Intel, Linux'ta XeSS (Xe Super Sampling) desteğini geliştirmek için çalışmalarını hızlandırdı. Valve'ın Proton uyumluluk katmanı aracılığıyla donanımsal hızlandırmalı XeSS'in kullanılmasını sağlayacak yeni bir dizi yama üzerinde çalışılıyor. Yapılan bu düzenlemeler, uyumlu Intel Arc ekran kartlarının Linux üzerinde Windows oyunlarını çalıştırırken özel XMX (Xe Matrix Extensions) çekirdeklerinden faydalanmasına olanak tanıyarak, görüntü yükseltme performansını önemli ölçüde artırabilecek potansiyel taşıyor.
Intel mühendisleri tarafından Proton, Wine, VKD3D-Proton ve DXVK'yı hedefleyen dört adet birbiriyle ilişkili çekme isteği (pull request) sunuldu. Bu değişiklikler, XeSS'in Proton üzerinden çalışan Windows oyunlarında Intel'in özel yapay zeka hızlandırma donanımından tam olarak yararlanmasını engelleyen uzun süredir devam eden bir kısıtlamayı ortadan kaldırıyor.
Şu anda, XeSS Proton altında daha yavaş bir alternatif yol üzerinden çalışabiliyor. Bu durum, Intel ekran kartı sahiplerinin Windows'ta sunulan daha verimli XMX hızlandırmalı uygulama seçeneğinden tam olarak faydalanamaması anlamına geliyor. Önerilen çözüm, Wine içine yerleşik bir libxess.dll çalışma zamanı ekleyerek Direct3D12 XeSS çağrılarını yerel Linux XeSS kütüphanesine (libxess.so) yönlendiriyor. Bu sayede işlem yükleri hızlandırılmış yol üzerinden yürütülebiliyor.
Wine çekme isteğine göre, Direct3D12 nesneleri VKD3D-Proton'un birlikte çalışabilirlik arayüzü aracılığıyla Vulkan nesnelerine çevriliyor. Bu da yerel XeSS uygulamasının Proton'un mevcut grafik çeviri altyapısı içinde çalışmasını sağlıyor. Ek olarak, VKD3D-Proton'daki değişiklikler gerekli Vulkan uzantılarının ve cihaz özelliklerinin etkinleştirilmesini sağlarken, DXVK'daki ayarlamalar da Proton kendi XeSS kütüphanesini sağladığında Intel ekran kartlarının oyunlar tarafından yanlışlıkla gizlenmesini önlüyor.
Proton'a özgü uygulama ise kütüphane seçimi ve uyumluluğu yönetiyor. Proton, uygun yerel Linux XeSS kütüphanesini arayacak ve yalnızca oyunun gerektirdiği sürümle eşleşmesi veya onu aşması durumunda kullanacak. Aksi takdirde oyun mevcut Windows XeSS DLL'ini kullanmaya devam edecek. Bu yaklaşım, gerekli Intel donanım ve yazılım desteğinin mevcut olduğu durumlarda daha hızlı donanımsal hızlandırmalı XeSS uygulamasının kilidini açarken uyumluluğu da koruyor.
Bu gelişimin özellikle XeSS Süper Çözünürlük'ün XMX hızlandırmasını ilgilendirdiğini ve XeSS özelliklerinin tamamının Linux'a getirildiği anlamına gelmediğini belirtmek önemlidir. Ayrıca bu geliştirme, öncelikli olarak AMD veya NVIDIA ekran kartları yerine XMX çekirdeklerine sahip uyumlu Intel Arc ekran kartlarından faydalanacak.
Dört çekme isteği hala inceleme aşamasında ve henüz birleştirilmediği için, iyileştirmeler için kesin bir yayın tarihi bulunmuyor. Ancak bu, Linux üzerinde oyun oynayan Intel Arc sahipleri için memnuniyet verici bir gelişme olarak öne çıkıyor, özellikle Proton'un Windows ve Linux oyunları arasındaki uyumluluk ve performans farklarını kapatmaya devam ettiği düşünülürse. Başarılı bir şekilde uygulanması halinde, bu değişiklikler Intel'in özel XMX donanımının Proton üzerinden çalışan Windows oyunlarında amaçlanan XeSS performans avantajlarını nihayet sunmasına olanak tanıyabilir.
