Kızıl gezegen Mars'ta sıradan kayalıklardan fazlasının yaşandığına inanmak zor olsa da, bu tozlu ve paslı gezegenin oldukça ilginç olaylara sahne olduğu biliniyor.
Bu olayların çoğu kayalarla ilgili. Mars'ın kayalık bir gezegen olduğu bir gerçek. Hatta Mars'ta öylesine çok kaya var ki, çağlar boyunca çeşitli aşınmalardan geçen bu kayalar zaman zaman, dikkatli bakıldığında yapay veya biyolojik bir yapıya benzeyen ilginç formlar ortaya çıkarabiliyor.
Bu durum, bir nevi maymunların Shakespeare yazdığı fikrine benziyor. Shakespeare'i bulamasak da, ara sıra böceklere benzeyen kayalarla karşılaşmamız mümkün.
Son zamanlarda dikkat çeken ve büyük yankı uyandıran bu Mars illüzyonlarından biri, 2002 yılında ilk kez görülen ve Candor Chasma adı verilen, rüzgarın şekillendirdiği bir vadide yer alan üçgen bir piramit yapısına benzeyen göz alıcı bir oluşum.
Bu iddia, daha önce NASA görüntüleri üzerinden Mars'ta yapay yapıların varlığına dair fikirler öne sürmüş olan film yapımcısı Brian Cory Dobbs tarafından X platformunda paylaşılmasının ardından daha çok ilgi görmüş gibi görünüyor.
Paylaşım hızla yayıldı ve bu oluşumun kırpılmış görüntüleri sosyal medya ve magazin sitelerinde dolaşıma girdi.
Görüntüler aslında NASA'ya ait verilerden oluşuyor ve bölge ilk olarak 2001 yılında uydu görüntüleriyle fotoğraflanmış.
Piramit benzeri yapının belgelenmiş en eski tespiti, 2002 yılına dayanıyor. O dönemde bağımsız araştırmacı Wilmer Faust, Mars Global Surveyor (MGS) tarafından çekilen E06-00269 numaralı görüntüde fark ettiği garip bir özelliği vurgulamıştı.
Daha erken keşiflere dair sonradan ortaya çıkan iddialar zaman içinde tutarsızlıklar gösterse de, bir gerçek sabit kaldı: Candor Tetrahedron olarak adlandırılan bu yapı gerçekten de ilgi çekiciydi.
Keşfedildiği günden bu yana, bölge NASA'nın Mars Keşif Yörüngesi Aracı'ndaki (Mars Reconnaissance Orbiter) HiRISE kamerası gibi diğer uydular tarafından da görüntülendi.
HiRISE'ın yüksek çözünürlüklü görüntüleri çarpıcı olsa da, yaklaşıp etrafındaki araziye baktığınızda, bu yapının garip görünümünün azaldığını ve daha çok olduğu şeye benzediğini fark ediyorsunuz: Çevresindeki kanyonları şekillendiren erozyon güçleri tarafından oyulmuş, hafif engebeli bir dağ.
Candor Chasma, Mars'ın en büyük kanyonlarından biridir ve milyarlarca yıl boyunca su, toprak kaymaları, rüzgar ve hatta tektonik aktivite tarafından şekillenmiştir.
Ayrıca bilim insanlarının "pozitif rölyef tepeleri" olarak adlandırdığı jeolojik oluşumlarla da doludur. Bunlar, daha önce üzerlerini örten ana kayadan daha dayanıklı olan, daha önce gömülü kaya yapılarıdır; çevrelerindeki ana kaya aşındıktan sonra bu tepeler geride kalmıştır.
Bu tepeler küçük değil: Çapları 1 kilometreye (3.280 fit) kadar ulaşabilir ve yükseklikleri on metrelerce olabilir. Candor Tetrahedron'un çapı yaklaşık 290 metre ve 145 metre yükseklikle tipik bir tepeden biraz daha uzundur, ancak yine de katmanlı kayaların izole tepeler halinde şekillendiği bu daha geniş manzara içinde yer alır.
Bu durum, Dünya'daki doğal piramitlerden de çok farklı değil. Kolombiya'daki Cerro Tusa adlı dağ, çevresindeki araziden 457 metre yüksekliktedir ve 1,8 kilometrelik bir tabana sahiptir. Çin'in Guizhou eyaleti ise piramit şeklinde dağlarıyla ünlüdür.
Piramidin görüntüsüne yakından baktığınızda, Mars'ın şiddetli rüzgarları tarafından oyulmuş ve devam eden erozyonu işaret eden, dalgalı çizgilere sahip bir zeminde yer aldığını görebilirsiniz.
Ayrıca, dağdaki kenarların yapay bir yapıdan bekleneceği gibi geometrik olarak kusursuz olmadığını, engebeli ve düzensiz olduğunu ve üç kenarının da aynı boyutta olmadığını da görebilirsiniz.
İnsanların örüntü tanıma yeteneği güçlüdür; anlamsız verilerde anlam aramaktan kendimizi alamayız. Özellikle başka bir insana veya bir yüze benzeyen şeylere karşı hassasız, ancak geometrik şekiller ve yapılar da gözümüzü yakalayabilir.
Ancak Mars'ın ilginç olmak için pareidolia (anlamsız şeylerde anlam bulma eğilimi) gibi süslemelere ihtiyacı yok. Jeolojisi ve iklimi, hem ürkütücü derecede tanıdık hem de Dünya'da gördüğümüz hiçbir şeye benzemeyen manzaralar yaratmıştır.
Ve Mars Keşif Yörüngesi Aracı gibi teknolojiler sayesinde, bu manzaraları olağanüstü ayrıntılarla keşfedebilir, milyarlarca yıldır sadece rüzgarın estiği Mars'ın heybetli uçurumları ve sarp arazileri arasında durmayı hayal edebiliriz.
