NASA, Mars'taki Perseverance keşif aracının otonom sürüş kabiliyetlerini bir üst seviyeye taşıdı. Yapay zeka destekli bir teknoloji sayesinde araç, insan kontrolü olmadan iki gün boyunca Kızıl Gezegen'in yüzeyinde ilerlemeyi başardı.
Perseverance ekibi, yapay zekayı kullanarak aracın gideceği rotayı belirledi. Yapay zeka tarafından oluşturulan bu yol noktalarını takip eden Perseverance, toplamda 456 metre mesafe kat etti. Bu deneme, gelecekteki uzay görevlerinde otonom sistemlerin ne kadar kritik bir rol oynayabileceğini gösterdi.
Dünya'dan Mars'a gönderilen komutların yaklaşık 25 dakikalık bir gecikme süresiyle geri döndüğü düşünüldüğünde, keşif araçlarının kısa süreli de olsa kendi başlarına hareket edebilmesi büyük önem taşıyor. Normal şartlarda, Dünya'daki görevliler Mars'tan gelen görüntüleri ve topoğrafik verileri inceleyerek her biri yaklaşık 100 metrelik etaplar halinde sürüş planları hazırlıyor.
Ancak bu yeni denemede, yapay zeka Mars Reconnaissance Orbiter'dan alınan yörünge görüntülerinin yanı sıra dijital yükselti modellerini de analiz etti. Yapay zeka, kum birikintileri, kayalık alanlar ve engebeler gibi potansiyel tehlikeleri tespit ederek bunlardan kaçınan bir rota oluşturdu. Ardından, Perseverance'ın kendi otonom navigasyon sistemi devreye girerek bu rotayı takip etti.
Bu gelişme, uzay keşiflerinde yapay zekanın kullanım alanını genişletiyor. Yapay zeka, zorlu arazi koşullarında daha verimli hareket edebilme, görev verimliliğini artırma ve Dünya'dan uzaklaştıkça artan iletişim gecikmelerine rağmen daha fazla bilimsel veri toplama gibi imkanlar sunuyor.
NASA'nın bu alandaki çalışmaları uzun süredir devam ediyor. Perseverance'ın temel sürüş sistemi zaten otonom bir navigasyon sistemine sahip. Ancak insan müdahalesi olmadan aracın pozisyon belirsizliği gibi zorluklar, tam otonom sürüşün önündeki engellerden biri olarak görülüyor.
NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı'ndaki mühendisler, yapay zekanın, yörünge görüntülerini aracın yer seviyesi görüntüleriyle eşleştirerek aracın konumunu daha doğru bir şekilde belirlemesine yardımcı olabileceği konusunda iyimser. Bu tür gelişmeler, gelecekteki Mars rover'larının daha gelişmiş otonom navigasyon yeteneklerine sahip olmasını sağlayacak.
Yapay zeka sadece Mars ile sınırlı kalmayacak. NASA'nın Satürn'ün uydusu Titan'a göndereceği Dragonfly görevi gibi diğer uzay misyonlarında da yapay zeka, hem otonom navigasyon hem de veri işleme konusunda önemli rol oynayacak.
Bu tür akıllı sistemlerin uzay araçlarına entegre edilmesi, gelecekte Ay'da ve Mars'ta kalıcı insan varlığı için gerekli altyapıyı kurma ve daha uzak keşiflere imza atma konusunda dönüştürücü bir etki yaratacağı öngörülüyor.
