Satürn, halkalarıyla ünlü olsa da, bilim insanlarını uzun süredir başka bir nedenle de büyülüyor: Huzursuz atmosferi. Bu atmosfer, yıllarca sürebilen şiddetli rüzgarlar, inatçı megastorm'lar ve tuhaf hava olaylarıyla şekilleniyor.
Şimdi ise James Webb ve Hubble uzay teleskoplarından gelen iki yeni görüntü, halkalı gezegenin bulutlarının arasını temizleyerek, bilim insanlarına Satürn atmosferinin şimdiye kadarki en kapsamlı görünümünü sunuyor. Bu görüntüler, Satürn atmosferinin farklı yüksekliklerindeki katmanlarını inceleme olanağı sağlıyor.
Bu eşleştirilmiş gözlemler, Satürn'ün en tuhaf özelliklerinden birini yakalıyor: Kuzey kutbundaki ünlü altıgen yapı. Her iki görüntüde de altı taraflı jet akımının soluk kenarları görülüyor. Satürn'ün kuzey kutbu 15 yıllık kış karanlığına gireceği için, bu görüntüler 2040'lara kadar altıgenin yüksek çözünürlüklü son görüntüleri olabilir.
Satürn atmosferini incelemek, sadece büyük, gezegen boyutundaki fırtınaların nasıl büyüyüp geliştiğini anlamamıza yardımcı olmakla kalmıyor, aynı zamanda gezegenin milyarlarca yıl boyunca nasıl oluştuğu ve evrimleştiği hakkında da daha fazla fikir veriyor.
İki Farklı Açıdan Görülen Bir Gezegen
Ağustos 2024'te Hubble, dış gezegenlerin atmosferlerini yıllık olarak izleyen on yıllık bir proje olan Outer Planet Atmospheres Legacy programının bir parçası olarak Satürn'ün görünür ışık görüntüsünü çekti. James Webb Uzay Teleskobu (JWST), birkaç ay sonra, Kasım 2024'te kızılötesi görüntüsünü yakaladı. 14 hafta arayla çekilen bu gözlemler, halkalı gezegenin kuzey yarımküre yazından 2025 ekinoksununa doğru ilerlediğini gösterdi.
İki teleskop, çok farklı Satürnler gördü.
Hubble, Satürn'ün soluk sarı bantlarını ve parlak beyaz halkalarını yakalarken, JWST'nin kızılötesi görüntüsü daha da çarpıcı ayrıntıları ortaya çıkardı. Kızılötesi görünümde, Satürn'ün halkaları, 'yüksek derecede yansıtıcı su buzundan yapılmış olmaları' nedeniyle parlayan maviye dönüştü. Satürn'ün kutupları da tuhaf bir gri-yeşil renkte parlıyordu ve yaklaşık 4,3 mikron dalga boylarında ışık yayıyordu. NASA, bu emisyonların yüksek irtifa aerosollerinden yansıyan ışık veya kutup ışıklarından (aurora) kaynaklanabileceğini öne sürdü.
Satürn güney baharına doğru eğilimini sürdürürken, her iki uzay teleskobu da atmosferini gözlemlemeye devam edecek ve gezegenin hava dinamikleri hakkında daha fazla bilgi ortaya çıkaracaktır. O zamana kadar Satürn, en ilginç sırlarından bazılarını bulutlarının ardında saklamaya devam ediyor.
