Yapay zeka teknolojilerinin hızla geliştiği günümüzde, bu sistemlerin ihtiyaç duyduğu devasa enerji miktarı önemli bir sorun teşkil ediyor. Microsoft, yapay zeka veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamak için yüksek sıcaklık süperiletkenlerini (HTS) kullanma potansiyelini araştırıyor. Süperiletkenlerin sıfır direnç özelliği sayesinde, bu kablolar aracılığıyla iletilen elektrikte voltaj düşüşleri yaşanmayacak ve ısı üretimi sıfıra inecek. Bu durum, enerji kaybını önemli ölçüde azaltacak.
Geleneksel bakır ve alüminyum kablolara kıyasla, HTS kablolar daha hafif ve daha az yer kaplama avantajına sahip. Örneğin, geleneksel elektrik hatları, kablolar arasındaki elektriksel alanların birbirini etkilemesini önlemek gibi nedenlerle genellikle 70 metreye kadar alana ihtiyaç duyarken, HTS kablolar yalnızca 2 metrelik bir hendekle yetinebiliyor.
HTS teknolojisi onlarca yıldır araştırılsa da, son gelişmeler bu teknolojinin yaygın kullanımını daha uygulanabilir hale getirmiş gibi görünüyor. Bu teknolojinin karşılaştığı en büyük zorluk, iletkenleri optimum sıcaklıkta tutmak için gereken kriyojenik (çok düşük sıcaklık) teknolojisidir. Cıva gibi klasik element süperiletkenlerin 10 Kelvin'in altında çalışması gerekirken, HTS malzemelerinden yapılmış iletkenler bile yaklaşık -200 Santigrat dereceye yakın sıcaklıklara ihtiyaç duyuyor.
Yapay zeka sistemlerinin artan güç talebi, hali hazırda sıradan kullanıcıları da etkilemeye başlamış durumda. Hatta üst düzey yöneticiler tarafından yapılan açıklamalarda, şirketlerin yeterli enerji olmaması nedeniyle birçok yapay zeka çipini kullanılamaz durumda beklettiği belirtiliyor.
Bu durum karşısında, Microsoft yapay zeka veri merkezlerini inşa ederken “Toplum Odaklı Yapay Zeka Altyapısı” çerçevesini takip edeceğini duyurdu. Şirketin bu çerçevedeki en önemli vaadi, veri merkezlerinin elektrik fiyatlarını artırmayacak olması. Bu, şirketin planladığı veri merkezleri için gerekli enerji santralleri ve diğer altyapılara yatırım yapma maliyetinin artması anlamına geliyor. Ancak Microsoft, sadece daha fazla elektrik hattı ve tesis inşa etmekle kalmayıp, sistemdeki verimsizliklerin yol açtığı israfı azaltmak da istiyor.
Veri merkezlerinin devasa elektrik talebi, HTS teknolojisini ekonomik olarak uygulanabilir hale getiriyor. Özellikle bu teknolojinin, trafo merkezleri ve diğer geleneksel güç altyapılarının gerektirdiği büyük alanları azaltması bekleniyor. Daha da önemlisi, şirket henüz tam olarak çalışıp çalışmayacağı garanti olmayan küçük modüler reaktörler üzerinde araştırma ve geliştirme yapmaya devam ederken, HTS teknolojisi daha fazla veri merkezinin daha az şebeke elektriğiyle kurulabilmesini sağlayabilir. Yüksek sıcaklık süperiletkenlerinin uygulanabilir hale gelmesi, yapay zekanın şaşırtıcı ekonomik etkilerinin teknoloji yığınının her alanında sınırları genişlettiğinin bir başka örneği olacaktır.
