DLSS 4'ün üzerine inşa edilmiş ve özellikle Super Resolution (SRP) modeli ile Multi-Frame Generation (MFG) teknolojisinde önemli geliştirmeler sunuyor. Temelinde, DLSS, oyunları daha düşük çözünürlüklerde render ederek ve derin öğrenme sinir ağları kullanarak daha yüksek çözünürlüklere yükselterek, görsel doğruluktan minimum kayıpla yüksek performans elde etmeyi amaçlayan bir teknoloji.
DLSS 4.5 Super Resolution
DLSS 4.5'in en dikkat çekici yeniliklerinden biri, Super Resolution (yani zamansal ölçekleme) için ikinci nesil transformer modelini kullanmasıdır. Bu yeni model, çok daha büyük bir veri kümesi üzerinde eğitilmiş gelişmiş bir derin öğrenme sinir ağıdır. Bu sayede, teorik olarak, ilk nesil transformer modeline kıyasla önemli ölçüde geliştirilmiş görüntü yeniden yapılandırması, kenar düzeltme (anti-aliasing) ve zamansal kararlılık sunması bekleniyor. Bu da oyunlarda daha ince kenarlar, daha keskin detaylar ve görsel artefaktların (parlama ve gölgelenme gibi) azalması anlamına geliyor.
Bu ikinci nesil transformer modeli, daha fazla bağlam farkındalığı ile doğrudan lineer uzayda çalıştığı için, önceki modellere göre yüksek kontrastlı aydınlatmaları ve karmaşık detayları daha doğru bir şekilde koruyabilir. NVIDIA mühendislerine göre, bu yeni model, önceki modele göre yaklaşık beş kat daha fazla çıkarım (inference) hesaplama gerektiriyor. Bu, oyun motorundan gelen piksel örnekleme ve hareket vektörü verilerini kullanarak daha kaliteli bir görüntü yeniden oluşturduğu anlamına geliyor. Gerçek dünyada bu, önceki DLSS 4 SR modeline kıyasla daha keskin kenar düzeltme, daha iyi hareket netliği ve gelişmiş aydınlatma doğruluğu demek.
DLSS 4.5 Dinamik Multi-Frame Generation
Super Resolution'a ek olarak, DLSS 4.5, makine öğrenmesi tabanlı kare enterpolasyonu olan Multi-Frame Generation (MFG) teknolojisinde de büyük bir yenilik getiriyor. DLSS 4.5, önceki 4X MFG modundan geliştirilerek yeni bir 6X MFG modu sunuyor. Bu yeni özellik, her render edilen kare başına beş adede kadar ek kare üretebiliyor. Bu, özellikle yüksek yenileme hızına sahip monitörlerde akıcılığı önemli ölçüde artırabilir.
Ayrıca, DLSS 4.5, Dinamik Multi-Frame Generation (Dinamik MFG) özelliğini de beraberinde getiriyor. Bu sistem, GPU performansınız ile ekranınızın yenileme hızı (veya belirlenen bir kare hızı hedefi) arasındaki dengeye göre gerçek zamanlı olarak sıfırdan beş adede kadar kare üretimini ayarlayabiliyor. Bu, GPU'nuz hedef yenileme hızına ulaşmakta zorlandığında daha fazla kare üreterek görsel akıcılığı artırırken, GPU yükü azaldığında üretilen kare sayısını azaltarak görsel temizlik ve sistem gecikmesi arasında optimum bir denge sağlıyor.
DLSS 4.5 Super Resolution Nasıl Etkinleştirilir ve Kullanılır?
DLSS 4.5 Super Resolution, en son NVIDIA uygulaması güncellemesi aracılığıyla tüm GeForce RTX kullanıcıları için kullanılabilir durumda. Güncelleme ile birlikte NVIDIA, Super Resolution Ön Ayarlarının uygulanma şeklini geliştirerek, oyunlarda ve uygulamalarda ikinci nesil transformer modelinin iyileştirmelerinden yararlanmayı kolaylaştırdı.
Oyunlarınızda DLSS 4.5 Super Resolution'ı etkinleştirmeden önce, hem NVIDIA uygulamanızın hem de grafik sürücünüzün güncel olduğundan emin olun. NVIDIA uygulaması (varsayılan olarak başlatıldığında otomatik olarak güncellenir) ve en son GeForce Game Ready sürücüsü ile birlikte DLSS 4.5 SR modeli, ön ayarlar (Preset M ve L) aracılığıyla sunulur. Bu ayarlar, NVIDIA uygulamasındaki "DLSS Geçersiz Kılma – Model Ön Ayarları" ayarından, genel olarak veya oyuna özel olarak zorlanabilir.
"Önerilen" (Recommended) Yeni Tercih Edilen Super Resolution Geçersiz Kılma Ayarı
NVIDIA uygulamasının önceki sürümlerinde, bu geçersiz kılma menüsü en son DLSS SR modeli/Ön Ayarı kombinasyonlarını otomatik olarak seçmek için "En Son" (Latest) etiketli bir Ön Ayar kullanıyordu. DLSS 4.5 ile NVIDIA, bu seçeneği "Önerilen" (Recommended) adında yeni bir Ön Ayar ile değiştirdi. Bu değişiklik, seçtiğiniz kalite moduyla uygun Super Resolution modelini eşleştirmek için tasarlanmıştır. Şu şekilde çalışır:
- Model M, Performans modunda (çözünürlük ekseni başına %50) uygulanır.
- Model L, Ultra Performans modu (çözünürlük ekseni başına %33) için tercih edilen seçenektir.
- Model K, DLAA (çözünürlük ekseni başına %100), Kalite (çözünürlük ekseni başına %67) ve Dengeli (çözünürlük ekseni başına %58) gibi diğer SR modlarında kullanılır.
"Önerilen" seçeneğini kullanmak, NVIDIA uygulamasının geçersiz kılmasının uygulanan ölçekleme modu için en iyi DLSS Super Resolution transformer modeli/Ön Ayar kombinasyonunu seçeceğini garanti eder. Bu yaklaşım, ölçekleme doğruluğu ve maliyet arasında denge kurma konusunda daha fazla esneklik sağlar.
Görsel Karşılaştırmalar: DLSS Super Resolution 4.5 Aksiyonda
DLSS 4.5 Super Resolution'ın DLSS 4 SR'ye kıyasla nasıl bir tablo çizdiğini anlamak için, statik ekran görüntüleri ve yavaşlatılmış video kliplerle çeşitli çözünürlüklerde ve ölçekleme modlarında karşılaştırmalar yapmak gerekiyor. Hareket halindeki parlamalar, gölgelenmeler, disoklüzyon artefaktları veya zamansal kararsızlıklar gibi özellikler, yalnızca hareket sırasında görülebilen detaylar olduğu için hareketsiz görüntüler bazen yanıltıcı olabilir.
Bu karşılaştırmalarda, Assassin’s Creed Shadows, Black Myth: Wukong, Grand Theft Auto V Enhanced, Cyberpunk 2077 ve Horizon Zero Dawn Complete Edition gibi modern oyunlar inceleniyor. Bu oyunlar farklı oyun motorlarına sahip oldukları için, DLSS SR'nin makine öğrenmesi tabanlı zamansal ölçekleme yaklaşımının hem güçlü hem de zayıf yönlerini vurgulayabilirler.
Statik ekran görüntüleri incelendiğinde, yeni DLSS SR 4.5 modelinin görüntüye ekstra detay, keskinlik ve özellikle netlik getirdiği görülüyor. Hareketli görüntülerde ise, yeni ölçekleme modeli, daha az gölgelenme, parlamalar ve disoklüzyon artefaktları gibi görsel kalite iyileştirmeleri sunuyor. Ancak, bazı durumlarda özellikle yaprakların renderlanmasında titremeler görülebiliyor.
Performans Değerlendirmeleri
Birçok topluluk raporu ve erken testlere göre, DLSS 4.5 Super Resolution, daha gelişmiş görüntü yeniden yapılandırması için önemli ölçüde daha fazla tensor çekirdek hesaplaması gerektirdiği için, DLSS 4 SR'nin ilk nesil transformer modeline göre daha yüksek bir performans maliyeti getiriyor. Bu ek hesaplama yükü, özellikle FP8 hassasiyet desteği olmayan eski RTX GPU'larda, aynı ölçekleme modunda önceki sürüme kıyasla fark edilebilir performans düşüşlerine yol açabiliyor.
Yapılan performans karşılaştırmaları, yeni ölçekleme modelinin GPU üzerinde daha ağır olduğunu ve render çözünürlüğü ne kadar yüksek olursa, performans etkisinin o kadar büyük olacağını gösteriyor. Bu nedenle, oyuncuların kendi sistemleri ve tercih ettikleri görsel kalite ile performans dengesini bulmak için çeşitli DLSS SR modeli/Ön Ayar kombinasyonlarını denemeleri tavsiye ediliyor.
Son Sözler
DLSS 4.5 Super Resolution, önceki nesile kıyasla görsel kalitede belirgin iyileştirmeler sunuyor. Çoğu durumda daha keskin kenar düzeltme, geliştirilmiş zamansal kararlılık ve azalan gölgelenme ve parlamalar görüldü. Ancak, bu iyileştirmeler, özellikle eski donanımlarda performans maliyeti ile birlikte geliyor. Yeni model, bazen aşırı keskin görsellere veya titremelere de neden olabiliyor.
Yine de, DLSS 4.5 SR, desteklenen oyunlarda daha net görüntüler ve geliştirilmiş hareket netliği sunarak oyuncuların büyük çoğunluğu tarafından takdir edilecek anlamlı bir görsel ilerleme temsil ediyor. Ancak, performans maliyetleri ve zaman zaman yaşanan görsel gerilemeler, her durumda veya oyunda en iyi seçenek olmayacağı anlamına geliyor. Gerçek dünya testleri, oyunlarınız ve tercih ettiğiniz görsel profil için doğru Ön Ayarı seçmede hala kritik öneme sahip.
Gelecekte, Dinamik Multi-Frame Generation ve yeni 6X MFG çarpanı gibi özellikler, özellikle yüksek yenileme hızına sahip monitörlerde MFG'nin kullanışlılığını daha da artırmayı vaat ediyor.
