Türkiye'de de yaygınlaşan fiber optik altyapı, artık sadece hızlı internet değil, aynı zamanda su tasarrufu için de kullanılıyor. İngiltere'nin en büyük tam fiber ağ operatörlerinden biri olan Openreach, mevcut fiber altyapısını kullanarak yeraltındaki su borularındaki sızıntıları tespit edebildiğini duyurdu. Bu yenilikçi teknoloji sayesinde sadece üç ayda günde ortalama 2 milyon litre temiz suyun israf edilmesi önlendi.
Bu gelişmenin arkasında, fiber optik kablo altyapısı üzerinden gelişen titreşimleri algılayan ve makine öğrenmesi ile sızıntının kaynağını belirleyen bir teknoloji yatıyor. Lightsonic adlı bir teknoloji girişimi tarafından geliştirilen Dağıtılmış Akustik Algılama (DAS) adı verilen bu yöntem, fiber optik kablo içinden geçen ışık demetindeki değişiklikleri analiz ediyor. Ardından, bu değişiklikleri arka plan gürültüsünden ve günlük trafikten ayırarak rahatsızlığın tam yerini tespit etmek için makine öğrenmesini kullanıyor.
Openreach, İngiltere'de Affinity Water adlı bir su dağıtım şirketiyle birlikte beş farklı lokasyonda bir pilot proje başlattı. Bu proje kapsamında 650 kilometreden fazla su borusu hattı 7/24 izlendi. Geleneksel yöntemlerde olduğu gibi uzman ekiplerin belirli bölümlerde çalışmasına bağlı kalmak yerine, bu teknoloji sürekli bir izleme imkanı sundu.
Üç aylık deneme sürecinde, 100'den fazla sızıntı tespit edilip onarıldı. Bu da günde 2 milyon litreden fazla, yıllık ise 700 milyon litreden fazla içilebilir suyun boşa akmasını engelledi. Bu miktar, yaklaşık 10.000 kişinin su ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde.
Yetkililer, tam fiber altyapısının sadece internet hızını artırmakla kalmayıp, aynı zamanda su tasarrufu gibi önemli toplumsal sorunların çözümünde de etkili olabileceğini belirtiyor. Bu teknolojinin, telekomünikasyon ağlarını sürekli bir algılama katmanına dönüştürerek altyapı izlemede tamamen yeni yollar açtığı vurgulanıyor.
Openreach, DAS teknolojisinin mevcut operasyonlarını etkilemediğini ve sadece yedek fiber kabloları kullandığını belirtti. Hatta, canlı internet trafiği taşıyan hatlarda da bu teknolojiyi denediklerini ve çift amaçlı kullanıma olanak sağladıklarını eklediler. Lightsonic'in DAS kutusu, fiber optik hattın sonlandığı noktaya kolayca takılabiliyor, yani tak-çalıştır bir çözüm sunuyor. Sistemin kurulum maliyetinin ise mevcut fiber optik kabloların kullanılacak olması nedeniyle ihmal edilebilir düzeyde olacağı öngörülüyor.
