Yapay zeka sunucularını uzaya yerleştirme fikri, bir süredir teknoloji dünyasının önemli gündem maddelerinden biri. Yörüngedeki bir veri merkezinin ekonomisi, sürekli erişilebilir güneş enerjisi sayesinde oldukça cazip görünüyor. Ancak bu fikrin önündeki en büyük engel, bu kadar karmaşık bir teknolojiyi uzaya taşımanın devasa maliyeti.
Gelen bilgilere göre, teknoloji devi Google, bu hayali gerçeğe dönüştürmek için SpaceX ile görüşmeler yapıyor. SpaceX'in bu alanda elde ettiği başarılar ve ticari fırlatmalardaki liderliği göz önüne alındığında, bu görüşmelerde en güçlü aday olarak öne çıkması şaşırtıcı değil.
Google'ın bu hamlesinin, şirketin geçtiğimiz Kasım ayında duyurduğu ve 2027'den itibaren Google Tensor İşlem Birimleri (yapay zeka çipleri) ile donatılmış uyduyu yörüngeye göndermeyi hedefleyen Project Suncatcher girişimiyle ilgili olduğu düşünülüyor.
Bu iş birliği, piyasaya çıkması beklenen SpaceX halka arzını da önemli ölçüde etkileyebilir. Halka arzın şimdiye kadarki en büyük halka arzlardan biri olması ve değerinin 1.5 ila 1.7 trilyon dolar arasında olması bekleniyor. Şu an itibarıyla her iki şirketten de bu görüşmeler hakkında resmi bir açıklama yapılmadı.
SpaceX'in geçtiğimiz dönemde yapay zeka alanında faaliyet gösteren bir firmayla da benzer bir anlaşmaya imza attığı ve FCC'ye veri merkezleri için bir milyona kadar uydu fırlatma başvurusunda bulunduğu biliniyor. Bu durum, SpaceX'in bu alanda daha fazla müşteri bulmaya açık olduğunu gösteriyor.
Uzayda yapay zeka veri merkezleri kurma fikri, geçmişte bazı isimler tarafından gerçekçi görünmeyen bir hayal olarak nitelendirilmişti. Bu fikrin hayata geçirilmesi için gereken maliyetin oldukça yüksek olduğu tahmin ediliyor. SpaceX'in kendi hesaplamalarına göre kilogram başına fırlatma maliyeti yaklaşık 2.700 dolar civarında olsa da, bu rakam müşteriler için yaklaşık 3.400 dolara kadar çıkabiliyor.
Bu maliyetler göz önüne alındığında, Google'ın Project Suncatcher projesi için yörünge veri merkezlerinin kilogram başına 200 dolar maliyet seviyesinde olması gerektiği hesaplanıyor. Ancak SpaceX'in Falcon 9 roketlerinin artan kullanım sıklığı ve yeniden kullanılabilirlik oranları, bu maliyetleri düşürmeye devam ediyor. Bazı analistler, aynı roketin beş ila altı kez yeniden kullanılmasının, üretim maliyetini dengelemek için yeterli olacağını düşünüyor. Bu noktadan sonra, ana giderlerin yalnızca yakıt, bakım ve fırlatma rampası kullanımı olacağı tahmin ediliyor.
Düşük Dünya yörüngesinde yapay zeka üreten veri merkezlerinin ne zaman bir gerçeklik haline geleceği henüz belirsiz. Ancak mevcut durumda bu vizyonu hayata geçirebilecek tek şirketin SpaceX olduğu görülüyor. SpaceX, 2025'te dünya genelindeki diğer tüm ülkelerin toplamından daha fazla, yani 165 fırlatma gerçekleştirdi. Ayrıca toplamda 14.844 uyduyu yörüngeye yerleştiren şirket, dünyanın uzaya gönderdiği toplam uydu sayısına yaklaşmak üzere.
