NASA'nın merakla beklenen insanlı Ay görevi, devasa yeni roketinin tanıtım testinde yaşanan hidrojen yakıt sızıntıları nedeniyle en az Mart ayına kadar ertelendi. Bu durum, uzay ajansının Ay'a astronot gönderme planlarını aksattı.
Üç yıl önce de Space Launch System (SLS) roketinin ilk test uçuşunu erteleyen aynı sorun tekrar yaşandı. Bu ilk test uçuşu, oldukça yanıcı ve tehlikeli olan hidrojen sızıntıları nedeniyle aylarca gecikmişti.
NASA yetkilileri, bu durumun kendilerini hazırlıksız yakaladığını belirtti. Yakıt yükleme işleminin erken aşamalarında ortaya çıkan ve saatler sonra tekrarlanan sızıntılar, geri sayımı beş dakikada durdurmak zorunda bıraktı. Uzay ajansı yetkilileri, güvenlik limitlerini aşan hidrojen sızıntısı nedeniyle geri sayımı tamamen tamamlamak istediklerini ancak bu durumun mümkün olmadığını ifade etti.
Yetkililer, bir aylık ertelemenin, dört astronotu (üç ABD'li ve bir Kanadalı) Ay çevresindeki göreve göndermeden önce yeni bir yakıt ikmal testi yapılmasına olanak tanıyacağını söyledi. Geri sayım tanıtım testinin ne zaman tekrarlanabileceği ise henüz belirsizliğini koruyor.
Yönetim, deforme olmuş veya hasar görmüş contalarda veya diğer bileşenlerde yapılacak onarımların muhtemelen fırlatma rampasında tamamlanabileceğini belirtti. Aracı Montaj Binası'na geri götürmek, daha uzun bir ertelemeye yol açabilir.
Eksi 253 Santigrat derece (-423 Fahrenheit) sıcaklıktaki sıvı hidrojenin akışını tekrarlayan şekilde kesmek ve roket ile yakıt hatları arasındaki alanı ısıtarak gevşek contaları yerine oturtmaya çalışmak gibi denemeler yapıldı. Ancak bu girişimler ve önceki uçuşu mümkün kılan hidrojen akışı ayarlamaları da sorunu çözmedi.
Görev, en erken 6 Mart'a ertelendiği için, görev komutanı Reid Wiseman ve ekibine karantinadan çıkmaları için izin verildi. Yeni kalkış denemesinden iki hafta önce tekrar karantinaya girecekler.
Wiseman, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, tanıtım testinin nasıl geçtiğiyle gurur duyduğunu belirterek, özellikle fırlatma ekibinin tehlikeli ve affetmez işleri yaparken karşılaştığı zorlu senaryoyu bildiğini ifade etti.
Yetkililere göre, fırlatma alanındaki aşırı soğuk, yakıt sızıntılarına veya başka bir soruna katkıda bulunmadı. Isıtıcılar, 98 metrelik (322 fit) roketin üzerindeki Orion kapsülünü sıcak tutarken, sürekli gaz akışı roket ve yer sistemlerini korudu.
NASA'nın Operasyonlardan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Amit Kshatriya, SLS'nin "deneysel bir araç" olduğunu ve öğrenilecek daha çok ders olduğunu vurguladı. Yakıt testleri ve uçuşlar arasındaki yılların yardımcı olmadığını da ekledi.
Kshatriya, düzenlediği basın toplantısında, "Challenger'dan neredeyse dört gün ve 40 yıl sonra bile, bu sandalyelerden birinde oturan hiç kimsenin bu araçlara operasyonel demesi gerekmediğini hatırlıyorum" dedi.
NASA, her ay sadece birkaç günü Ay etrafında uçmak için kullanabiliyor; bu, astronotların 1972'den bu yana ilk kez Ay'a uçuşu olacak.
Bu yaklaşık 10 günlük görevde Ay'a iniş yapmayacaklar veya Ay yörüngesine girmeyecekler. Bunun yerine, birkaç yıl sonra diğer astronotların Ay'a inişi öncesinde yaşam destek ve diğer kritik kapsül sistemlerini kontrol edecekler.
NASA, 1960'lar ve 1970'lerde Apollo göreviyle 24 astronotu Ay'a göndermişti. Yeni Artemis programı, Ay'ın güney kutup bölgesine ulaşmayı ve mürettebatı Ay yüzeyinde çok daha uzun süreler tutmayı hedefliyor.
