Çinli araştırmacılar, normalde yalnızca kuantum bilgisayarlar tarafından çözülebileceği düşünülen bir problemi, üstün yetenekli klasik süper bilgisayarlar kullanarak çözmeyi başardı. Bu dikkat çekici gelişme, bu ayın başlarında Chicago'da düzenlenen yüksek performanslı bilgi işlem konferansında duyuruldu. Yedi üniversite, laboratuvar ve araştırma merkezinden bilim insanlarının ortaklaşa yürüttüğü çalışma, kuantum hesaplama alanında önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Araştırmacıların üstesinden geldiği problem, atmosferdeki azotun amonyağa dönüştürülmesinde rol oynayan bir enzimin temelindeki metal-sülfür-demir çekirdeğinin en düşük enerji seviyelerini ve kuantum durumlarını belirlemekti.
Çinli Araştırmacılar, Kuantum Hesaplama Testi İçin Geliştirilen Problemi Çözmek İçin LineShine Exascale Süper Bilgisayarının 1.280 Düğümünü Kullandı
Çinli bilim insanlarının üzerinde çalıştığı problem, atmosferdeki azotun amonyağa dönüştürülmesinde görevli bir enzimin kimyasal merkezinin en düşük olası enerjisini, yani temel halini hesaplamayı içeriyordu.
Enzimin demir-molibden kofaktör (FeMoco) olarak bilinen kimyasal merkezi, 113 elektrona ve 76 yörüngeye sahip. Bu durum, elektronların yörüngeler arasında nasıl yerleşebileceğine dair tüm olası senaryoları takip etmenin hesaplama açısından son derece yoğun bir işlem olmasını gerektiriyor.
Dolayısıyla, olası yerleşimlerin sayısının çokluğu nedeniyle problemi kaba kuvvet yöntemiyle çözmek mümkün değildi ve tahmin algoritmaları da doğru sonuçlar vermiyordu. Bu nedenle FeMoco'nun temel hal enerjisini hesaplamak, gelecekteki kuantum bilgisayarların performansını ölçmek için bir standart haline gelmişti.
Ancak, Çinli araştırmacılar bu problemi, exascale süper bilgisayarlar kullanarak çözmeyi başardı. Detaylara göre, LineShine exascale süper bilgisayarının 20.480 düğümü üzerinde test edilen kod ve Çin'in Yeni Nesil Akıllı Süper Bilgisayarı (CNIS), çift duyarlılıkta saniyede 1.456 EFLOP/s (exaFLOPS) ve karma duyarlılıkta saniyede 5.626 EFLOP/s hesaplama hızına ulaştı.
Binlerce düğümde çalıştırılmasına rağmen, araştırmacılar problemi 1.280 düğüm kullanarak yalnızca 105 dakika gibi kısa bir sürede tamamlamayı başardı. Harcanan süre, bu gelişmenin kendisi kadar önemli çünkü kuantum bilgisayarlar için belirlenen FeMoco standardı, hataya dayanıklı bir kuantum bilgisayarın bu problemi 8.5 saatte çözeceği varsayımına dayanıyordu.
113 elektronlu ve 76 yörüngeli FeMoco modeli 2019 yılında bir standart olarak tanımlanmıştı. Bu yılın başlarında, bazı araştırmacılar klasik bilgisayar tekniklerinin FeMoco'nun temel hal enerjisini hesaplamak için kullanılabileceğini göstererek, klasik bilgisayarların bu standarttan tamamen dışlanıp dışlanamayacağı konusunda şüphe uyandırmıştı.
Kaynakça: wccftech.com