Akdeniz diyetinin özel bir uyarlaması olan MIND diyeti, beyin yaşlanmasını yavaşlatmakla ilişkilendirildi. Yeni bir araştırmaya göre, bu beslenme biçimi beyin dokusunun zamanla daha az kaybolmasına yardımcı oluyor.
Orta ve ileri yaştaki 1.647 yetişkinin dahil edildiği bir çalışmada, MIND diyetine sıkı sıkıya uyan katılımcılarda beyin dokusu kaybının daha az olduğu gözlemlendi. Özellikle düşünme, hatırlama ve karar verme gibi önemli işlevleri yerine getiren gri madde kaybı üzerinde olumlu bir korelasyon saptandı.
MIND diyetine daha yakın beslenen katılımcılarda, beyindeki doku kaybının bir göstergesi olan ventrikül genişlemesinin daha az olduğu da belirlendi.
MIND diyeti kurallarına en sıkı şekilde uyanlar, çalışma süresi boyunca beyinlerinde ortalama 2.5 yıllık daha yavaş bir yaşlanma sürecine eşdeğer değişiklikler yaşadı. Katılımcılar, yaklaşık 12 yıl boyunca kendi bildirimlerine dayalı beslenme alışkanlıkları ve MRI beyin taramaları ile takip edildi.
Araştırmacılar, yayımlanan makalelerinde şu ifadeleri kullandı: "Antioksidanlar açısından zengin, böğürtül gibi MIND diyeti önerilen gıdalar ve kümes hayvanları gibi yüksek kaliteli protein kaynakları, oksidatif stresi azaltarak nöronal hasarı hafifletebilir. Buna karşılık, sağlıksız yağlar, trans yağlar ve ileri glikasyon son ürünleri açısından zengin fast food ve kızarmış yiyecekler iltihaplanmaya ve damar hasarına katkıda bulunabilir."
Birden fazla faydası olduğu bilinen MIND diyeti, iki farklı sağlıklı beslenme planının birleşiminden oluşuyor. Temelini, bitkisel gıdalar ve kuruyemişlerin yüksek tüketimini, balık ve süt ürünlerinin orta düzeyde yer almasını ve kırmızı etin az tüketilmesini içeren Akdeniz diyeti oluşturuyor. Akdeniz diyetinin uzun yaşam ve bilişsel gerilemenin yavaşlaması da dahil olmak üzere birçok sağlık faydasıyla ilişkilendirildiği çok sayıda araştırma ile kanıtlanmış durumda.
Diğer bileşen ise yüksek tansiyonu düşürmeyi ve meyve, sebze, tam tahıllar ve az yağlı süt ürünlerine odaklanarak sağlığın diğer alanlarını iyileştirmeyi amaçlayan Hipertansiyonu Durdurmak İçin Beslenme Yaklaşımları (DASH) diyeti.
MIND diyeti, Akdeniz diyeti ve DASH diyetinin yanı sıra bilişsel gerilemeyi önlemeye yönelik ek düzenlemeler içeriyor. Önceki çalışmalar, bu diyetin demans riskini azaltabildiğini ve beyin keskinliğini koruyabildiğini ortaya koymuştu.
Yeni çalışmada, Çin'deki Zhejiang Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden bilim insanlarının liderliğindeki uluslararası bir araştırmacı ekibi, MIND diyetinin beyin yaşlanması üzerindeki etkilerini inceledi. Katılımcılardan herhangi bir özel diyeti takip etmeleri istenmedi, ancak beslenme alışkanlıklarının MIND diyetiyle ne kadar uyumlu olduğuna göre puanlandı. Ekip, daha yüksek uyum gösterenlerin beyin yaşlanması üzerinde daha büyük faydalar gördüğünü, bunun da MIND diyetinin beyin sağlığı için faydalı olduğuna dair kanıtları güçlendirdiğini belirtti.
Araştırmacılar, "Gri madde atrofisi ve ventrikül hacminin genişlemesi, beyin yaşlanmasının iyi bilinen belirteçleridir. Nöronal hücre gövdeleri, dendritler ve sinapslar açısından zengin olan gri madde, hafıza, öğrenme ve karar verme süreçlerinde kilit rol oynar. Ventrikül hacminin genişlemesi ise beyin dokusu kaybına serebrospinal sıvıyla dolu alanların genişlemesinin eşlik ettiği beyin atrofisini yansıtır" diye yazdı.
Ancak, veriler doğrudan neden-sonuç ilişkisini göstermekten uzaktır. Yaş ve eğitim gibi birçok ek faktör hesaba katılmış olsa da, uyku kalitesi veya genetik gibi diğer faktörler dikkate alınmadı. Bu çalışmada özellikle takip edilmeyen, hem diyeti hem de beyin yaşlanmasını etkileyebilecek başka etkenler de olabilir.
Bulgular arasında bazı beklenmedik sonuçlar da yer aldı. Tam tahıllı gıdalar, gri maddede daha hızlı düşüşlerle ilişkilendirilirken, daha yüksek peynir tüketiminin beyin sağlığındaki düşüşleri yavaşlattığı görüldü. İlginç bir şekilde, peynir MIND diyetinin sınırlanmasını önerdiği gıdalardan biridir.
Sonuç olarak, kişiden kişiye ve sağlık durumlarına göre MIND diyetinin etkinliğinde bir miktar değişkenlik olduğu açıkça görülüyor. Bununla birlikte, genel olarak çalışma, diyet ve beyin sağlığının ne kadar yakından ilişkili olduğuna dair değerli yeni kanıtlar sunuyor.
Çok sayıda çalışma, diyet seçimlerinin Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklar geliştirme olasılığını etkileyebildiğini ortaya koymuştur. Araştırmacılar, gelecekteki çalışmaların daha büyük ve daha çeşitli insan gruplarıyla bu bulguları genişletebileceğini öne sürüyor.
Araştırmacılar, "Sonuçlar, belirli diyet modellerinin beyin yaşlanmasını ve nörodejenerasyonu nasıl etkilediğini daha fazla ortaya çıkarmak için ek uzun vadeli çalışmalara olan ihtiyacı vurgulamaktadır. Bu da beyin sağlığını iyileştirmek için gelecekteki diyet müdahale programlarına ışık tutacaktır. Yaşlanan nüfuslar ve Alzheimer hastalığı ile Parkinson hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıkların artan yükü göz önüne alındığında, MIND diyetini yaşlanan nüfuslar için diyet kılavuzlarının bir parçası olarak teşvik etmek bu zorlukla mücadele etmek için erişilebilir bir strateji olabilir" diye belirtiyor.
Araştırma, Journal of Neurology Neurosurgery & Psychiatry'de yayımlandı.
