İnternet dünyasında yaşanan hızlı bir değişim, web trafiğinde önemli bir dönüm noktasının yaşandığını gösteriyor. Güvenlik ve performans devi Cloudflare'ın CEO'su ve kurucu ortağı Matthew Prince, bot kaynaklı internet trafiğinin, ilk kez insan trafiğini geride bıraktığını duyurdu. Prince, bu durumun kendi tahminlerinden çok daha hızlı gerçekleştiğini ve 2027 gibi öngörülen tarihten önce yaşandığını belirterek şaşkınlığını dile getirdi.
Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta var: Bu yeni bot trafiği, bilinen web tarayıcı botlarından, arama motoru indeksleyicilerinden veya dolandırıcılık amaçlı kötü niyetli botlardan farklı bir kategoride yer alıyor. Cloudflare'ın raporladığı bu yeni dalga, insan gibi web'de gezinen ve belirli görevleri yerine getiren yapay zeka ajanlarını kapsıyor ve bu ajanların ölçeği şimdiden oldukça büyük.
Peki, bu yapay zeka ajanları internette neler yapıyor? Kullanıcıların kendi dijital yardımcılarını kullanmadıkları durumlarda bu yapay zeka botlarının faaliyetlerini merak etmeleri doğal. Cloudflare, daha önceki yayınlarında ve blog yazılarında yapay zeka botlarının faaliyet alanına dair bilgiler paylaşmıştı. Hatta geçen yıl bu yeni tür ziyaretçileri (örneğin, kayıtlı ajanlar ve doğrulanmış botlar) sınıflandırmaya başlayarak, bu tür analizlerin geçmişe dönük kapsamının neden sınırlı olduğunu açıklamıştı.
Cloudflare'a göre bu yapay zeka ajanları, ürün sayfalarını okuma, fiyat karşılaştırma, uçuş rezervasyonu gibi çok adımlı çevrimiçi işlemleri gerçekleştirme, web içeriğini yapay zeka modelleri için (arama motorları için değil) kazıma ve indeksleme, ayrıca yiyecek siparişi verme, alışveriş yapma ve müşteri hizmetleri etkileşimlerini yönetme gibi görevlerde bulunuyor.
Şu anki verilere göre, internetteki bot ve insan trafiği arasındaki dengenin (HTTP istekleri bazında) botlar lehine %57.5'e %42.5 oranında kaydığı görülüyor. Bu durum, insanların web'in birincil kullanıcıları ve müşterileri olduğu durumdan, bu görevleri yerine getiren yapay zeka ajanlarının hakimiyetine doğru büyük bir değişimin yaşandığını gösteriyor. Bu değişimin hızı, Prince'in bile beklentilerini aşmış durumda. Yapılan yorumlarda, insan ve bot trafiğinin kesişim tarihinin tam olarak net olmadığını, verilerin biraz karmaşık olduğunu belirtse de, artık bu durumun açıkça diğer tarafa geçtiğini ifade etti.
Ancak, Cloudflare'ın metrikleri HTTP isteklerini ölçüyor, etkileşimi değil. Gerçek insanlar, uygulama kullanımı, video akışları ve sonsuz kaydırmalı akışlar gibi alanlarda web'in birincil kullanıcıları olmaya devam ediyor. Bu alanlar, otomatik ajanların oluşturduğu hızlı sayfa yükleme istekleri kadar yoğun bir trafik üretmiyor.
Ülkeler bazında insan ve bot trafiği dağılımına bakmak da ilginç sonuçlar ortaya koyuyor. En çok bot trafiği görülen yerler arasında Cebelitarık (%92.1) ve Singapur (%76.4) bulunuyor. Bu bölgelerde nüfusa oranla veri merkezi ve barındırma altyapısının yoğunluğu bir etken olabilir. Türkiye'nin de içinde bulunduğu bazı ülkelerde ise bu durumun VPN kullanımının artması ve otomatik kazıma/bypass araçlarının yoğunluğu ile ilişkili olabileceği düşünülüyor. Cloudflare daha önce Türkiye'yi kötü niyetli bot faaliyetleri için de bir merkez olarak işaretlemişti.
